Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล - Coggle Diagram
การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล
ความหมายของการประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล
การตรวจสอบพิจารณาข้อมูล วิเคราะห์อย่างรอบคอบก่อนนำไปใช้
เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้อง น่าเชื่อถือและเหมาะสมกับงาน
ความสำคัญของการประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล
ป้องกันการถูกหลอกหลวงหรือข่าวปลอม
ช่วยให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องและเชื่อถือได้
ใช้ตัดสินใจได้อย่างมีเหตุผล
ลดความเสี่ยงจากข้อมูลที่ผิดพลาด
หลักการประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูลด้วย PROMPT
R – Relevance (ความสัมพันธ์): ข้อมูลสอดคล้องและตรงกับหัวข้อหรือวัตถุประสงค์ที่ต้องการใช้งาน
P – Presentation (การนำเสนอ): ข้อมูลชัดเจน เข้าใจง่าย ไม่คลุมเครือ โครงสร้างเหมาะสม และใช้ภาษาถูกต้อง
O – Objectivity (วัตถุประสงค์): ข้อมูลมีความเป็นกลาง ชัดเจน และไม่มีอคติหรือเจตนาแอบแฝง เช่น การโฆษณาชวนเชื่อ
M – Method (วิธีการ): ข้อมูลได้มาจากการเก็บรวบรวมและวิเคราะห์อย่างมีระบบและตรวจสอบได้
P – Provenance (แหล่งที่มา): ระบุผู้เขียน หน่วยงาน หรือแหล่งอ้างอิงที่ชัดเจนและตรวจสอบได้
ข้อมูลมีความทันสมัย เหมาะสมกับช่วงเวลาที่นำไปใช้งาน
การตรวจสอบความน่าเชื่อถือของแหล่งที่มาของข้อมูล
พิจารณาผู้เขียน วัตถุประสงค์ ความทันสมัย และการอ้างอิง เพื่อป้องกันข้อมูลผิดพลาดหรือบิดเบือนก่อนนำไปใช้งาน
เช่น
แนวทางปฏิบัติสั้น ๆ ก่อนนำไปใช้
ระวังพาดหัวเรียกยอดวิวหรือข้อมูลที่ไม่มีแหล่งอ้างอิงสนับสนุน
เปรียบเทียบข้อมูลกับอย่างน้อย 2–3 แหล่งที่น่าเชื่อถือ.
ตรวจวันที่เผยแพร่ว่าล้าสมัยหรือยัง.
ดูว่าใครเป็นผู้เผยแพร่และมีช่องทางติดต่อหรือไม่.
หลักเกณฑ์สำคัญในการตรวจสอบ
ความสอดคล้องและการนำเสนอ (Relevance & Presentation): เนื้อหาตรงกับเรื่องที่ต้องการ ภาษาชัดเจน ถูกต้อง และไม่ขัดต่อกฎหมายหรือจริยธรรม. [1, 2, 3, 4, 5]
การอ้างอิงและตรวจสอบได้ (References & Verifiability): มีแหล่งอ้างอิงชัดเจน และสามารถตรวจสอบข้อเท็จจริงซ้ำกับแหล่งข้อมูลอื่นได้.
ความทันสมัยของข้อมูล (Timeliness): มีวันที่เผยแพร่หรือปรับปรุงล่าสุดชัดเจน และยังสอดคล้องกับบริบทปัจจุบัน.
วัตถุประสงค์และความเป็นกลาง (Purpose & Objectivity): บอกเป้าหมายการเผยแพร่ชัดเจน เนื้อหาเป็นกลาง ไม่มีอคติ แฝงโฆษณา หรือชักจูงเกินจริง.
ผู้เขียนและหน่วยงาน (Author & Authority): ระบุตัวตนผู้เขียนหรือหน่วยงานชัดเจน มีความเชี่ยวชาญหรือเป็นองค์กรที่น่าเชื่อถือ เช่น หน่วยงานราชการ สถาบันการศึกษา หรือสำนักข่าวหลัก.