Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

(CT) ngực bình thường - Coggle Diagram

- - - - Chỉ định: Kiểm tra hen, COPD, hoặc bệnh nhân có bất thường chức năng hô hấp nhưng X-quang ngực chưa ghi nhận tổn thương rõ
      - Tư thế & Kỹ thuật: Bệnh nhân nằm ngửa, hai tay đưa qua đầu
      - Trường quét: Quét từ vùng cổ thấp (hõm ức) đến dưới vòm hoành (thấy tuyến thượng thận hai bên) ở cuối thì hít vào tối đa
      - [GV Nhấn] Đánh giá tổn thương nhu mô phổi trên cửa sổ phổi giữa hình có thuốc và không thuốc là không khác biệt
      - [GV Nhấn] Cái khó nhất trên hình không thuốc là phát hiện tổn thương ở trung thất và mạch máu
      - [GV Nhấn] Luôn tự đặt câu hỏi có cần tiêm thuốc cản quang hay không: Các tổn thương nhu mô như nốt phổi (đặc/bán đặc/kính mờ), giãn phế quản, bệnh phổi kẽ (ILD) KHÔNG có chỉ định tiêm thuốc cản quang quy chuẩn
    - - Mục đích: Chuyên dùng khảo sát bệnh phổi mô kẽ
      - Thông số kỹ thuật: Bề dày lát cắt mỏng 1 - 1.25 mm
      - [GV Nhấn] Thuật toán tái tạo: Sử dụng thuật toán tái tạo tần số không gian cao hay tái tạo sắc nét (sharp algorithm)
      - Giúp thấy rõ tổn thương dày vách liên tiểu thùy, vách trong tiểu thùy và vùng nhu mô dưới màng phổi
      - Kỹ thuật tái tạo bổ trợ:
        
        MIP (Maximum Intensity Projection): Tăng khả năng phát hiện nốt phổi và kiểu phân bố nốt
        
        [GV Nhấn] MIP CHỈ dùng để tìm nốt, KHÔNG dùng MIP để đánh giá tổn thương kính mờ hay dày vách liên tiểu thùy
        
        MinIP (Minimum Intensity Projection): giữ lại chỗ đậm độ thấp Tăng phát hiện bẫy khí (air-trapping), khí phế thũng, giãn phế quản
    - - Thực hiện ở cuối thì thở ra nhằm phát hiện hình ảnh ứ khí (air-trapping) và bẫy khí trong bệnh lý đường dẫn khí nhỏ (hen phế quản, viêm tiểu phế quản, viêm phổi quá mẫn)
    - - Mục đích: Dùng để phân biệt vùng xẹp phổi phụ thuộc trọng lực ở vùng đáy sau phổi với các tổn thương mô kẽ (ILD) giai đoạn sớm (xẹp phổi trọng lực sẽ mất đi khi nằm sấp)
      - [GV Nhấn] Rất quan trọng khi lâm sàng nghi ngờ bệnh lý mô kẽ liên quan bệnh tự miễn (xơ cứng bì, viêm khớp dạng thấp) để quyết định chiến lược dùng thuốc ức chế miễn dịch
    - - Mục đích: Dùng trong tầm soát ung thư phổi và theo dõi nốt phổi
      - Thông số: kVp khoảng 100 - 120, mAs < 100 (thường dưới 40 mAs)
      - [Hỏi thi] Đối tượng nguy cơ cao cần tầm soát LDCT hàng năm:
        
        Châu Âu / Mỹ: Người >= 55 tuổi + tiền sử hút thuốc >= 20 gói-năm
        
        Dân số Châu Á: Người >= 50 tuổi + hút thuốc >= 20 gói-năm HOẶC người >= 50 tuổi + có tiền sử gia đình trực hệ (cha mẹ, con cái) bị ung thư phổi
        
        [GV Nhấn] Bệnh nhân có triệu chứng lâm sàng (như ho, đau ngực...) muốn tầm soát ung thư phổi phải chụp liều chuẩn, không được chụp liều thấp
  - - - Thì động mạch chủ (đánh giá hội chứng động mạch chủ cấp, phình/bóc tách ĐMC, ho ra máu)
      - [GV Nhấn] Ho ra máu: 80% nguyên nhân từ động mạch phế quản (xuất phát từ ĐMC) nên thì ĐMC là bắt buộc
      - [GV Nhấn] Phổi biệt trí / Viêm phổi tái đi tái lại thùy dưới: Bắt buộc chụp thì ĐMC quét kéo dài xuống qua cơ hoành đến động mạch thân tạng để tìm nhánh động mạch nuôi bất thường xuất phát từ ĐMC bụng
      - [GV Nhấn] Phình / bóc tách ĐMC: Khi thấy phình ĐMC hoặc máu tụ trong thành trên hình không thuốc, phải quét toàn bộ cây ĐMC (ngực - bụng - chậu - đùi) để bác sĩ can thiệp đánh giá đường vào
      - Thì động mạch phổi (CTPA: chẩn đoán thuyên tắc phổi, tăng áp ĐMP)
      - Kỹ thuật CTPA: Tiêm cản quang 1 - 1.5 ml/kg, tốc độ 3.5 - 5 ml/s. Bolus tracking đặt tại ĐMP chính hoặc ĐMC xuống. Dặn bệnh nhân hít vào nhẹ để tránh làm pha loãng thuốc từ tĩnh mạch chủ dưới do nghiệm pháp Valsalva
      - [GV Nhấn] Protocol Thuyên tắc phổi (PE): Chuẩn cần 2 thì (Thì ĐM phổi và Thì trễ/tĩnh mạch giúp đánh giá ảnh hưởng buồng tim như suy thất phải, huyết khối buồng tim và tìm các nguyên nhân khác). Thì không thuốc hỗ trợ xác định huyết khối cấp (có tăng đậm độ)
      - Khi đọc kết quả thuyên tắc phổi: Bắt buộc đọc chi tiết từng nhánh phân thùy (không đọc chung chung) và phải xác định huyết khối cấp hay mạn tính
    - - Thời gian trễ (delay) 55 - 70 giây giúp các cấu trúc mô mềm, trung thất, hạch và màng phổi bắt thuốc tối ưu
      - Chỉ định: Viêm phổi/tràn dịch màng phổi biến chứng (áp xe, mủ màng phổi), đánh giá hạch trung thất/rốn phổi, u trung thất, xẹp phổi, ung thư phổi, tổn thương nhu mô >= 3 cm
      - [GV Nhấn] Đánh giá tính chất bắt thuốc của màng phổi, hạch trung thất và các tổn thương mô mềm bắt buộc phải đọc trên thì tĩnh mạch (thì động mạch sẽ không thấy rõ)
- - - - ĐMC lên gốc ~ 3.7 cm
      - Ngang chỗ chia ĐMP ~ 3.2 cm
      - Quai ĐMC ~ 1.5 cm
      - ĐMC xuống ~ 2.5 cm
  - - - Thùy trên: S1 (đỉnh), S2 (sau), S3 (trước). Trên lát cắt ngang thùy trên: S3 nằm phía trước S2
      - Thùy giữa: S4 (ngoài), S5 (trong - sát bờ tim phải)
      - Thùy dưới: S6 (đỉnh thùy dưới), S7 (đáy trong - sát tim), S8 (đáy trước), S9 (đáy bên), S10 (đáy sau)
      - [GV Nhấn] Quy tắc thùy dưới (P) trên lát cắt ngang đi ngược chiều kim đồng hồ: S7 (đi vào tim) -> S8 (ra trước) -> S9 (ra ngoài) -> S10 (ra sau)
    - - Thùy trên: S1+2 (đỉnhsau nhập chung), S3 (trước)
      - Thùy lưỡi (thuộc thùy trên): S4 (trước), S5 (sau - sát bờ tim trái)
      - Thùy dưới: S6 (đỉnh thùy dưới), S7+8 (đáy trước-trong nhập chung), S9 (đáy bên), S10 (đáy sau)
    - - Phân thùy phổi tiếp xúc với bờ tim trái: Phân thùy 5 (thuộc thùy lưỡi)
      - Các phân thùy phổi nằm ở phía sau: Phân thùy 2, 6, 10