Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
10.3 Điều tra gian lận - Coggle Diagram
10.3 Điều tra gian lận
1.Kiểm toán điều tra:
- Kiểm toán điều tra (Forensic auditing) sử dụng kiến thức và kỹ năng về kế toán và kiểm toán trong các vấn đề có hàm ý pháp lý dân sự hoặc hình sự
- Các cuộc kiểm toán liên quan đến gian lận, hỗ trợ tố tụng và làm chứng chuyên gia là những ví dụ điển hình
- Các thủ tục trong kiểm toán điều tra bao gồm phỏng vấn, điều tra và kiểm tra
Phỏng vấn liên quan đến gian lận (hay còn gọi là "thẩm vấn") khác biệt đáng kể so với các cuộc phỏng vấn thông thường
· Mục tiêu của cuộc phỏng vấn thông thường là để thu thập thông tin. Trong phòng vận gian lận, KTV đã thu thập được các thông tin liên quan và đang tìm kiểm sự xác nhận từ người được phỏng vấn.
· KTV không được cáo buộc nhân viên có hành vi phạm tội nhằm mục đích buộc nhận tội. Nếu lời cáo buộc không thể chứng minh được, tổ chức có thể phải đối mặt với trách nhiệm pháp lý.
· Người bị nghi ngờ thường được phỏng vấn sau khi đã thu thập phần lớn bằng chứng liên quan. Mục tiêu thường là sử dụng bằng chứng để khai thác lời thú nhận.
· Tất cả thông tin nhận được trong buổi phỏng vấn phải được ghi chép chính xác. Tất cả bằng chứng phải tuân thủ các thủ tục quản lý chuỗi bằng chứng.
Buổi phỏng vấn nên được thực hiện bởi hai người, trong đó một người đảm nhiệm vai trò ghi chép và có thể làm nhân chứng
-
-
Do đã nhận thức được về cuộc điều tra gian lận, người này có thể tìm cách tiêu hủy bằng chứng quan trọng
-
Mục tiêu của cuộc điều tra gian lận là làm rõ đầy đủ bản chất và mức độ của hành vi gian lận. Cuộc điều tra cần thu thập đầy đủ thông tin để xác định:
- Gian lận có thực sự xảy ra không
- Mức độ thiệt hại hoặc tổn thất tài chính có thể phát sinh
- Cá nhân có liên quan
- Phương thức thực hiện
Các cuộc điều tra gian lận thường được tiến hành bởi KTV, luật sư và các chuyên gia khác. Thực hiện điều tra và các hoạt động xử lý kết quả điều tra phải tuân thủ pháp luật sở tại. Kiểm toán viên nên làm việc chặt chẽ với bộ phận pháp lý để đảm bảo hiểu rõ các quy định pháp luật có liên quan
BĐH thực hiện các kiểm soát liên quan đến quá trình điều tra, bao gồm: Xây dựng các chính sách và quy trình điều tra gian lận; bảo quản chứng cứ, phản hồi và xử lý các kết quả điều tra; thực hiện báo cáo; và quản lý thông tin và truyền thông liên quan.
Những nội dung trên có thể được quy định cụ thể trong chính sách phòng chống và xử lý gian lận mà KTV có thể hỗ trợ trong việc đánh giá tính đầy đủ và hiệu quả
Chính sách và quy trình cần bao gồm:
- Quyền lợi hợp pháp của các cá nhân liên quan;
- Tiêu chuẩn năng lực và đạo đức nghề nghiệp của điều tra viên;
- Các quy định pháp luật có liên quan;
- Hình thức xử lý kỷ luật đối với nhân viên, nhà cung cấp hoặc khách hàng, bao gồm cả biện pháp pháp lý.
Khi KTV đã thu thập bằng chứng đầy đủ chứng minh có hành vi gian lận xảy ra, Ban Điều hành cấp cao cần được thông báo, trừ trường hợp hành vi gian lận liên quan trực tiếp đến thành viên trong Ban Điều hành. Trong trường hợp đó, Ủy ban Kiểm toán nên được thông báo thay thế
Quyền hạn và trách nhiệm của các bên tham gia điều tra, đặc biệt là điều tra viên và cố vấn pháp lý, cần được quy định rõ ràng
Truyền thông nội bộ liên quan đến cuộc điều tra đang diễn ra nên được hạn chế đến mức tôi thiểu để bảo vệ tính bảo mật và tính toàn vẹn của cuộc điều tra
Chính sách cũng cần quy định rõ trách nhiệm của điều tra viên trong việc đưa ra kết luận liệu có hành vi gian lận đã xảy ra hay không. Người đưa ra quyết định cuối cùng về việc có gian lận hay không có thể là điều tra viên hoặc BĐH. Việc thông báo cho cơ quan chức năng bên ngoài (nếu có) là trách nhiệm của BĐH
- Chức năng kiểm toán nội bộ có thế được yêu cầu hỗ trợ hoặc dẫn dắt các cuộc điều tra gian lận. Tuy nhiên, việc tham gia này có thể tạo ra mối đe dọa đối với tính độc lập của chức năng kiểm toán nội bộ và tính khách quan của KTV, do tồn tại xung đột lợi ích thực tế hoặc nhận định xung đột lợi ích.
- Trách nhiệm của chức năng kiểm toán nội bộ đối với hoạt động điều tra cần được quy định rõ ràng trong Điều lệ kiểm toán nội bộ cũng như trong các chính sách và quy trình liên quan đến gian lận
- Kế hoạch điều tra cần được xây dựng cho mỗi cuộc điều tra gian lận
- Tất cả chứng cứ thu thập được cần được ghi nhận theo trình tự thời gian trong sổ nhật ký hoặc hồ sơ kiểm kê chứng cứ
- Điều tra viên cân thận trọng, nhất quán và hiều rõ: Quyền lợi của các cá nhân liên quan đên điêu tra; Uy tín và hình ảnh của tô chức
- Mức độ và phạm vi liên đới trong tổ chức cần được đánh giá đầy đủ
Trưởng kiếm toán nội bộ chịu trách nhiệm báo cáo về các vấn đề liên quan đến gian lận. Hoạt động này bao gồm các hình thức báo cáo bằng lời hoặc bằng văn bản, tạm thời hoặc cuối cùng, gửi đến BĐH cấp cao hoặc CQTCN về tình trạng và kết quả của cuộc điều tra gian lận
Bản dự thảo báo cáo cuối cùng cần được gửi Tư vấn pháp lý xem xét. Để được bảo vệ bởi đặc quyền luật sư - thân chủ, báo cáo phải được gửi đích danh cho luật sư.
Bất kỳ vụ việc gian lận nghiêm trọng nào, hoặc sự việc khiến KTV nghi ngờ mức độ tin cậy của một hoặc nhiều cá nhân, cần được báo cáo kịp thời đến BĐH và CQTCN.
- Xử lý Sự cố Gian lận: Xử lý sự cố gian lận là việc xác định các hành động cần thực hiện sau khi kết thúc điều tra.
BĐH và CQTCN chịu trách nhiệm giải quyết sự cố gian lận
- Truyền thông về Gian lận: Việc có thông báo cho các bên bên ngoài tổ chức hay không sẽ do BĐH hoặc CQTCN quyết định sau khi tham vấn Tư vấn pháp lý, Nhân sự và Trưởng kiểm toán nội bộ
- Ý kiến về Kiểm soát Liên quan đến Gian lận: KTV có thể được BĐH hoặc CQTCN yêu cầu đưa ra ý kiến về hệ thống kiểm soát liên quan đến gian lận. Đưa ra ý kiến về kiểm soát liên quan đến gian lận là chấp nhận được. Tuy nhiên, KTV không nên đưa ra ý kiến về mức độ phạm tội hoặc hành vi vi phạm của đối tượng bị nghi ngờ gian lận