Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Экологиялық факторларды жіктеу және олардың тірі ағзаларға әсерін анықтау…

- - - - Климаттық факторлар-Жарық (фотосинтез бен биологиялық ырғақтардың негізі), температура (зат алмасу жылдамдығын айқындайды), ылғалдылық (су режимін реттейді), ауа қозғалысы (жел) және атмосфералық қысым.
      - Эдафиялық (топырақ) факторлар-Топырақтың химиялық құрамы, минералдылығы, құрылымы, тығыздығы, ылғал ұстағыштығы, рН ортасы.
      - Орографиялық факторлар-Рельефтің сипаты, теңіз деңгейінен биіктігі, беткейлердің орналасуы (экспозициясы) мен еңістігі.
      - Гидрологиялық факторлар Судың химиялық құрамы, тұздылығы, оттегінің мөлшері, ағыс жылдамдығы, мөлдірлігі.
  - - - Симбиоз және мутуализм-Түрлерге өзара пайдалы қарым-қатынас (мысалы, өсімдіктер мен тозаңдандырушы жәндіктер, тамыр микоризасы).
      - Жыртқыштық және паразитизм -Бір ағзаның екінші ағзаны азық ретінде пайдалануы немесе оның есебінен тіршілік етуі.
      - Бәсекелестік азық, жарық, пана немесе территория үшін түр ішіндегі немесе түрлер арасындағы күрес.
      - Комменсализм бір ағзаға пайдалы, ал екіншісіне бейтарап қарым-қатынас.
- - - - Жарық өсімдіктердегі фотосинтез процесінің басты энергия көзі болып табылады. Жарық режиміне байланысты өсімдіктер мынадай экологиялық топтарға бөлінеді:
        
        Гелиофиттер (жарық сүйгіштер): Ашық, жарық мол жерлерде өседі (мысалы, қарағай, дала өсімдіктері).
        
        Сциофиттер (көлеңке сүйгіштер): Көлеңкелі ортада, орманның төменгі ярусында тіршілік етеді (мысалы, папоротниктер, мүктенген орта өсімдіктері).
        
        Факультативті сциофиттер (көлеңкеге шыдамдылар): Жарықта да, көлеңкеде де өсе алатын бейімделгіш өсімдіктер (мысалы, шырша, жөке).
    - - Температура өсімдіктегі ферментативтік реакциялардың, өсу мен дамудың жылдамдығын анықтайды. Температураға байланысты өсімдіктерде арнайы бейімделулер қалыптасады:
        
        Ыстыққа шыдамды өсімдіктер: Жасушадағы суды ұстау, эфир майларын бөлу (булануды азайту) және жапырақтарын түктермен жабу арқылы қорғанады.
        
        Суыққа шыдамды өсімдіктер: Жасуша шырынында қанттар мен антифриздік заттарды жинақтап, судың мұзға айналуынан қорғанады.
    - - Су-өсімдік тіршілігінің негізгі ортасы және зат тасымалдаушысы. Ылғалға қатысы бойынша өсімдік топтары:
        
        Гидрофиттер және гидатофиттер: Суда немесе өте батпақты ортада өседі.
        
        Мезофиттер: Орташа ылғалдылықта тіршілік етеді (орман және шабындық өсімдіктері).
        
        Ксерофиттер: Ылғал тапшы, құрғақ аймақтардың өсімдіктері (шөл және шөлейт өсімдіктері). Олар суды жинайтын суккуленттер (кактус, алоэ) және суды үнемді жұмсайтын склерофиттер (сесеуіл, жусан) болып бөлінеді.