Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

IOTA VÀ O-RADS SIÊU ÂM ĐÁNH GIÁ U PHẦN PHỤ - Coggle Diagram

- - - - Phẫu thuật không cần thiết đối với các tổn thương lành tính (như u bì, nang lạc nội mạc, nang xuất huyết).
      - Bệnh nhân ung thư buồng trứng không được chuyển tuyến đúng và kịp thời đến bác sĩ chuyên khoa Ung bướu Phụ khoa (Gynecologic Oncologist).
    - - Hệ thống Tokyo (cũ): Thiếu bảng định nghĩa thuật ngữ rõ ràng (u bì dễ bị xếp lầm vào nhóm 5 u đặc ác tính). Đã cũ (trên 20-25 năm), không còn sử dụng trên thế giới và đã bỏ ở Việt Nam gần 10 năm.
      - Đồng thuận Chicago (Bắc Mỹ): Chỉ bó hẹp trong 6-7 tổn thương lành tính điển hình; khi gặp tổn thương nằm ngoài danh mục này thì không phân tầng nguy cơ được.
      - GI-RADS, SRU Consensus: Ít phổ biến hoặc thiếu hướng dẫn quản lý.
- - - - Đường kính lớn nhất (d_max): Dùng để phân tầng nguy cơ O-RADS/IOTA và đưa ra hướng quản lý.
      - Đường kính trung bình tuyến tính [(D1 + D2 + D3) / 3]: Dùng để đánh giá sự phát triển hoặc giảm kích thước qua các lần siêu âm theo dõi (thay đổi ± 10-15% mới coi là có biến động).
  - - - Nút bì (Dermoid plug) = Củ Rokitansky của u bì.
        Nốt tăng âm nhô vào thành nang gồm mở, bã, tóc, răng, xương. Đôi khi Có bóng lưng, không bắt màu Doppler.
      - Cục máu đông co rút (Retractile clot) trong nang xuất huyết.
        Bờ có thể lõm hoặc nhọn do co rút, không có tín hiệu màu, chuyển động khi ấn đầu dò.
      - Dịch đặc, dịch nhầy, dải sợi trong nang.
      - Thành phần mỡ / dải phản âm dày / tóc trong u bì (dấu hiệu white ball).
      - Sludge: cặn đục nang lạc nội mạc tử cung
  - - - Là cấu trúc mô đặc nhô vào lòng nang với chiều cao ≥ 3 mm.
      - Bao quanh bởi dịch ở 3 phía, tạo góc tiếp xúc nhọn (acute angle) với thành nang.
  - - - CS 1: Không có tín hiệu mạch máu (No flow). (Lưu ý: Không có điểm CS 0).
      - CS 2: Tín hiệu mạch máu tối thiểu / rất ít (Minimal flow).
        chỉ thấy 1–2 đốm
      - CS 3: Tín hiệu mạch máu mức độ trung bình (Moderate flow).
        nhiều vị trí nhưng không quá dày đặc
      - CS 4: Tín hiệu mạch máu rất mạnh / rộn rã (Very strong flow).
- - - - BD1: Nang đơn thùy, phản âm dạng kính mờ, ở phụ nữ CHƯA mãn kinh, d_max < 10 cm (gợi ý Nang lạc nội mạc).
      - BD2: Nang đơn thùy, phản âm hỗn hợp, CÓ bóng lưng, ở phụ nữ CHƯA mãn kinh, d_max < 10 cm (gợi ý U quái / U bì).
      - BD3: Nang đơn thùy, phản âm trống, thành trơn láng, d_max < 10 cm (gợi ý Nang đơn giản / Nang tuyến).
      - BD4: Các nang đơn thùy còn lại có thành trơn láng, d_max < 10 cm.
    - - MD1: Khối u có báng bụng (ascites) và tưới máu trung bình/mạnh (CS 3-4) ở phụ nữ ĐÃ mãn kinh.
      - MD2: Tuổi > 50 và xét nghiệm CA-125 > 100 U/mL.
  - - - M1: U đặc bờ không đều (Irregular solid tumor).
      - M2: Có báng bụng / Dịch ổ bụng ngoài túi cùng Douglas (Ascites).
      - M3: Có ít nhất 4 chồi nhú (≥ 4 papillary projections).
      - M4: U đa thùy đặc, bờ không đều, d_max ≥ 10 cm.
      - M5: Tăng sinh mạch máu rất mạnh (CS 4).
    - - B1: Nang đơn thùy (Unilocular cyst).
      - B2: Có thành phần đặc nhưng đường kính lớn nhất của thành phần đặc < 7 mm.
      - B3: Có bóng lưng (Acoustic shadows).
      - B4: U đa thùy thành trơn láng, d_max < 10 cm.
      - B5: Không có tín hiệu mạch máu (CS 1).
    - - Bệnh nhân có chỉ dấu B-rule(s) và KHÔNG CÓ M-rule -> Kết luận Lành tính (Benign).
      - Bệnh nhân có chỉ dấu M-rule(s) và KHÔNG CÓ B-rule -> Kết luận Ác tính (Malignant).
      - Bệnh nhân vừa có B-rule vừa có M-rule, HOẶC không có cả B-rule lẫn M-rule -> Kết luận Không xác định (Unclassified / Indeterminate) -> Chuyển sang mô hình IOTA ADNEX hoặc O-RADS / MRI.
- - - - Chỉ áp dụng cho Buồng trứng bình thường (ở phụ nữ chưa mãn kinh).
      - Nang noãn đơn giản kích thước ≤ 3 cm.
      - Nang hoàng thể sinh lý kích thước ≤ 3 cm.
      - Quản lý: Không cần theo dõi.
    - - Nang đơn giản / Nang đơn thùy dịch không đơn giản, thành trơn láng, 3 cm < d_max < 10 cm.
      - Nang 2 thùy (Bilocular cyst) thành/vách trơn láng, d_max < 10 cm (Cập nhật v2022: Hạ từ O-RADS 3 xuống O-RADS 2).
      - Tổn thương lành tính điển hình (Classic Benign Lesions) có d_max < 10 cm:
        
        Nang xuất huyết: Dạng lưới tơ huyết / cục máu đông co rút, CS 1.
        
        U bì / U quái dạng nang: Nốt bì, dải tăng âm, bóng lưng, CS 1.
        
        Nang lạc nội mạc: Phản âm dạng kính mờ đồng nhất, CS 1.
        
        Ứ dịch tai vòi (Hydrosalpinx), Nang cạnh buồng trứng, Nang vùi phúc mạc.
      - Quản lý: Không cần theo dõi HOẶC theo dõi siêu âm lại sau 8-12 tuần/1 năm tùy kích thước (quản lý bởi BS Phụ khoa).
    - - Nang đơn giản / Nang đơn thùy thành trơn láng, d_max ≥ 10 cm.
      - Nang đơn thùy có thành trong KHÔNG ĐỀU (< 3 mm), bất kể kích thước.
      - Nang 2 thùy thành/vách trơn láng, d_max ≥ 10 cm.
      - Tổn thương lành tính điển hình (Nang xuất huyết, U bì, Nang lạc nội mạc) có d_max ≥ 10 cm.
      - Nang đa thùy (≥ 3 thùy) thành/vách trơn láng, d_max < 10 cm, CS 1-3.
      - U đặc (Solid tumor) bờ trơn láng, CÓ BÓNG LƯNG rộng/lan tỏa, CS 1-3 (Cập nhật v2022: Hạ xuống O-RADS 3 vì chỉ điểm u xơ sợi/fibroma).
      - U đặc bờ trơn láng, KHÔNG bóng lưng, CS 1.
      - Quản lý: Siêu âm bởi BS chuyên sâu hoặc chụp MRI; quản lý bởi BS Phụ khoa.
    - - Nang đa thùy thành trơn láng, d_max ≥ 10 cm, CS 1-3.
      - Nang đa thùy có CS 4 (bất kể kích thước).
      - Nang đa thùy có thành/vách KHÔNG ĐỀU, bất kể kích thước hay CS.
      - Nang đơn thùy CÓ MÔ ĐẶC / CHỒI NHÚ: Có 1 - 3 chồi nhú (≥ 3 mm), bất kể kích thước hay CS.
      - Nang 2 thùy / đa thùy có thành phần đặc, CS 1-2.
      - U đặc bờ trơn láng, không bóng lưng, CS 2-3.
      - Quản lý: Siêu âm bởi BS chuyên sâu hoặc làm MRI; quản lý bởi BS Phụ khoa phối hợp hội chẩn BS Ung bướu Phụ khoa.
    - - Nang đơn thùy có ≥ 4 chồi nhú, bất kể kích thước hay CS.
      - Nang 2 thùy / đa thùy có thành phần đặc, CS 3-4.
      - U đặc bờ trơn láng, tưới máu rất mạnh (CS 4).
      - U đặc bờ KHÔNG ĐỀU / ĐA CUNG, bất kể kích thước hay CS.
      - Dấu hiệu nâng bậc tự động (Overrides) [GV Nhấn]: Sự hiện diện của Báng bụng (Ascites) không rõ nguyên nhân HOẶC Nốt phúc mạc (Peritoneal nodules) -> TỰ ĐỘNG NÂNG TỔN THƯƠNG LÊN O-RADS 5 (trừ khi nguyên nhân báng bụng do suy gan, suy tim trên nền tổn thương cơ bản O-RADS 1-2).
      - Quản lý: Chuyển trực tiếp sang bác sĩ chuyên khoa Ung bướu Phụ khoa (Gynecologic Oncologist).