Антропогендік фактордың тікелей әсері – адамның табиғаттағы тірі ағзаларға немесе табиғи нысандарға бірден және тікелей ықпал етуі. Бұл жағдайда адамның әрекеті мен табиғи нысанға келетін әсер арасында аралық өзгеріс болмайды. Мысалы, адам орманды кессе, ағаштар бірден жойылады, ал балықтарды шамадан тыс ауласа, олардың саны тікелей азаяды. Жануарларды аулау, өсімдіктерді жұлу немесе жою, өзенге қоқыс және өндірістік қалдықтар тастау, жерді құрылыс үшін қазу сияқты әрекеттер тікелей антропогендік әсерлерге жатады. Ал антропогендік фактордың жанама әсері – адамның белгілі бір әрекеті нәтижесінде табиғи ортада өзгеріс пайда болып, сол өзгерістердің басқа тірі ағзаларға немесе экожүйеге әсер етуі. Яғни адам табиғаттың бір компонентіне әсер етеді, ал оның салдары басқа компоненттерге таралады. Мысалы, адам орманды кескен кезде топырақ өсімдік жамылғысынан айырылады, нәтижесінде топырақ эрозиясы күшейіп, топырақ шайылады. Бұл өз кезегінде топырақ құнарлылығының төмендеуіне, өсімдіктердің азаюына, жануарлардың мекен ету ортасының тарылуына және экожүйе тұрақтылығының бұзылуына әкелуі мүмкін. Осы процесті орманды кесу → топырақ эрозиясы → топырақ құнарлылығының төмендеуі → өсімдіктердің азаюы → жануарлардың мекен ету ортасының тарылуы түрінде көрсетуге болады.
