Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Фольклор және фольклортану - Coggle Diagram
Фольклор және фольклортану
Фольклортану
фольклордың:
пайда болуын
қалыптасуын
даму заңдылықтарын
жанрлық құрамын
көркемдік ерекшелігін
тарихи-мәдени табиғатын
халық санасындағы қызметін зерттейді
Фольклор
халықтың:
тарихи жадын
дүниетанымын
салт-дәстүрін
әдет-ғұрпын
эстетикалық талғамын
моральдық құндылықтарын
әлеуметтік тәжірибесін танытады
Ерекшеліктері:
Ауызша таралуы – ұрпақтан-ұрпаққа ауызша беріледі
Ұжымдық сипаты – халықтың ортақ шығармашылық тәжірибесі
Дәстүрлілігі – тұрақты сюжет, мотив, формула, орындау үлгілері
Варианттылығы – бір шығарманың бірнеше нұсқасы болады
Орындаушылық сипаты – мәтінмен бірге дауыс, әуен, ырғақ, орындаушы мен тыңдаушы байланысы маңызды
Жанрлары:
ертегі
эпостық жыр
тарихи жыр
лиро-эпостық жыр
тұрмыс-салт жырлары
мақал-мәтел
жұмбақ
жаңылтпаш
шешендік сөз
бата-тілек
айтыс
балалар фольклоры
халық әндері
Зерттеу әдістері:
Тарихи-салыстырмалы → әр кезең/халық шығармаларын салыстыру
Типологиялық → ұқсас көркемдік құбылыстарды зерттеу
Құрылымдық → сюжет, кейіпкер, мотив, құрылымды талдау
Мәтінтанулық → әртүрлі нұсқаларды салыстыру
Далалық → табиғи ортада жинау, сұхбат, аудио/бейне, орындау контекстін тіркеу
Зерттеушілер:
Ш. Уәлиханов → эпос, аңыз, тарихи-этнографиялық материалдар, «Манас»
В. В. Радлов
Г. Н. Потанин
М. Әуезов → эпос, ертегі, айтыс және басқа жанрлар
Ә. Марғұлан → эпос, тарихи фольклор