Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ДНҚ-ны (дезоксирибонуклеин қышқылы) бөліп алу және оның қасиеттерін…
-
Пайдаланылған әдебиеттер
Коничев А. С., Севастьянова Г. А. Молекулярная биология: Учебник для вузов. — М.: Академия, 2012. — 400 с.
Мұхамбетжанов К. К. Молекулалық биология: Оқулық. — Алматы: Қазақ университеті, 2012. — 340 б.
Төлеуханов С. Т., Атабаева С. Д. Молекулалық биология және генетика негіздері. — Алматы: Дәуір, 2014. — 280 б.
Сартаев А., Гильманов М. Жалпы биология: Жоғары оқу орындарына арналған оқулық. — Алматы: Мектеп, 2006.
қазіргі заманғы молекулалық биология, генетика және биотехнологияның ең негізгі іргетасы болып табылады.
ДНҚ-ны сыртқа шығару үшін жасуша қабырғасы мен мембранасын бұзу керек. Ол үшін механикалық үгіту (мысалы, үккіште езу) және химиялық жуғыш заттар (детергенттер, мысалы, SDS немесе Triton X-100) қолданылады. Детергенттер мембрананың липидті қабатын ыдыратады.
Жасушада ДНҚ-мен байланысқан гистонды ақуыздар мен ферменттер болады. Оларды жою үшін протеиназа К ферменті немесе фенол-хлороформ қоспасы пайдаланылады. Осы кезде ақуыздар тұнбаға түседі.
Тазартылған ерітіндіге мұздай изопропанол немесе 96%-дық этанол және тұз (мысалы, натрий ацетаты) қосылады. ДНҚ спиртте ерімейтіндіктен, ерітінді бетіне ақшыл талшықтар (жіпшелер) түрінде бөлініп шығады.
Бөлінген ДНҚ центрифуга арқылы бөлініп, 70%-дық спиртпен жуылады (тұздардан тазарту үшін). Содан кейін кептіріліп, стерильді суға немесе TE-буферіне ерітіледі.
-
Тізбектегі азотты негіздер сутектік байланыстар арқылы тек жұппен байланысады: Аденин (А) - Тиминмен (Т) (2 сутектік байланыс), ал Гуанин (Г) - Цитозинмен (Ц) (3 сутектік байланыс).
Температура қайтадан баяу төмендегенде, екі бөлек тізбек комплементарлық заңдылығы бойынша қайтадан бірігіп, қос шиыршықты қалпына келтіреді (бұл қасиет ПТР реакциясында қолданылады).
ДНҚ молекуласы құрамындағы азотты негіздерге байланысты толқын ұзындығы 260 нм болатын ультракүлгін сәулелерді жақсы жұтады. Бұл оның ерітіндідегі концентрациясын анықтауға мүмкіндік береді.
Тұңғыш рет жасуша ядросынан ДНҚ-ны бөліп алды. Ол іріңді жасушалардан (лейкоциттерден) фосфоры көп бұл затты тауып, оны "нуклеин" (латынша nucleus - ядро) деп атады.
Нуклеин қышқылының химиялық құрамын зерттеп, оның құрамында бес азотты негіздің (аденин, тимин, гуанин, цитозин және урацил) бар екенін дәлелдеді. 1910 жылы Нобель сыйлығын алды.
Бактериялардың трансформациясы бойынша тәжірибе жүргізіп, тұқым қуалайтын ақпаратты тасымалдаушы ақуыз емес, дәл осы ДНҚ екенін алғаш рет дәлелдеді.
ДНҚ құрамындағы азотты негіздердің заңдылығын ашты (Чаргафф ережесі). Ол ДНҚ-да адениннің мөлшері тиминге ((A=T)), ал гуаниннің мөлшері цитозинге ((G=C)) әрдайым тең болатынын көрсетті.
ДНҚ-ның белгілі бір үзіндісін миллиондаған есе көбейтуге мүмкіндік беретін Полимеразды тізбекті реакция (ПТР / PCR) әдісін ойлап тапты. Бұл әдіс ДНҚ-ны зерттеуде төңкеріс жасады.
-
-
-
-
-
-
-
