Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Cataract surgery การผ่าตัดต้อกระจก ผู้ป่วยเตียง6 - Coggle Diagram
Cataract surgery
การผ่าตัดต้อกระจก
ผู้ป่วยเตียง6
ข้อมูลผู้ป่วยเบื้องต้น
ผู้ป่วย: นางฉลาด งามสอาด
เพศ: หญิง อายุ 71 ปี 8 เดือน 1 วัน
สิทธิการรักษา: บัตรทอง
อาชีพ: เกษตรกรรม
สถานภาพ: สมรสแล้ว
น้ำหนัก: 54 กก.
ส่วนสูง: 147 ซม.
โรคประจำตัว: Dyslipidemia (DLP), Hypertension (HT)
ความดัน120-140/70-90
วัน Admit: 1 กันยายน 2569
วันจำหน่าย: 3 กันยายน 2569
อาการสำคัญ
ตาขวามัว มองภาพไม่ชัดประมาณ 1 ปี และมารับการรักษาตามนัดเพื่อผ่าตัดต้อกระจกตาขวา
สาเหตุหลัก
ต้อกระจกเกิดจากความเสื่อมของโปรตีน ซึ่งเป็นองค์ประกอบของเลนส์ตา ทำให้เลนส์ตาขุ่นและแข็งขึ้น มักพบมากในผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป สาเหตุหลักคือ ความเสื่อมตามวัย โดยสัมพันธ์กับอายุที่เพิ่มขึ้น แต่อาจพบในกลุ่มอายุน้อยได้เช่นกัน
สาเหตุอื่นๆ
การได้รับรังสีอัลตราไวโอเลตเป็นเวลานาน ๆ
มีโรคประจำตัวที่ส่งเสริมให้เกิดต้อกระจกได้ เช่น เบาหวาน ต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติ
โรคทางตา เช่น ม่านตาอักเสบ ตาติดเชื้อ สายตาสั้นมาก ๆ เคยผ่าตัดตามาก่อน เช่น หลังผ่าตัดจอตา
ใช้ยากลุ่มสเตียรอยด์เป็นเวลานาน
เคยมีอุบัติเหตุที่ดวงตาหรือดวงตาได้รับการกระทบกระเทือนบ่อย ๆ
เคยโดนฉายรังสีในส่วนบนของร่างกาย ศีรษะ
ประวัติการผ่าตัด
ผู้ป่วยเคยผ่าตัด ตาซ้าย เมื่อวันที่ 16 กันยายน 2568
ครั้งนี้เป็นการผ่าตัด ตาขวา เป็นครั้งที่ 2 คือ
Phacoemulsification แล้วใส่ Intraocular Lens (IOL) เข้า lens capsule
วันที่ผ่าตัด: 2 กันยายน 2569
การระงับความรู้สึก: Local anesthesia (LA)
การพยาบาล
ก่อนผ่าตัด
1 เตรียมสระผมก่อนวันผ่าผ่าตัดเพราะหลังผ่าตัดจะสระผมไม่ได้อีกหลาย
วันเนื่องจากยังไม่ให้น้ำ เตรียมสระผมก่อนวันผ่าตัดเพราะหลังผ่าตัดจะสระผมไม่ได้อีกหลายวันเนื่องจากยังไม่ให้น้ำเข้าตา
2 ถ้ามีไข้ไอจามตาแดงตากุ้งยิงให้แจ้งพยาบาลทันที
3 เช้าวันผ่าตัดอาบน้ำ เช้าวันผ่าตัดอาบน้ำเปลี่ยนเสื้อผ้าให้เรียบร้อยถอดฟันปลอมถอดฟันปลอม และชุดชั้นในออกให้หมด
หลังผ่าตัด
1ป้องกันการกระทบกระเทือน: ห้ามขยี้ตา ห้ามน้ำเข้าตา และระวังการไอ จาม หรือเบ่งแรงๆ
2การบริหารยาและการทำความสะอาด: สอนและดูแลการหยอดตาหรือป้ายตาตามแผนการรักษาของแพทย์อย่างเคร่งครัด รวมถึงการเช็ดตาอย่างถูกวิธี
3ป้องกันอุบัติเหตุ: ระมัดระวังการเดินและการกะระยะสายตา เนื่องจากวิสัยทัศน์ยังปรับตัวไม่เต็มที่
4นัดติดตามอาการ: ย้ำเตือนการมาตรวจตามนัดของจักษุแพทย์เพื่อประเมินแผลผ่าตัดและภาวะแทรกซ้อน
การเตรียมตัวก่อนกลับบ้าน
D – Diagnosis: อธิบายโรคต้อกระจก และการดูแลหลังผ่าตัด
M – Medication: สอนการใช้ยาหยอดตา/ยารับประทานตามเวลาและวิธีที่ถูกต้อง รวมถึงการสังเกตอาการไม่พึงประสงค์
E – Environment/Economic: แนะนำจัดสิ่งแวดล้อมภายในบ้านให้ปลอดภัย ลดความเสี่ยงต่อการหกล้ม และคำนึงถึงความสามารถในการดูแลตนเอง
T – Treatment: ปฏิบัติตามคำแนะนำหลังผ่าตัด ไม่ขยี้ตา ไม่ให้น้ำหรือสิ่งสกปรกเข้าตา และดูแลบริเวณตาเป็นอย่างดี
H – Health: พักผ่อนให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่เพิ่มแรงดันหรือกระทบกระเทือนต่อดวงตา เช่นการไอ จาม เบ่ง และสังเกตอาการผิดปกติ เช่น ปวดตามาก ตาแดงมาก ตามัวลง หรือมีขี้ตาผิดปกติ
O – Outpatient: มาตรวจตามนัดที่ แพทย์นัดไว้
D – Diet: รับประทานอาหารครบ 5 หมู่ และควบคุมอาหารให้เหมาะสมกับโรคประจำตัว(ความดัน,ไขมัน)
ข้อวินิจฉัยทางการพยาบาล
ข้อที่1
เสี่ยงต่อการติดเชื้อบริเวณแผลผ่าตัด เนื่องจากมีแผลเปิดจากการผ่าตัด Phaco+IOL
ประเมินลักษณะตาข้างที่ผ่าตัด สังเกตอาการบวม แดง มีขี้ตา หรือของเหลวผิดปกติ
ดูแล ครอบ eye shield ไม่ให้หลุดหรือเลื่อน
ปฏิบัติการเช็ด/ทำความสะอาดรอบดวงตาและหยอดยาด้วยเทคนิคปลอดเชื้อทุกขั้นตอน
ดูแลให้ยาหยอดตาปฏิชีวนะ (Moxifloxacin) และยาลดอักเสบ (Dexamethasone+Neomycin) ตามเวลาที่กำหนดอย่างเคร่งครัด
ดูแลให้ยาปฏิชีวนะชนิดกิน (Ciprofloxacin) ตามแผนการรักษา
เน้นย้ำไม่ให้ผู้ป่วยใช้มือหรือผ้าที่ไม่สะอาดสัมผัส/ขยี้ตาข้างที่ผ่าตัด
สอนวิธีล้างมือให้สะอาดก่อนสัมผัสบริเวณตาหรือก่อนหยอดยาด้วยตนเอง
ติดตามสัญญาณชีพ โดยเฉพาะอุณหภูมิร่างกาย เพื่อเฝ้าระวังไข้จากการติดเชื้อ
ข้อที่2
ปวดเฉียบพลันบริเวณแผลผ่าตัดตา เนื่องจากเนื้อเยื่อถูกทำลายจากการผ่าตัด
ประเมินอาการและอาการแสดงของความปวด (ตำแหน่ง ลักษณะ ความรุนแรง) และวัด pain score เป็นระยะ
ตรวจวัดสัญญาณชีพ (Check V/S) ร่วมด้วยทุกครั้งที่ประเมินความปวด
ให้การพยาบาลด้วยความนุ่มนวล ระมัดระวังไม่ให้กระทบกระเทือนบริเวณตาที่ผ่าตัด
ดูแลให้ยาแก้ปวดตามแผนการรักษา (Paracetamol 500 mg 1 tab กินเมื่อปวด) และติดตามผลหลังให้ยา
จัดสิ่งแวดล้อมให้สงบ ลดแสง/เสียงรบกวน เพื่อส่งเสริมการพักผ่อน
ยาที่ได้รับ
หลังผ่าตัด
Moxifloxacin eye drop (VIGAMOX) 0.5% — หยอดตาขวา ทุก 4 ชม.
Dexamethasone+Neomycin (DEX-OPH) — หยอดตาขวา ทุก 4 ชม.
Carbomer+cetrimide gel (VIDISIC) — หยอดตาขวา เช้า-เย็น
Paracetamol 500 mg — กิน PRN ปวด/ไข้
Ciprofloxacin 250 mg — กิน 2 เม็ด วันละ 2 ครั้ง หลังอาหาร
ก่อนผ่าตัด
Tropicamide
Phenylephrine HCl
Chloramphenicol oint
Trypan blue dye
ยาเดิมของผู้ป่วย
ยาเบาหวาน
Simvastatin
ยาความดัน
Amlodipine
สรุปเคส
หญิง อายุ 71 ปี อาชีพเกษตรกรรม น้ำหนัก 54 กก. ส่วนสูง 147 ซม โรคประจำตัว: ความดันโลหิตสูง (HT), ไขมันในเลือดสูง (DLP)
เหตุผลที่มา รพ.นัดผ่าตัดต้อกระจกตาขวา — ตามัวมา 1 ปี
การวินิจฉัยSenile incipient cataract (ต้อกระจก) ตาขวา
Timeline
1 ก.ย. 69 Admit เวลา 11:39 น. BP แรกรับ 157/88 เตรียมผ่าตัด (ขยายม่านตา, เตรียมของเข้าห้องผ่าตัด)
2 ก.ย. 69 เข้าห้องผ่าตัดเวลา 14:20-14:35 น. ทำ Phacoemulsification + IOL ตาขวา ภายใต้ยาชาเฉพาะที่ ไม่มีภาวะแทรกซ้อน กลับจาก OR มีอาการปวดตา ให้ Paracetamol จนทุเลา
3 ก.ย. 69 ประเมินแผลไม่บวมแดง ไม่มีไข้ สอนความรู้ D-METHOD จำหน่ายกลับบ้านพร้อมบุตร นัดติดตามที่ รพ.อุตรดิตถ์