Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
CHƯƠNG 1:, CHƯƠNG 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ KHOA HỌC, NCKH VÀ PPL NCKH - Coggle…
CHƯƠNG 1:
- Khái niệm: Hệ thống tri thức về bản chất của sự vật, hiện tượng tự nhiên, xã hội và tư duy, về các quy luật vận động cũng như quy luật phát triển khách quan của chúng.
- Tri thức kinh nghiệm: Hiểu biết, kinh nghiệm tích lũy từ hoạt động thường ngày, từ quan hệ con người với thiên nhiên và giữa người với người
- Tri thức khoa học: Hiểu biết tích lũy có hệ thống thông qua NCKH, dựa trên kết quả rõ ràng, phương pháp khoa học, được kiểm chứng, tổng hợp, khái quát hóa rút ra lý thuyết logic, chính xác, tổ chức trong các ngành như Toán học, Vật lý, Sinh học, Tâm lý học, Xã hội học,...
- Theo đối tượng nghiên cứu: Khoa học tự nhiên (Công nghệ thông tin, các bộ môn khoa học tự nhiên); Khoa học xã hội (Tâm lí học, xã hội học, kinh tế học, kinh doanh).
- Theo mục đích: Khoa học cơ bản (gồm các ngành giải thể và các lực cơ bản nhất như Vật lý, Toán học, Hóa học); Khoa học ứng dụng (gồm các ngành ứng dụng kiến thức vào thực tiễn như Kĩ thuật, Y học).
- Khái niệm: Nền tảng của khoa học, gồm hệ thống các khái niệm, luận điểm liên quan đến nhau.
- Thành phần cơ bản: Khái niệm, Logic, Giả định.
- Vai trò: Cung cấp cơ sở lý luận, Tổng hợp, Định hướng, Đóng góp quá trình tích lũy tri thức.
- Tiêu chí đánh giá: Lập luận nhất quán, Năng lực giải thích, Khả năng phản nghiệm, Cô đọng, súc tích.
- Sự phát triển: Phương hướng khoa học, Trường phái khoa học, Bộ môn khoa học, Ngành giáo dục.
- Khái niệm: Ứng dụng tri thức và quy trình khoa học vào thực tiễn để tạo ra sản phẩm cho cuộc sống. Các thành phần: kỹ thuật, con người, thông tin, tổ chức.
- Mối quan hệ: Khoa học và công nghệ có mối quan hệ chặt chẽ. Khoa học tạo ra nền tảng tri thức, còn công nghệ là nguồn cung cấp thiết bị, công cụ, kỹ thuật.
- NGHIÊN CỨU KHOA HỌC (NCKH)
- Khái niệm: Điều tra xem xét có hệ thống, nhằm xác lập các dữ kiện hoặc nguyên lí mới. Khám phá bản chất thuộc tính của sự vật hiện tượng, phát hiện quy luật vận động sáng tạo ra các giải pháp phương tiện mới.
- Giải thích: Làm rõ bản chất, lý giải sự hình thành, phát triển và vận động của sự vật, hiện tượng xung quanh.
- Phát hiện: Khám phá ra các quy luật vận động và phát triển của sự vật và hiện tượng.
- Sáng tạo: Tạo ra tri thức, sản phẩm, quy trình công nghệ, giải pháp mới.
- Mô tả: Trình bày lại cấu trúc, trạng thái và sự vận động của sự vật, hiện tượng. Cung cấp dữ kiện, tiền đề cho các nghiên cứu.
- Tiên đoán: Phán đoán trạng thái, sự hình thành, vận động, tồn tại và tiêu vong của sự vật, hiện tượng trong tương lai.
- Đặc điểm: Tính mới, Tính thông tin, Tính khách quan, Tính tin cậy, Tính rủi ro, Tính kế thừa, Tính cá nhân.
- Phẩm chất: Kiến thức, Kỹ năng, Thái độ.
- Theo mục tiêu: N.cứu mô tả, N.cứu giải thích, N.cứu tương quan, N.cứu khám phá, N.cứu giải pháp, N.cứu dự báo.
- Theo giai đoạn nghiên cứu: N.cứu cơ bản, N.cứu ứng dụng, N.cứu triển khai.
-
- Theo hình thức: N.cứu định lượng, N.cứu định tính.
- Sản phẩm NCKH: Thông tin, Phát minh, Phát hiện, Sáng chế.
- PPL NCKH (Phương pháp luận NCKH)
- Khái niệm: Hệ thống lý thuyết về các ppnckh, pp tổ chức, quản lý quá trình nckh.
- Quan điểm: Lịch sử - logic, Hệ thống - cấu trúc, Thực tiễn.
- Cấu trúc: Luận điểm (giả thuyết hoặc phán đoán cần chứng minh), Luận cứ (bằng chứng chứng minh luận điểm), Luận chứng (phương pháp tiếp cận, thu thập thông tin và số liệu làm luận cứ).
- PP NCKH (Phương pháp NCKH)
- Khái niệm: Con đường, cách thức, phương tiện nhà nghiên cứu sử dụng để giải quyết nhiệm vụ nghiên cứu, đạt mục tiêu nghiên cứu hiệu quả, chính xác.
- Đặc điểm: Tính chủ quan, Tính khách quan, Tính mục tiêu, Tính hệ thống, Cần có sự hỗ trợ của phương tiện nghiên cứu, Mối liên hệ chặt chẽ với nội dung nghiên cứu.
- Phân loại: PPNC Lý thuyết, PPNC Thực tiễn, PPNC hỗ trợ.
- Phân biệt PP & PPL NCKH: PPNCKH là các phương pháp, kĩ thuật nhà nghiên cứu dùng để tiến hành một hoạt động nghiên cứu; PPLNCKH là bộ môn khoa học xây dựng học thuyết về cách thức tiến hành các nghiên cứu có hệ thống và khoa học.
- Khái niệm vấn đề KH&CN: Những vấn đề khoa học công nghệ cần được giải quyết để đáp ứng yêu cầu thực tiễn phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh, phát triển KH&CN.
- Logic của trình điều khiển NCKH
- Giai đoạn khám phá: Xác định vấn đề nghiên cứu -> Xây dựng cơ sở lý thuyết -> Vận hành hóa khái niệm -> Xây dựng giả thuyết.
- Phát triển thiết kế: Xác định phương pháp nghiên cứu -> Thiết kế công cụ nghiên cứu -> Chọn mẫu -> Xây dựng đề cương.
- Triển khai nghiên cứu: Nghiên cứu cơ sở thực tiễn -> Đề xuất giải pháp.
- Kiểm tra đánh giá: Viết báo cáo nghiên cứu -> Bảo vệ kết quả -> Công bố kết quả.
CHƯƠNG 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ KHOA HỌC, NCKH VÀ PPL NCKH