Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Chương 2 Nguyễn Xuân Tài : - Coggle Diagram
Chương 2 Nguyễn Xuân Tài :
2.2. Môi trường lập trình với ngôn ngữ C
Môi trường phát triển tích hợp (IDE – Integrated
Development Evironment):
Soạn thảo (biên tập chương trình nguồn – edit)
Biên dịch (compile)
Thực thi (runtime)
Sửa lỗi (gỡ rối - debug)
Lưu ý
Lập trình viên không bắt buộc phải lập trình trong môi trường IDE
Có thể sử dụng một phần mềm soạn thảo chuyên dụng để tạo file nguồn (ví dụ: Notepad++), sau đó sử dụng trình biên dịch thích hợp (ví dụ: BCC 5.5) để biên dịch và tạo file thực thi
2.3. Các thành phần cơ bản của ngôn ngữ lập trình C
• Từ khóa
Là các từ dành riêng của ngôn ngữ lập trình, được sử dụng với mục đích xác định
• Người lập trình không được phép sử dụng các từ tượng mới: biến, hàm, hằng, ..khóa vào các mục đích khác như đặt tên cho các đối
• Các từ khóa trong C được viết bằng chữ thường
• Tên :
Tên (định danh): là dãy các ký tự dùng để xác định các đối tượng trong chương trình như: biến, hằng, hàm, kiểu dữ liệu, …
Quy tắc đặt tên:
Không được trùng với các từ khóa
Tên được đặt có tính gợi nhớ
Gồm các ký tự chữ, số và dấu gạch nối, ký tự đầu
tiên phải là ký tự chữ hoặc dấu gạch nối :
• Hằng
Là đại lượng không đổi trong suốt quá trình thực thi chương trình
• Cú pháp khai báo 1:#define tên_hằng giá_trị
Cú pháp khai báo 2:
const kiểu_dữ_liệu tên_hằng = giá_trị;
• Biến
Là đại lượng do người lập trình định nghĩa, được đặt tên thông qua việc khai báo biến
• Dùng để chứa dữ liệu, giá trị của biến có thể bị thay đổi trong quá trình thực thi chương trình
Cú pháp khai báo:
kiểu_dữ_liệu tên_biến;
kiểu_dữ_liệu tên_biến1, …, tên_biếnn;
Lưu ý
Cần khai báo tất cả các biến trước khi sử dụng
Có thể kết hợp khai báo biến với việc khởi tạo giá trị cho biến theo cú pháp: kiểu_dữ_liệu tên_biến=giá_trị;
• Hàm
Là một đơn vị độc lập của chương trình, cho phép nhận dữ liệu vào, xử lý dữ liệu và trả về kết quả
• Một chương trình có thể có nhiều hàm
• Hàm main() là bắt buộc phải có, chương trình bắt đầu thực hiện từ câu lệnh đầu tiên của hàm main()
• Ngôn ngữ C không cho phép xây dựng hàm bên trong một hàm khác; tuy nhiên có thể truyền dữ liệu/kết quả từ hàm này sang hàm khác qua các tham số/biến ngoài
• Biểu thức
Được tạo thành từ sự kết hợp các toán tử (operater) và các toán hạng (operand) để thể hiện một công thức tính toán
Toán tử: tác động lên các toán hạng và trả về giá trị thuộc một kiểu nhất định. Các toán tử : +, -, *,
Toán hạng: hằng, biến, phần tử mảng, lời gọi hàm, …
• Mỗi biểu thức có một giá trị thuộc kiểu xác định
Có 3 dạng
Biểu thức số học
Biểu thức logic
Biểu thức quan hệ
Sử dụng biểu thức
Dùng làm vế phải trong các lệnh gán giá trị
Dùng làm toán hạng trong các biểu thức khác
Dùng làm tham số thực sự trong các lời gọi hàm
Dùng làm chỉ số trong các cấu trúc lặp for, while, do while
Dùng làm biểu thức kiểm tra trong các cấu trúc rẽ nhánh if, switch
• Toán Các toán tử số học
• Các phép thao tác trên bit
• Các toán tử quan hệ
• Các toán tử logic
• Các toán tử đặc biệt
• Thứ tự ưu tiên của các toán tử
Tập ký tự
Là phần tử cơ bản, bắt buộc phải có để tạo nên chương trình:
Tổ hợp các ký tự → từ
Liên kết các từ theo cú pháp → câu lệnh
Tổ chức các câu lệnh → chương trình
2.4. Cấu trúc chương trình viết bằng ngôn ngữ C
Cấu trúc chương trình gồm các phần theo thứ tự
Khai báo các tệp tiêu đề
Khai báo các macro
Định nghĩa các kiểu dữ liệu mới
Khai báo nguyên mẫu của các hàm
Khai báo các biến toàn cục
Hàm main()
Định nghĩa các hàm (đã khai báo nguyên mẫu)
• Một vài chương trình đơn giản
• Các quy tắc xây dựng chương trình
2.1 Lịch sử phát triển và các đặc điểm của ngôn ngữ
lập trình C
Lịch sử phát triển ngôn ngữ lập trình C
Đặc điểm của ngôn ngữ lập trình C
Là một ngôn ngữ lập trình có cấu trúc:
Cho phép tập hợp mã lệnh và cấu trúc
Cho phép ẩn lệnh, thông tin khỏi phần còn lại của
chương trình để dùng cho tác vụ riêng
Chương trình có thể chia nhỏ thành các hàm (functions) hoặc các khối lệnh (code blocks
• Có tính khả chuyển, linh hoạt cao
• Có thế mạnh trong việc xử lý dữ liệu số, văn bản, cơ sở dữ liệu,...
• Được xem như ngôn ngữ lập trình hệ thống, sử dụng để xây dựng các chương trình hệ thống, trình điều khiển thiết bị, xử lý ảnh ...