Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
🫀 Tetralogy of Fallot (TOF) with Anoxic Spell - Coggle Diagram
🫀 Tetralogy of Fallot (TOF) with Anoxic Spell
ข้อมูลกรณีศึกษา + อาการสำคัญ
ผู้ป่วยเด็กชายไทย อายุ 5 เดือน น้ำหนัก 6 kg ส่วนสูง 60 cm เป็น Tetralogy of Fallot (TOF) ตั้งแต่แรกเกิด ติดตามรักษาที่คลินิกโรคหัวใจเด็กและได้รับ Propranolol แต่ยังไม่เคยได้รับการผ่าตัดแก้ไขโรคหัวใจ หลังคลอดพบภาวะเขียว และ Echocardiogram พบ TOF
ก่อนมาโรงพยาบาล 1 วัน
→ ร้องกวน
→ ดูดนมได้น้อยลง
→ เหนื่อยง่ายขณะดูดนม
→ หายใจเร็ว
→ ริมฝีปากเขียวมากขึ้น
ประมาณ 30 นาทีก่อนมาโรงพยาบาล
→ ร้องไห้อย่างรุนแรง
→ เขียวมากขึ้นทั้งตัว
→ หายใจหอบเร็ว
→ กระสับกระส่าย
→ ตัวอ่อนแรง
→ ดูดนมไม่ได้
→ อุ้มปลอบแล้วอาการไม่ดีขึ้น
→ จึงรีบนำส่งโรงพยาบาล
ตรวจพบ
ตัวเขียวทั่วร่างกาย ริมฝีปาก ลิ้น เยื่อบุช่องปาก และปลายมือปลายเท้าเขียว
Capillary refill time 4 วินาที
หายใจเร็ว RR 50 ครั้ง/min
มี subcostal retraction เล็กน้อย
Heart rate เร็ว
Systolic ejection murmur grade 3/6 ที่ LUSB
ปลายมือปลายเท้าเย็น
SpO₂ 88% room air
พยาธิสภาพของ TOF → Hypoxemia → Cyanosis
Tetralogy of Fallot เป็นโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดที่มีความผิดปกติ 4 ประการ ได้แก่
VSD→ มีรูรั่วระหว่างหัวใจห้องล่าง
Pulmonary stenosis→ ทางออกจาก Right ventricle ไป pulmonary artery ตีบ→ เลือดไปปอดลดลง→ Pulmonary blood flow ↓→ เลือดได้รับออกซิเจนลดลง
Overriding aorta→ Aorta คร่อม VSD→ รับเลือดจากทั้ง RV และ LV→ เลือดที่มี O₂ ต่ำสามารถเข้าสู่ systemic circulation
Right ventricular hypertrophy→ RV ต้องบีบตัวต้าน pulmonary stenosis→ กล้ามเนื้อหัวใจห้องล่างขวาหนาตัว
VSD + Pulmonary stenosis→ ความดันใน RV สูงขึ้น→ เกิด Right-to-left shunt→ เลือดที่มีออกซิเจนต่ำไหลเข้าสู่ Aorta→ Systemic oxygenation ↓→ Hypoxemia → Cyanosis
Echocardiogram ของผู้ป่วยพบความผิดปกติครบทั้ง 4 ประการ ได้แก่ VSD, pulmonary stenosis, overriding aorta และ RV hypertrophy สอดคล้องกับ TOF
กรณีศึกษา TOF c Anoxic spell.pdf
Chest X-ray: พบ Boot-shaped heart และ pulmonary vascular markings ลดลง ซึ่งสัมพันธ์กับ pulmonary blood flow ที่ลดลง
Anoxic Spell → อาการของผู้ป่วย
Anoxic Spell / Hypercyanotic Spell
ปัจจัยกระตุ้น เช่น ร้องไห้รุนแรง↓การอุดกั้นทางออกของ RV เพิ่มขึ้น / Right-to-left shunt เพิ่มขึ้น↓เลือดไปปอดลดลง↓O₂ ในเลือดลดลงอย่างรวดเร็ว↓Hypoxemia รุนแรงขึ้น↓เขียวมากขึ้น + หายใจเร็ว/หอบ + กระสับกระส่าย + อ่อนแรง + ดูดนมไม่ได้
ซึ่งตรงกับผู้ป่วยรายนี้ที่หลังจากร้องไห้อย่างรุนแรงพบว่าเขียวมากขึ้นทั้งตัว หายใจหอบเร็ว กระสับกระส่าย ตัวอ่อนแรง และดูดนมไม่ได้ จึงได้รับการวินิจฉัยว่า TOF with Anoxic Spell
กรณีศึกษา TOF c Anoxic spell.pdf
ผลตรวจที่สนับสนุนภาวะพร่องออกซิเจน
SpO₂ 88% room air
PaO₂ 48 mmHg
O₂ saturation 84%
pH 7.32
PaCO₂ 34 mmHg
HCO₃⁻ 20 mEq/L
CBC
Hb 19.5 g/dL
Hct 58.6%
WBC 9,500 cell/mm³
Platelet 280,000 cell/mm³
กรณีศึกษา TOF c Anoxic spell.pdf
Hb/Hct ที่สูงในผู้ป่วย TOF สามารถเชื่อมโยงกับการตอบสนองของร่างกายต่อภาวะ hypoxemia เรื้อรัง โดยร่างกายเพิ่มการสร้างเม็ดเลือดแดงเพื่อช่วยเพิ่มความสามารถในการนำออกซิเจน
การรักษา
ระยะเกิด Anoxic Spell
Knee-Chest Position→ เพิ่ม systemic vascular resistance→ ลด right-to-left shunt→ เพิ่มเลือดไปปอด→ ช่วยเพิ่ม oxygenation
Oxygen cannula 3 LPM→ เพิ่มออกซิเจนที่เข้าสู่ร่างกาย→ ช่วยแก้ภาวะ hypoxemia
Monitor Vital Signs + O₂ saturation อย่างใกล้ชิด→ ประเมินความรุนแรงของ hypoxemia→ ประเมินการตอบสนองต่อการรักษา
ลดการร้องไห้และปลอบเด็กให้สงบ→ ลดการกระตุ้นที่อาจทำให้ Anoxic Spell รุนแรงขึ้น
ในเคสนี้มีแผนการรักษาเบื้องต้น ได้แก่ Knee-Chest Position, Oxygen cannula 3 LPM และติดตาม Vital signs/O₂ saturation อย่างใกล้ชิด
กรณีศึกษา TOF c Anoxic spell.pdf
การรักษาด้วยยา
Propranolol 10 mg ½ tab oral bid pc→ ช่วยลดการเกิด hypercyanotic spell ตามแผนการรักษา
กรณีศึกษา TOF c Anoxic spell.pdf
ระยะยาว
ติดตามกุมารแพทย์โรคหัวใจ→ ประเมินอาการและความรุนแรงของโรค→ ประเมินความพร้อมในการรักษา definitive treatment→ เตรียมประเมินความพร้อมสำหรับการผ่าตัดแก้ไข TOF
การพยาบาล
1) มีภาวะพร่องออกซิเจนจาก pulmonary blood flow ลดลงและเกิด right-to-left shunt
ข้อมูลสนับสนุน:ตัวเขียว, SpO₂ 88%, PaO₂ 48 mmHg, O₂ saturation 84%, RR 50 ครั้ง/min, หายใจเร็วและมี subcostal retraction
การพยาบาล→ ประเมิน SpO₂, RR, HR, BP และระดับความรู้สึกตัวอย่างใกล้ชิด→ ประเมินสีผิว ริมฝีปาก ลิ้น และปลายมือปลายเท้า→ สังเกตอาการ cyanosis และ respiratory distress→ จัด Knee-Chest Position→ ให้ออกซิเจนตามแผนการรักษา→ ลดสิ่งกระตุ้นและปลอบเด็กให้สงบ→ ติดตาม ABG และ O₂ saturation→ หากเขียวมากขึ้น หอบมากขึ้น ซึม หรือ SpO₂ ลดลง ต้องรีบรายงานแพทย์
2) เสี่ยงต่อการเกิด Anoxic Spell ซ้ำ
→ ลดสิ่งกระตุ้นและหลีกเลี่ยงการทำให้เด็กร้องไห้นาน
→ จัดสิ่งแวดล้อมให้สงบ
→ เฝ้าระวังอาการเขียว หายใจเร็ว กระสับกระส่าย และอ่อนแรง
→ เมื่อเกิด spell ให้ปลอบเด็กและจัด Knee-Chest Position
→ ให้ออกซิเจนตามแผน
→ Monitor SpO₂ และ vital signs อย่างใกล้ชิด
→ เตรียมพร้อมสำหรับการรักษาฉุกเฉินหากอาการรุนแรงขึ้น
3) ได้รับสารอาหารไม่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย เนื่องจากเหนื่อยขณะดูดนม
ผู้ป่วย เหนื่อยขณะดูดนม ต้องหยุดพักเป็นระยะ และน้ำหนักเพิ่มขึ้นช้ากว่าเกณฑ์
กรณีศึกษา TOF c Anoxic spell.pdf
การพยาบาล→ ประเมินปริมาณนมที่ได้รับ→ สังเกตอาการเหนื่อย หายใจเร็ว หรือเขียวขณะดูดนม→ ให้เด็กพักระหว่างดูดนม→ หลีกเลี่ยงการให้เด็กออกแรงมากเกินไป→ ติดตามน้ำหนักและการเจริญเติบโต→ ประเมินภาวะขาดน้ำและสารอาหาร
เชื่อมโยง:TOF → O₂ ต่ำ → เหนื่อยง่าย → ดูดนมได้น้อย → ได้รับสารอาหารลดลง → น้ำหนักขึ้นช้า
4) เสี่ยงต่อการไหลเวียนเลือดไปเลี้ยงเนื้อเยื่อไม่เพียงพอ
ข้อมูลสนับสนุน:ปลายมือปลายเท้าเย็น, capillary refill 4 วินาที, cyanosis และ O₂ saturation ต่ำ
กรณีศึกษา TOF c Anoxic spell.pdf
การพยาบาล→ ประเมิน capillary refill และ peripheral perfusion→ ประเมินสีและอุณหภูมิผิวหนัง→ ติดตาม HR, BP และ SpO₂→ ประเมินระดับความรู้สึกตัว→ เฝ้าระวังอาการ hypoperfusion และรายงานเมื่ออาการแย่ลง
5) ผู้ปกครองวิตกกังวลและขาดความรู้ในการดูแลเด็กการพยาบาล
5) ผู้ปกครองวิตกกังวลและขาดความรู้ในการดูแลเด็กการพยาบาล
→ อธิบายโรค TOF และสาเหตุของอาการเขียว
→ อธิบาย Anoxic Spell และปัจจัยกระตุ้น
→ สอนการสังเกตอาการเขียว หายใจเร็ว หอบ กระสับกระส่าย อ่อนแรง และดูดนมไม่ได้
→ แนะนำวิธีลดการร้องไห้และลดสิ่งกระตุ้น
→ แนะนำให้ยา Propranolol ตามแผนการรักษาและไม่หยุดยาเอง
→ เน้นการมาตรวจตามนัด
→ อธิบายความสำคัญของการประเมินเพื่อการผ่าตัดแก้ไข TOF
อ้างอิง
Beerman, L. B. (2023). Tetralogy of Fallot. Merck Manual Professional Edition.
Management of tetralogy of Fallot in the pediatric intensive care unit. (2023). Pediatric Medicine, 6.
Congenital heart defects. (n.d.). In Nursing Health Promotion. NCBI Bookshelf.