Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ผู้ป่วยเด็กชาย อายุ 5 เดือน, Dx.Tetralogy of Fallot (TOF) with Anoxic…
ผู้ป่วยเด็กชาย อายุ 5 เดือน
อ้างอิง
เล๊าะแม ย., ครุนันท์ ค., เจะดอเลาะ ส., และพัฒนสมบัติสุข ม. (2560). การดูแลเด็กโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด: ผลกระทบและแนวทางการช่วยเหลือ. วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ, 18(3), 39–45.
สร้อยเพ็ชร ณ., อินธิโชติ น., ครุฑเมือง ว., และสวนปาน น. (2562). การดูแลเด็กโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดเพื่อป้องกันการติดเชื้อทางเดินหายใจ. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล, 35(2).
Horenstein MS, Diaz-Frias J, Guillaume M. Tetralogy of Fallot. StatPearls. Updated December 2, 2024.
Griksaitis M, et al. Tetralogy of Fallot. BJA Education. 2019.
Congenital Heart Defects – Nursing Health Promotion. NCBI Bookshelf
Dx.Tetralogy of Fallot (TOF) with Anoxic spell
Tetralogy of Fallot (TOF)
เป็นโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดชนิดเขียว (cyanotic congenital heart disease
4ชนิด
Ventricular septal defect (VSD) – ผนังกั้นหัวใจห้องล่างมีรูรั่ว
Pulmonary stenosis / RV outflow tract obstruction – ทางออกจากหัวใจห้องล่างขวาไปปอดตีบ
Overriding aorta – Aorta คร่อม VSD
Right ventricular hypertrophy (RVH) – กล้ามเนื้อหัวใจห้องล่างขวาหนาตัว
ในเคส: พบ murmur บริเวณ LUSB และมี cyanosis, O₂ saturation 88%
Anoxic spell
ภาวะเขียวและขาดออกซิเจนอย่างเฉียบพลันในผู้ป่วย TOF เนื่องจาก RV outflow tract obstruction เพิ่มขึ้นอย่างเฉียบพลัน ทำให้เลือดไปปอดลดลง และเกิด right-to-left shunt มากขึ้น
ในเคส:
เด็กมีอาการเขียวมากขึ้นและร้องไห้ ก่อนมารพ.
มี O₂ sat 88%
พยาธิสรีรวิทยา
TOF
TOF มี Pulmonary stenosis/RVOT obstruction
เลือดจาก RV ไหลไปปอดได้ลดลง
ความดันใน RVเพิ่มขึ้น
เลือดไหลผ่าน VSD จาก RV ไป LV
เกิด right-to-left shunt
เลือดที่มีออกซิเจนต่ำเข้าสู่ systemic circulation
เกิด hypoxemia
1 more item...
Anoxic spell
sympathetic stimulation เพิ่มขึ้น
กล้ามเนื้อบริเวณ RVOT หดตัว
RVOT obstruction เพิ่มขึ้น
pulmonary blood flow ลดลงอย่างมาก
right-to-left shunt เพิ่มขึ้น
hypoxemia รุนแรงขึ้น cyanosis รุนแรง หากรุนแรงอาจหมดสติ ชัก หรือเสียชีวิต
ในเคส
O₂ saturation 88%
Hb 19.5 g/dL
Hct 58.6%
ผู้ป่วยเป็น Tetralogy of Fallot (TOF) ซึ่งเป็นโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด ทำให้ทางออกของเลือดจากหัวใจห้องล่างขวาไปปอดตีบ เลือดจึงไปปอดได้น้อย และมีรูรั่วระหว่างหัวใจห้องล่าง ทำให้เลือดที่มีออกซิเจนต่ำไหลไปปนกับเลือดที่มีออกซิเจนสูง แล้วถูกส่งไปเลี้ยงร่างกาย จึงทำให้เกิด ออกซิเจนในเลือดต่ำและตัวเขียว
เมื่อเด็ก ร้องไห้ กระสับกระส่าย หรือออกแรง ทางออกของเลือดไปปอดจะตีบมากขึ้น เลือดไปปอดลดลงอย่างรวดเร็ว เลือดที่มีออกซิเจนต่ำจึงเข้าสู่ร่างกายมากขึ้น ทำให้เกิด Anoxic spell หรืออาการเขียวและขาดออกซิเจนอย่างเฉียบพลัน
จากการที่มีออกซิเจนในเลือดต่ำเรื้อรัง ร่างกายจะสร้างเม็ดเลือดแดงเพิ่มขึ้นเพื่อช่วยขนส่งออกซิเจน จึงพบว่า Hb 19.5 g/dL และ Hct 58.6% ในเคสนี้
ปัจจัยเสี่ยง
ปัจจัยที่สัมพันธ์กับโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด ได้แก่
ประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด
ความผิดปกติทางพันธุกรรม/โครโมโซม
มารดาเป็นเบาหวาน
การติดเชื้อระหว่างตั้งครรภ์ เช่น rubella
การสูบบุหรี่
การดื่มแอลกอฮอล์
การได้รับยาหรือสารบางชนิดระหว่างตั้งครรภ์
ปัจจัยกระตุ้น Anoxic spell ได้แก่
ร้องไห้
ดูดนม
ออกแรง
ไข้
ขาดน้ำ
กระสับกระส่าย
ในเคส
มารดาตั้งครรภ์ 40 สัปดาห์ คลอดปกติ และได้รับวัคซีนตามเกณฑ์
อาการและอาการแสดง
TOF
ตัวเขียว (Cyanosis)
ริมฝีปากเขียว
ปลายมือปลายเท้าเขียว
Oxygen saturation ต่ำ
หายใจเร็ว
เหนื่อยง่าย
ดูดนมแล้วเหนื่อย
น้ำหนักขึ้นช้า
Heart murmur
ในเด็กโตอาจพบ clubbing
Anoxic spell
เขียวมากขึ้นอย่างเฉียบพลัน
หายใจเร็วหรือหอบ
กระสับกระส่าย
ร้องไห้
อ่อนแรง
ซึม
หมดสติ
ชักในรายที่รุนแรง
ในเคส
พบว่า
ตัวเขียว
ปลายมือปลายเท้าเขียว
ริมฝีปากเขียว
O₂ sat 88%
RR 50 ครั้ง/min
มี murmur at LUSB
มีอาการเขียวมากขึ้น
ได้รับการวินิจฉัย TOF with Anoxic spel
การวินิจฉัย
จะมีการตรวจดังนี้
การซักประวัติและตรวจร่างกาย
ประวัติเขียว
เขียวมากขึ้นขณะร้อง/ดูดนม
ตรวจพบ cyanosis
ตรวจพบ heart murmur
Pulse oximetry
พบ O₂ saturation ต่ำ
CBC
อาจพบ Hb/Hct สูงจาก chronic hypoxemia
ECG
อาจพบ right ventricular hypertrophy
Chest X-ray
อาจพบลักษณะหัวใจคล้าย boot-shaped heart
Echocardiography
เป็นการตรวจสำคัญในการยืนยัน TOF
สามารถเห็น VSD, RVOT obstruction, overriding aorta และ RVH
ในเคส
O₂ saturation 88%
Hb 19.5 g/dL
Hct 58.6%
ตรวจพบ cyanosis
พบ murmur ที่ LUSB
แพทย์วินิจฉัย TOF with Anoxic spell
การรักษา
การรักษา Anoxic spell
1. จัดท่า Knee-chest positionช่วยเพิ่ม systemic vascular resistance และลด right-to-left shunt
2. ให้ออกซิเจนเพิ่ม oxygenation และลด hypoxemia
3. ปลอบเด็ก/ลดสิ่งกระตุ้นลดการร้องและ sympathetic stimulation
4. ให้สารน้ำตามข้อบ่งชี้เพิ่ม preload และช่วยเพิ่ม pulmonary blood flow
5. Morphineลด agitation และ sympathetic stimulation
6. Propranololช่วยลด infundibular spasm และ RVOT obstruction
7. Phenylephrineอาจใช้ในรายที่ไม่ตอบสนอง เพื่อเพิ่ม systemic vascular resistance และลด right-to-left shunt
ผู้ป่วยได้รับ
O₂ cannula 3 L/min
Propranolol 10 mg ½ tab รับประทานวันละ 2 ครั้ง หลังอาหาร
การพยาบาล
ประเมินการหายใจและ oxygenation
วัด SpO₂ ตามแผนการรักษา
ประเมิน RR, ลักษณะการหายใจ
สังเกต cyanosis
ประเมินระดับความรู้สึกตัว
เฝ้าระวังอาการ hypoxemia ที่รุนแรงขึ้น
ลดการกระตุ้น
จัดสิ่งแวดล้อมให้สงบ
หลีกเลี่ยงการร้องไห้หรือกิจกรรมที่ทำให้เด็กเหนื่อย
ปลอบเด็กเมื่อร้อง
ลดหัตถการที่ไม่จำเป็น