Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Tetralogy of Fallot (TOF), น.ส.ปาริฉัตร โสรส 081 - Coggle Diagram
Tetralogy of Fallot (TOF)
ความหมาย
Tetralogy of Fallot (TOF) = โรคหัวใจพิการแต่กำเนิดชนิดเขียว (Cyanotic congenital heart disease)
เกิดจากความผิดปกติของหัวใจ 4 ประการร่วมกัน ได้แก่
Ventricular Septal Defect (VSD) — ผนังกั้นห้องล่างมีรูรั่ว
Pulmonary stenosis / RV outflow obstruction — ทางออกจากหัวใจห้องล่างขวาไปปอดตีบ
Overriding aorta — หลอดเลือดแดงเอออร์ตาอยู่คร่อม VSD
Right ventricular hypertrophy (RVH) — กล้ามเนื้อหัวใจห้องล่างขวาหนาตัว
ปัจจัยเสี่ยงและสาเหตุ
สาเหตุ
เกิดจากความผิดปกติของการพัฒนาหัวใจในระยะตัวอ่อน
มีความผิดปกติทางพันธุกรรมหรือโครโมโซมบางชนิด
มักไม่สามารถระบุสาเหตุเฉพาะเจาะจงได้
ปัจจัยเสี่ยง
มีประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด
ความผิดปกติทางพันธุกรรม เช่น 22q11.2 deletion syndrome
มารดาเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์หรือมีโรคเบาหวาน
มารดาติดเชื้อบางชนิดระหว่างตั้งครรภ์
ได้รับสารหรือยาบางชนิดที่มีผลต่อทารกในครรภ์
อาการและอาการแสดง
อาการสำคัญ
ตัวเขียว ริมฝีปากและปลายมือปลายเท้าเขียว
หายใจเร็ว/หอบเหนื่อย
เหนื่อยง่าย โดยเฉพาะขณะดูดนม
ดูดนมได้น้อย หยุดพักบ่อย
น้ำหนักขึ้นช้า/เจริญเติบโตช้า
อ่อนเพลีย
ระดับออกซิเจนในเลือดต่ำ
Tet spell / Cyanotic spell
เกิดจากเลือดไปปอดลดลงอย่างรวดเร็ว ทำให้เด็กเขียวและขาดออกซิเจนมากขึ้น
ลักษณะ
เขียวมากขึ้นอย่างเฉียบพลัน
หายใจเร็วและแรง
กระสับกระส่าย
ร้องไห้
อาจหมดสติหรือชักได้
ลักษณะเฉพาะ: เด็กอาจ นั่งยอง ๆ (squatting) เพื่อช่วยเพิ่ม systemic vascular resistance และลดการไหลลัดของเลือดจากขวาไปซ้าย
ภาวะแทรกซ้อน
ภาวะเขียวและ Hypoxemia
Tet spell รุนแรง
ชัก/หมดสติจากสมองขาดออกซิเจน
ฝีในสมอง (Brain abscess)
ภาวะเลือดข้นจาก chronic hypoxemia
การเจริญเติบโตช้า
ภาวะหัวใจล้มเหลว
เสี่ยงเสียชีวิตหากเกิดภาวะเขียวรุนแรงและไม่ได้รับการรักษา
• ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ
ข้อวินิจฉัยทางการพยาบาล ข้อมูลสนับสนุน
การแลกเปลี่ยนก๊าซบกพร่อง เนื่องจากเลือดไปปอดลดลงและมีการไหลลัดของเลือดจากขวาไปซ้าย
ข้อมูลสนับสนุน
ตัวเขียว/ริมฝีปากเขียว
SpO₂ ต่ำ
หายใจเร็ว
หอบเหนื่อย
กระสับกระส่าย
การพยาบาล
ประเมิน RR, HR, SpO₂ และสีผิวอย่างสม่ำเสมอ
ให้ออกซิเจนตามแผนการรักษา
จัดท่าให้เหมาะสม
ลดสิ่งกระตุ้นที่ทำให้เด็กร้องไห้หรือเครียด
เสี่ยงต่อภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ เนื่องจากความผิดปกติของโครงสร้างหัวใจ
ข้อมูลสนับสนุน
มีความผิดปกติของโครงสร้างหัวใจ
มี Right ventricular hypertrophy
หลังได้รับการผ่าตัดอาจมีความเสี่ยงต่อ arrhythmia
การพยาบาล
ติดตาม HR และ cardiac rhythm
สังเกตอาการใจสั่น ชีพจรผิดปกติ หรือหมดสติ
ติดตาม ECG ตามแผนการรักษา
โภชนาการน้อยกว่าความต้องการของร่างกาย เนื่องจากเหนื่อยง่ายขณะดูดนมและร่างกายต้องใช้ออกซิเจนเพิ่มขึ้น
ข้อมูลสนับสนุน
ดูดนมได้น้อย
ดูดนมแล้วเหนื่อย/หอบ
หยุดพักบ่อยขณะกินนม
น้ำหนักขึ้นช้า
การพยาบาล
ประเมินปริมาณนมที่ได้รับ
แบ่งให้นมครั้งละน้อยแต่บ่อยครั้ง
ให้เด็กพักระหว่างดูดนม
ติดตามน้ำหนักและการเจริญเติบโต
ผู้ปกครองวิตกกังวลเกี่ยวกับภาวะเจ็บป่วยและการรักษาของเด็ก
ข้อมูลสนับสนุน
ผู้ปกครองแสดงความกังวล
ซักถามเกี่ยวกับโรคและการผ่าตัด
กลัวเด็กเกิดภาวะเขียวหรือ Tet spell
การพยาบาล
อธิบายโรคและการรักษาด้วยภาษาที่เข้าใจง่าย
สอนการสังเกตอาการเขียวและ Tet spell
สอนวิธีปลอบเด็กและลดการร้องไห้
เปิดโอกาสให้ผู้ปกครองซักถาม
การรักษา
การรักษาเบื้องต้น
ให้ออกซิเจน
จัดท่า Knee-chest position ในทารก/เด็กเล็ก
ลดการร้องไห้และปลอบให้เด็กสงบ
ให้สารน้ำตามแผนการรักษา
อาจให้ Morphine ในภาวะ Tet spell
อาจให้ยากลุ่ม Beta-blocker เช่น propranolol ตามแผนการรักษา
การรักษาเฉพาะโรค
การผ่าตัด
Complete repair ปิด VSD และแก้ไขการอุดกั้นทางออกของหัวใจห้องล่างขวา
ในบางรายอาจทำ palliative shunt ก่อน แล้วจึงผ่าตัดแก้ไขทั้งหมดภายหลัง
เอกสารอ้างอิง
Bailliard, F., & Anderson, R. H. (2009). Tetralogy of Fallot. Orphanet Journal of Rare Diseases, 4, 2.
Beerman, L. B. (2023). Tetralogy of Fallot. MSD Manual Professional Edition.
Griksaitis, M. J., & Scrimgeour, D. (2019). Tetralogy of Fallot. BJA Education, 19(11), 362–367.
StatPearls Publishing. (2025). Tetralogy of Fallot. In StatPearls. National Center for Biotechnology Information.
น.ส.ปาริฉัตร โสรส 081