Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Diabetes mellitus(DM), (1.อายุที่เพิ่มขึ้น -->ทำให้การตอบสนองของอินซูลิ…
Diabetes mellitus(DM)
เบาหวานมี 4 ชนิด
-
Type 1 Diabetes Mellitus
เป็นโรคภูมิคุ้มกันต่อต้านตนเอง (Autoimmune disorder) โดยเซลล์ที (T-cell) เข้าทำลายเซลล์เบต้าของตับอ่อน (β-cells) ส่งผลให้ขาดอินซูลินและเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดสูง(Banday et al., 2020)
Other types of diabetes
โรคเบาหวานที่เกิดจากความผิดปกติของยีนเดี่ยว (Monogenic defects) ที่ควบคุมการทำงานของบีตาเซลล์ (β-cell) และเบาหวานที่เกิดจากความผิดปกติทางพันธุกรรมในการฤทธิ์ของอินซูลิน, โรคของระบบต่อมไร้ท่อ (Endocrinopathies), พยาธิสภาพของตับอ่อนส่วนที่สร้างน้ำย่อย (Exocrine pancreatic pathologies) และสภาวะเฉพาะอื่น ๆ(Banday et al., 2020)
Type 2 Diabetes Mellitus
คิดเป็น 90–95% ของผู้ป่วยเบาหวานทั้งหมด เป็นโรคเบาหวานที่ไม่ต้องพึ่งอินซูลิน หรือ เบาหวานที่เกิดขึ้นในผู้ใหญ่
กลไกการเกิดโรค
เกิดจากความผิดปกติหลัก 2 อย่างที่ทำงานร่วมกัน(Banday et al., 2020)
-
-
อาการ
-
อาการของโรคเบาหวานที่แสดงชัดเจน (สิริ กอไพศาล,2568) ได้แก่ 1.กระหายน้ำ 2.ปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะมาก 3.แผลหายช้า แผลติดเชื้อ 4.อ่อนเพลีย 5.การรับรู้เปลี่ยนแปลง (Cognitive Chamnges)เกิดอาการสับสน หรืออาจะมีความผิดปกติในการมองเห็น ทำให้การเคลื่อนไหวช้าลง เกิดการหกล้มได้
-
การรักษา
การรักษาด้วยยา
ยารับประทาน เช่น Metformin, Sulfonylureas, DPP-4 inhibitors และ SGLT2 inhibitors ซึ่งออกฤทธิ์แตกต่างกันในการลดระดับน้ำตาลในเลือด
ยาฉีดอินซูลิน เป็นการรักษาหลักในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 1 และอาจใช้ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีระดับน้ำตาลสูงมาก หรือไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลได้ด้วยยาชนิดอื่น (ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย และคณะ, 2566)
ยากลุ่ม GLP-1 receptor agonists: ช่วยเพิ่มการหลั่งอินซูลินเมื่อระดับน้ำตาลสูง ลดการหลั่งกลูคากอน และช่วยควบคุมระดับน้ำตาล รวมถึงอาจช่วยลดน้ำหนักในผู้ป่วยบางราย (สมาคมต่อมไร้ท่อแห่งประเทศไทย, 2566)
การรักษาด้วยการควบคุมอาหาร ลดหวาน ลดอาหารไขมันสูง ควบคุมปริมาณคาร์โบไฮเดรต เลือกข้าว/ธัญพืชไม่ขัดสี เพิ่มผักและใยอาหาร เลือกโปรตีนไขมันต่ำ และควบคุมพลังงานให้เหมาะสม เพื่อช่วยควบคุมระดับน้ำตาลและน้ำหนักตัว (สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทยฯ และสมาคมต่อมไร้ท่อแห่งประเทศไทย, 2566)
การรักษาด้วยการออกกำลังกาย
เช่น เดินเร็ว ปั่นจักรยาน ว่ายน้ำ หรือเต้นแอโรบิก อย่างน้อย 150 นาที/สัปดาห์ ระดับปานกลาง โดยกระจายอย่างน้อย 3 วัน/สัปดาห์ และไม่ควรเว้นติดต่อกันเกิน 2 วันโดยช่วยเพิ่มความไวต่ออินซูลิน ส่งเสริมการนำกลูโคสเข้าสู่เซลล์ และช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด (American Diabetes Association Professional Practice Committee, 2026)
ผู้รับบริการได้รับการรักษาโดยการใช้ยาและควบคุมอาหาร- การรักษาด้วยยาได้แก่ Metformin (500 mg.) 1-tab oral OD pc อยู่ในกลุ่มBiquanide Action ออกฤทธิ์หลักโดยการ ลดการสร้างกลูโคสจากตับ ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดลดลงโดยไม่กระตุ้นการหลั่งอินซูลินโดยตรง
นอกจากนี้ Metformin ยังช่วยเพิ่มความไวของอินซูลินในกล้ามเนื้อ ส่งผลให้ร่างกายสามารถนำน้ำตาลไปใช้เป็นพลังงานได้ดีขึ้น และช่วยลดการดูดซึมน้ำตาลจากอาหารในลำไส้เล็กอีกด้วย (นาวาวี ยียะห์ยา,2568)
Side effects ท้องอืด เบื่ออาหาร และถ่ายเหลว
-
1.อายุที่เพิ่มขึ้น -->ทำให้การตอบสนองของอินซูลินลดลง/การทำงานของเบต้าเซลล์ลดลง -->ทำให้กลูโคสพุ่งสูงขึ้น-->เกิดโรคเบาหวานชนิดที่2 (Hu et al., 2025)
2.มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคเบาหวาน-->susceptibility ต่อinsulin resistance/ความผิดปกติของ glucose metabolism (Hu et al., 2025)
3.น้ำหนักเกิน อ้วน -->โดยเฉพาะเมื่อมีไขมันสะสมมาก-->ทำให้เกิดการดื้อต่ออินซูลินเพิ่มขึ้น-->glucose ในเลือดสูง-->เกิดโรคเบาหวานชนิดที่2 (Hu et al., 2025)
4.การสูบบุหรี่-->metabolic dysfunction -->ภาวะดื้ออินซูลินเพิ่มขึ้น-->ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้น
5.ไขมันในเลือดสูง --> ไขมันไตรกลีเซอไรด์สูง-->HDLลดลง-->ส่งผลให้ร่างกายดื้อต่ออินซูลินเพิ่มขึ้น (Hu et al., 2025)
-