Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Định nghĩa, tầm quan trọng - Coggle Diagram
Định nghĩa, tầm quan trọng
I. Định nghĩa về PAAD
Khái niệm / Phạm vi
Nhóm bệnh lý ảnh hưởng đến hệ thống động mạch ngoài tim và não
Cơ chế bệnh sinh chính
Chủ yếu phát sinh do quá trình xơ vữa động mạch
Hệ quả lâm sàng / Biểu hiện hình thái lên lòng mạch
Gây hẹp lòng mạch
Gây tắc nghẽn hoàn toàn
Gây giãn bất thường (hình thành túi phình)
Phân loại thành phần chính
Bệnh động mạch ngoại biên (PAD)
Bệnh động mạch chủ
II. Tầm quan trọng và Gánh nặng bệnh tật
Mức độ phổ biến
Là nhóm bệnh lý mạch máu rất thường gặp trong cộng đồng
Riêng bệnh động mạch ngoại biên (PAD) ảnh hưởng khoảng 113 triệu người (từ 40 tuổi trở lên) toàn cầu
Tỉ lệ mắc PAD toàn cầu đã tăng khoảng 72% trong giai đoạn 1990 - 2019
Thực trạng lâm sàng
Thường xuyên bị chẩn đoán thiếu (bỏ sót) và điều trị chưa đầy đủ
Tác động sức khỏe / Gánh nặng tử vong
Làm tăng đáng kể tỉ lệ tử vong và các biến cố tim mạch nặng nề (như nhồi máu cơ tim, đột quỵ)
Phình động mạch chủ bụng (AAA) liên quan đến khoảng 172.000 ca tử vong toàn cầu vào năm 2019
Dịch tễ học theo tuổi và giới
Tỉ lệ mắc bệnh tăng rõ rệt theo độ tuổi (từ 1,5% ở nhóm 40-44 tuổi lên 15% ở nhóm 80-84 tuổi)
Nữ giới có tỉ lệ mắc PAD toàn cầu cao hơn so với nam giới
Phình động mạch chủ bụng thường gặp hơn ở nam giới có hút thuốc lá
III. Các đặc điểm bệnh lý quan trọng (Nội dung giảng viên nhấn mạnh)
Bản chất xơ vữa hệ thống
PAAD không phải là tổn thương đơn độc/khu trú mà phản ánh tình trạng xơ vữa toàn thân
Sự phối hợp bệnh lý
Do tính chất hệ thống, PAAD thường xuất hiện đồng thời với bệnh mạch vành và bệnh mạch máu nào
Vai trò của chẩn đoán sớm / tầm soát chủ động
Là yếu tố quyết định giúp cải thiện đáng kể tiên lượng sống còn và giảm biến cố tim mạch cho bệnh nhân
Chiến lược tiếp cận
Cần chiến lược tiếp cận đa chuyên khoa trong quản lý và điều trị
IV. Các yếu tố nguy cơ then chốt
Yếu tố nguy cơ truyền thống
Hút thuốc lá: Yếu tố nguy cơ hàng đầu (đặc biệt liên quan mạnh đến phình động mạch chủ bụng)
Đái tháo đường: Làm tăng nguy cơ mắc PAAD từ 2 - 4 lần
Tăng huyết áp: Làm tăng nguy cơ mắc PAAD từ 2 - 4 lần
Rối loạn lipid máu
Bệnh thận mạn
Tuổi tác
Yếu tố di truyền
Đặc biệt quan trọng trong bệnh động mạch chủ ngực (TAA) (nhất là đoạn gốc/ đoạn lên chịu áp lực nhiều nhất)
Liên quan đến các hội chứng di truyền như Marfan, Loeys-Dietz
Marfan bất thường đột biến gen mô liên kế, người dài
Loeys-Dietz bất thường gen điều hoà truyền tín hiệu mô liên kết
Yếu tố nguy cơ không truyền thống
Thừa cân
Lối sống ít vận động
Stress
Viêm mạn tính
Ô nhiễm môi trường
Đặc điểm nguy cơ đặc hiệu ở phụ nữ
Tăng huyết áp thai kỳ / Đái tháo đường thai kỳ
Mãn kinh