Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

ภาวะความดันโลหิตสูงขณะตั้งครรภ์ (Hypertensive Disorders in Pregnancy; HDP)…

- - - - ครรภ์เป็นพิษ (Preeclampsia)
      - ครรภ์เป็นพิษระยะชัก (Eclampsia)
      - กลุ่มอาการ HELLP (HELLP Syndrome)
      - รกลอกตัวก่อนกำหนด (Placental Abruption)
      - ภาวะเลือดออกในสมอง (Stroke)
      - ไตวายเฉียบพลัน (Acute Kidney Injury)
      - ภาวะน้ำท่วมปอด (Pulmonary Edema)
    - - ทารกเจริญเติบโตช้าในครรภ์ (Fetal Growth Restriction; FGR)
      - คลอดก่อนกำหนด (Preterm Birth)
      - ภาวะขาดออกซิเจน
      - ทารกเสียชีวิตในครรภ์
        (Intrauterine Fetal Death; IUFD)
- - - - SBP <140 mmHg
      - DBP <90 mmHg
    - - SBP ≥140 mmHg หรือ
      - DBP ≥90 mmHg
      - วัดซ้ำหลัง 4 ชั่วโมงเพื่อยืนยัน
    - - SBP ≥160 mmHg หรือ
      - DBP ≥110 mmHg
      - ยืนยันซ้ำภายใน 10–15 นาที
      - ควรเริ่มการรักษาโดยเร็วเพื่อลดความเสี่ยงต่อการเกิด Stroke (โรคหลอดเลือดสมอง)
  - - - ประวัติของหญิงตั้งครรภ์
      - Uterine Artery Pulsatility Index; UtA-PI (ค่าความต้านทานของหลอดเลือดแดงมดลูก)
      - Placental Growth Factor; PlGF (โปรตีนบ่งชี้การทำงานของรก)
- - - - ครรภ์เป็นพิษที่ไม่มีอาการรุนแรง (Preeclampsia without Severe Features)
      - ครรภ์เป็นพิษที่มีอาการรุนแรง (Preeclampsia with Severe Features)
  - - - Hemolysis (เม็ดเลือดแดงแตก)
      - Elevated Liver Enzymes (เอนไซม์ตับสูง)
      - Low Platelet Count (เกล็ดเลือดต่ำ)
  - - - ก่อนคลอด
      - ระหว่างคลอด
      - หลังคลอด (ส่วนใหญ่ภายใน 48 ชั่วโมงแรก แต่สามารถพบได้ถึง 4 สัปดาห์หลังคลอด)
  - - - Primary Hypertension (ไม่ทราบสาเหตุ)
      - Secondary Hypertension
        (มีสาเหตุจากโรคอื่น เช่น โรคไต โรคต่อมไร้ท่อ)
  - - - ความดันโลหิตสูงขึ้นกว่าระดับเดิม
      - ต้องเพิ่มขนาดยาลดความดันโลหิต
      - มีโปรตีนในปัสสาวะเกิดขึ้นใหม่
      - โปรตีนในปัสสาวะเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน
      - หรือเกิดลักษณะของ Severe Features
- - - - การซักประวัติ
      - การตรวจร่างกาย
      - การวัดความดันโลหิต
      - การตรวจปัสสาวะ
      - การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
      - การประเมินการทำงานของอวัยวะสำคัญ
  - - - ≥140 มิลลิเมตรปรอท
    - - ≥90 มิลลิเมตรปรอท
    - - SBP ≥160 มิลลิเมตรปรอท
      - หรือ DBP ≥110 มิลลิเมตรปรอท
      - ให้วัดซ้ำภายใน 10–15 นาที เพื่อยืนยันและเริ่มการรักษา
  - - - โปรตีนในปัสสาวะ 24 ชั่วโมง
        
        ≥300 มิลลิกรัม/24 ชั่วโมง
      - Protein/Creatinine Ratio (อัตราส่วนโปรตีนต่อครีอะตินินในปัสสาวะ)
        
        ≥0.3
      - Urine Dipstick (แถบตรวจปัสสาวะ)
        
        ≥2+
        
        ใช้เมื่อไม่สามารถตรวจด้วยวิธีอื่นได้
  - - - Platelet Count <100,000 เซลล์/ไมโครลิตร
      - เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดเลือดออก
    - - ค่า AST หรือ ALT สูงกว่าปกติอย่างน้อย 2 เท่า
      - อาจมีอาการปวดใต้ชายโครงขวาหรือปวดลิ้นปี่ร่วมด้วย
    - - Serum Creatinine >1.1 mg/dL
      - หรือเพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่าจากค่าพื้นฐาน
      - โดยไม่มีสาเหตุจากโรคไตอื่น
    - - หายใจเหนื่อย
      - หายใจเร็ว
      - มีเสียง Crepitation จากการฟังปอด
      - ระดับออกซิเจนในเลือดลดลง
    - - ปวดศีรษะรุนแรงและต่อเนื่อง
      - ไม่ดีขึ้นหลังได้รับยาแก้ปวด
      - มีภาวะไวต่อสิ่งกระตุ้น
      - อาจเกิดอาการชักได้
    - - ตามัว
      - เห็นแสงแฟลช
      - เห็นภาพซ้อน
      - เห็นจุดดำลอยไปมา
      - สูญเสียการมองเห็นชั่วคราว
  - - - โปรตีนในปัสสาวะ
      - หรือ
      - ความผิดปกติของอวัยวะสำคัญอย่างน้อย 1 ระบบ
  - - - SBP ≥160 mmHg
      - DBP ≥110 mmHg
      - เกล็ดเลือดต่ำ
      - ไตทำงานผิดปกติ
      - ตับทำงานผิดปกติ
      - ปวดศีรษะรุนแรง
      - ตามัวหรือการมองเห็นผิดปกติ
      - น้ำท่วมปอด
- - - - ≥160 มิลลิเมตรปรอท
    - - ≥110 มิลลิเมตรปรอท
  - - - ภาวะเลือดออก
      - การเกิด Disseminated Intravascular Coagulation; DIC (ภาวะการแข็งตัวของเลือดผิดปกติทั่วร่างกาย)
  - - - ปวดลิ้นปี่
      - ปวดใต้ชายโครงขวา
      - คลื่นไส้ อาเจียน
    - - เลือดออกใต้แคปซูลตับ
      - ตับแตก (Hepatic Rupture)
  - - - ปัสสาวะน้อย (Oliguria)
      - ปัสสาวะน้อยกว่า 500 มิลลิลิตรต่อวัน
  - - - หายใจเหนื่อย
      - หายใจเร็ว
      - นอนราบไม่ได้
      - ฟังปอดได้ยินเสียง Crepitation
      - ค่า Oxygen Saturation ลดลง
  - - - การตรวจอัลตราซาวนด์
      - น้ำหนักทารกต่ำกว่าเกณฑ์
      - ปริมาณน้ำคร่ำน้อย
      - การตรวจ Doppler พบการไหลเวียนเลือดผิดปกติ
  - - - ครรภ์เป็นพิษที่ไม่มีอาการรุนแรง (Preeclampsia without Severe Features)
      - ครรภ์เป็นพิษที่มีอาการรุนแรง (Preeclampsia with Severe Features)
    - - รับไว้รักษาในโรงพยาบาล
      - ให้ Magnesium Sulfate (แมกนีเซียมซัลเฟต) เพื่อป้องกันการชัก
      - ให้ยาลดความดันโลหิต
      - พิจารณายุติการตั้งครรภ์เมื่อมีข้อบ่งชี้
- - - - เลือดไปเลี้ยงสมองลดลง
      - สมองบวม
      - ปวดศีรษะ
      - ตามัว
      - อาจเกิดชัก (Eclampsia)
      - เพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะเลือดออกในสมอง
    - - เลือดไปเลี้ยงไตลดลง
      - อัตราการกรองของไต (Glomerular Filtration Rate; GFR) ลดลง
      - มีโปรตีนรั่วในปัสสาวะ (Proteinuria)
      - ปัสสาวะน้อย (Oliguria)
      - หากรุนแรงอาจเกิดไตวายเฉียบพลัน
    - - เลือดไปเลี้ยงตับลดลง
      - เซลล์ตับได้รับบาดเจ็บ
      - ค่า AST และ ALT สูง
      - มีอาการปวดใต้ชายโครงขวาหรือปวดลิ้นปี่
      - ในรายรุนแรงอาจเกิดเลือดออกใต้แคปซูลตับหรือตับแตก
    - - สารน้ำรั่วเข้าสู่ถุงลม
      - เกิดภาวะน้ำท่วมปอด (Pulmonary Edema)
      - หายใจเหนื่อย
      - ภาวะแลกเปลี่ยนก๊าซลดลง
    - - เม็ดเลือดแดงแตก (Hemolysis)
      - เกล็ดเลือดต่ำ (Thrombocytopenia)
      - อาจพัฒนาเป็นกลุ่มอาการ HELLP (HELLP Syndrome)
- - - - โดยเฉพาะรายที่เกิดก่อนอายุครรภ์ 34 สัปดาห์
      - หรือมีภาวะแทรกซ้อนรุนแรง
    - - เบาหวานชนิดที่ 1
      - เบาหวานชนิดที่ 2
    - - Systemic Lupus Erythematosus; SLE
      - Antiphospholipid Syndrome; APS
  - - - ตั้งแต่ 35 ปีขึ้นไป
    - - BMI ≥35 กิโลกรัม/ตารางเมตร
    - - มารดา
      - พี่น้อง
  - - - ประวัติปัจจัยเสี่ยงของหญิงตั้งครรภ์
      - ค่า Mean Arterial Pressure; MAP
      - ค่า Uterine Artery Pulsatility Index; UtA-PI
      - ค่า Placental Growth Factor; PlGF
- - - - คัดกรองหญิงตั้งครรภ์ทุกราย
      - ใช้ข้อมูลหลายด้านร่วมกัน (Combined Test)
      - นำผลไปคำนวณความเสี่ยงด้วยโปรแกรม (Risk Calculator)
      - หากความเสี่ยงต่อการเกิด Preterm Preeclampsia >1:100 จัดเป็นกลุ่มเสี่ยงสูง
    - - ขั้นตอนที่ 1
        
        ประเมินความเสี่ยงเบื้องต้น
      - ขั้นตอนที่ 2
        
        ผู้ที่อยู่ในกลุ่มความเสี่ยงปานกลาง (Intermediate Risk)
        
        ตรวจเพิ่มเติมด้วย
        
        Placental Growth Factor (PlGF)
        
        Uterine Artery Pulsatility Index (UtA-PI)
      - ช่วยลดค่าใช้จ่ายและลดจำนวนผู้ที่ต้องได้รับการตรวจเพิ่มเติม โดยยังคงประสิทธิภาพในการคัดกรอง
  - - - วัดความดันโลหิตตามมาตรฐาน
      - นำค่าที่ได้ไปคำนวณความเสี่ยงร่วมกับข้อมูลอื่น
    - - ตรวจด้วยอัลตราซาวนด์ Doppler
      - วัดการไหลเวียนเลือดของหลอดเลือดแดงมดลูกทั้งสองข้าง
      - ใช้ค่าเฉลี่ยในการประเมินความเสี่ยง
    - - ตรวจจากเลือดมารดา
      - ใช้ประเมินการทำงานของรก
      - ช่วยเพิ่มความแม่นยำในการคัดกรองเมื่อใช้ร่วมกับ MAP และ UtA-PI
  - - - วางแผนติดตามอย่างใกล้ชิด
      - พิจารณาให้ Aspirin ตามข้อบ่งชี้
    - - ฝากครรภ์และติดตามตามมาตรฐาน
      - ประเมินความดันโลหิตและอาการทุกครั้งที่มาตรวจ
- - - - หญิงตั้งครรภ์ที่ได้รับการคัดกรองว่าเป็นกลุ่มเสี่ยงสูงต่อการเกิด Preterm Preeclampsia
    - - Aspirin 150 มิลลิกรัม/วัน
      - ในประเทศไทยใช้ยาเม็ด 81 มิลลิกรัม จำนวน 2 เม็ด (รวม 162 มิลลิกรัม) เพื่อให้ใกล้เคียงขนาดที่แนะนำ
      - หญิงตั้งครรภ์ที่มีน้ำหนักตัวน้อยกว่า 40 กิโลกรัม แนะนำประมาณ 100 มิลลิกรัม/วัน
    - - เริ่มเมื่ออายุครรภ์ 11–14+6 สัปดาห์
      - รับประทานต่อเนื่องจนถึง 36 สัปดาห์
      - หรือหยุดเมื่อคลอด หรือเมื่อได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นครรภ์เป็นพิษ
    - - รับประทาน ก่อนนอน
      - ควรรับประทานสม่ำเสมอ เพื่อให้ได้ประสิทธิภาพสูงสุด
    - - ลดการเกิด Preterm Preeclampsia
      - ไม่พบความแตกต่างของผลข้างเคียงเมื่อเทียบกับยาหลอก
        ในการศึกษาที่อ้างอิง
  - - - หรือเสริม 1.5–2 กรัม/วัน
  - - - เริ่มในหญิงตั้งครรภ์กลุ่มเสี่ยงตามข้อบ่งชี้
    - - เสริมแคลเซียมให้เพียงพอ
    - - ออกกำลังกายระดับปานกลาง
      - อย่างน้อย 140 นาที/สัปดาห์
    - - วางแผนกำหนดเวลาในการคลอดให้เหมาะสมตามข้อบ่งชี้ทางสูติกรรม
- - - - รับไว้รักษาในโรงพยาบาล หรือพิจารณาดูแลแบบผู้ป่วยนอกในรายที่เหมาะสม
      - ติดตามความดันโลหิตอย่างสม่ำเสมอ
      - ประเมินอาการเตือนของ Severe Features
      - ตรวจทางห้องปฏิบัติการตามข้อบ่งชี้
      - ประเมินสุขภาพทารกในครรภ์เป็นระยะ
      - หากอาการคงที่ สามารถประคับประคองการตั้งครรภ์จนถึงอายุครรภ์ที่เหมาะสมก่อนคลอด
    - - รับไว้รักษาในโรงพยาบาลทันที
      - ป้องกันการชักด้วย Magnesium Sulfate (MgSO₄)
      - ควบคุมความดันโลหิตเมื่อมี Severe Hypertension
      - ประเมินการทำงานของอวัยวะสำคัญอย่างใกล้ชิด
        
        สมอง
        
        ไต
        
        ตับ
        
        ระบบเลือด
        
        ปอด
      - เฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อนของมารดาและทารกอย่างต่อเนื่อง
      - พิจารณายุติการตั้งครรภ์เมื่อข้อบ่งชี้เหมาะสม
    - - ดูแลทางเดินหายใจและป้องกันการบาดเจ็บระหว่างชัก
      - ให้ MgSO₄ เพื่อรักษาและป้องกันการชักซ้ำ
      - ควบคุมความดันโลหิต
      - ประเมินภาวะออกซิเจนและสัญญาณชีพอย่างใกล้ชิด
      - เมื่อมารดามีความคงที่แล้ว จึงวางแผนยุติการตั้งครรภ์ตามข้อบ่งชี้
  - - - เลือดออกในสมอง
      - ภาวะแทรกซ้อนของระบบหัวใจและหลอดเลือด
  - - - อายุครรภ์
      - ความรุนแรงของโรค
      - ความปลอดภัยของมารดา
      - สภาพทารกในครรภ์
    - - อาการของมารดาทรุดลง
      - ควบคุมความดันโลหิตไม่ได้
      - เกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง
      - ทารกมีภาวะผิดปกติหรือมีภาวะคับขันในครรภ์ (Fetal Compromise)
- - - - เป็นยาที่แนะนำให้ใช้เป็นลำดับแรก
        ในการควบคุมความดันโลหิตในหญิงตั้งครรภ์
      - สามารถให้ทางหลอดเลือดดำในภาวะความดันโลหิตสูงรุนแรง
        หรือรับประทานเพื่อควบคุมความดันโลหิต
      - ขนาดรับประทาน 400–2,400 มิลลิกรัม/วัน แบ่งให้วันละ 2–3 ครั้ง
      - มักเริ่มที่ 100–200 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้ง
    - - ใช้ควบคุมความดันโลหิตในหญิงตั้งครรภ์
      - ชนิดออกฤทธิ์นาน (Extended-release)
      - ขนาด 30–120 มิลลิกรัม/วัน
      - มักเริ่มที่ 30–60 มิลลิกรัม วันละครั้ง
    - - เป็นยาที่มีข้อมูลด้านความปลอดภัยในการใช้ระหว่างตั้งครรภ์มายาวนาน
      - ขนาด 500–3,000 มิลลิกรัม/วัน
      - แบ่งรับประทานวันละ 2–4 ครั้ง
      - มักเริ่มที่ 250 มิลลิกรัม วันละ 2–3 ครั้ง
    - - ใช้เป็น Second-line หรือ Third-line Drug
      - ขนาด 12.5–50 มิลลิกรัม/วัน
      - ใช้ในบางรายตามข้อบ่งชี้ของแพทย์
  - - - เป็นยาหลักในการ
        
        ป้องกันการชักในผู้ป่วย Preeclampsia with Severe Features
        
        รักษาอาการชักใน Eclampsia
      - สามารถให้ได้ทั้ง
        
        ทางหลอดเลือดดำ (Intravenous)
        
        ทางกล้ามเนื้อ (Intramuscular)
      - ระหว่างให้ยาต้องติดตามอาการอย่างใกล้ชิด เพื่อป้องกันภาวะเป็นพิษจากแมกนีเซียม
  - - - ใช้ในหญิงตั้งครรภ์ที่มีความเสี่ยงสูง
      - เริ่มช่วงอายุครรภ์ 11–14+6 สัปดาห์
      - รับประทานก่อนนอนจนถึง 36 สัปดาห์
    - - แนะนำในหญิงตั้งครรภ์ที่ได้รับแคลเซียมจากอาหารไม่เพียงพอ
      - ช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดครรภ์เป็นพิษ
- - - - วัดความดันโลหิตอย่างสม่ำเสมอ
      - เฝ้าระวังการเกิด Severe Hypertension
      - ประเมินแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงของความดันโลหิตตลอดการรักษา
    - - ปวดศีรษะรุนแรง
      - ตามัว เห็นภาพซ้อน หรือสูญเสียการมองเห็น
      - เจ็บแน่นใต้ลิ้นปี่หรือชายโครงขวา
      - คลื่นไส้ อาเจียน
      - หายใจลำบาก
      - ซักประวัติอาการทุกครั้งที่ประเมิน เพื่อค้นหาการดำเนินโรคที่รุนแรงขึ้น
    - - Complete Blood Count (CBC)
        
        Hemoglobin
        
        Hematocrit
        
        Platelet count
      - การทำงานของไต
        
        Serum Creatinine
        
        ปริมาณปัสสาวะ (Urine Output)
      - การทำงานของตับ
        
        AST
        
        ALT
      - ตรวจซ้ำตามความรุนแรงของโรคและการเปลี่ยนแปลงของอาการ
  - - - ประเมินอาการของมารดาอย่างต่อเนื่อง
      - ตรวจทางห้องปฏิบัติการซ้ำเป็นระยะ
      - ติดตามสุขภาพทารกอย่างใกล้ชิด
      - หากพบว่าอาการของมารดาหรือทารกแย่ลง ต้องประเมินเพื่อยุติการตั้งครรภ์ทันที
    - - ตรวจพบภาวะแทรกซ้อนตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
      - ป้องกันการดำเนินโรคไปสู่ภาวะรุนแรง
      - ประเมินประสิทธิภาพของการรักษา
      - เฝ้าระวังความปลอดภัยของมารดาและทารก
      - ช่วยกำหนดเวลาที่เหมาะสมในการยุติการตั้งครรภ์
- - - - เพิ่มความเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูงเรื้อรัง
      - เพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด
      - เพิ่มความเสี่ยงโรคไตเรื้อรัง
      - เพิ่มโอกาสเกิดครรภ์เป็นพิษซ้ำในการตั้งครรภ์ครั้งต่อไป
    - - คลอดก่อนกำหนดและมีภาวะแทรกซ้อนจากการคลอดก่อนกำหนด
      - มีโอกาสเกิดความผิดปกติของการเจริญเติบโตและพัฒนาการในระยะยาว