Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Chương 5: Các vấn đề xã hội của Công nghệ thông tin - Coggle Diagram
Chương 5: Các vấn đề xã hội của Công nghệ thông tin
An toàn thông tin
Các tài nguyên có thể bị xâm phạm
Nội dung thông tin: Thông tin công cộng, riêng tư, nghiệp vụ, bí mật chiến lược; mục tiêu chiếm đoạt/phá hủy
Tài nguyên hạ tầng CNTT: Tập trung vào hạ tầng tính toán/lưu trữ; gây quá tải hoặc sụp đổ
Định danh người dùng: Đánh cắp/giả mạo định danh gắn với cá nhân đời thực
Tội phạm tin học & Phân loại đối tượng
Hành vi: Mạo danh, xâm nhập trái phép, lừa đảo tài chính, vi phạm riêng tư, DoS, phát tán văn hóa phẩm độc hại
Hacker: Am hiểu hệ thống, khám phá/phân tích bảo mật, không có ý định gây hại
Cracker: Đột nhập trái phép nhằm phá hủy hoặc đánh cắp thông tin
Phân loại mũ/đối tượng
Mũ trắng: Hacker có đạo đức, thử nghiệm & tư vấn bảo mật
Mũ xám: Dao động giữa hacker và cracker, có lúc thiện chí có lúc ác ý
Mũ đen: Đột nhập trái phép với mục đích xấu (trộm cắp, phá hủy)
Hacktivist: Hacker/Cracker hoạt động vì mục đích chính trị
Script kiddie: Cracker nghiệp dư, dùng công cụ có sẵn để thử nghiệm
Các hình thức tấn công
Tận dụng lỗ hổng phần mềm: Do thiết kế, lỗi phát triển, cấu hình, vận hành hoặc do HĐH, thư viện
Sử dụng phần mềm độc hại (Malware)
Virus máy tính: Đoạn mã bám vào tệp vật chủ; chạy & tự nhân bản khi tệp được kích hoạt
Virus biên dịch: Thực thi trực tiếp bởi HĐH (File virus, Boot virus, Multipartite virus)
Virus thông dịch: Chạy qua ứng dụng/dịch vụ (Macro virus trên Office, Script virus)
Sâu máy tính (Worm): Phần mềm độc lập hoàn chỉnh, tự nhân bản & lây qua mạng (Sâu dịch vụ mạng, Sâu thư điện tử)
Trojan: Phần mềm hoàn chỉnh, không tự nhân bản, ẩn danh tiện ích (Spyware, Adware, Keylogger, Backdoor, Rootkit)
Tấn công từ chối dịch vụ (DoS): Tấn công dựa trên lỗ hổng phần mềm (Ping-of-Death) hoặc Tấn công ngập lụt (Flooding)
Lừa đảo (Phishing): Chiếm đoạt thông tin bí mật (Clone phishing, Spear phishing, Phone phishing)
Mạng xã hội (Social Media)
Khái niệm & Đặc điểm
Nền tảng Web/App cho phép người dùng tạo & chia sẻ nội dung (hồ sơ, bài viết, ảnh, video, link)
Đặc trưng Web 2.0: Tương tác cao, người dùng tự tạo nội dung, kết nối & chia sẻ
Tính chất: Dễ sử dụng, chi phí zero, tức thời, tương tác 2 chiều, tính lan truyền, dễ sửa đổi
Phân loại Social Media
Publishing & Sharing: Blog, Microblog, Social broadcasting
Networking: Facebook, LinkedIn, Twitter...
Cộng đồng nội dung: Wikipedia, Photo/Video sharing, Document sharing, Crowdsourced content
Discussing & Bookmark: Internet Forum, Q&A sites, Social bookmarking sites
Khái niệm "Social"
Nghĩa gốc: "Có tính tương tác, kết nối"
Social Media: Phương tiện truyền thông giúp người dùng tương tác
Social Software: Phần mềm giúp người dùng cộng tác làm việc
Sở hữu trí tuệ
Tài sản trí tuệ
Tác phẩm: Văn chương, nghệ thuật, bản vẽ kiến trúc, phần mềm, CSDL, chương trình truyền hình/radio...
Tài sản trí tuệ công nghiệp: Sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thương hiệu, bí mật kinh doanh, mạch tích hợp...
Quyền sở hữu trí tuệ
Quyền tác giả (Bản quyền): Đối với các tác phẩm văn học, nghệ thuật, phần mềm
Quyền sở hữu công nghiệp: Đối với các tài sản trí tuệ công nghiệp
Luật sở hữu trí tuệ
Mục đích bảo hộ: Đảm bảo quyền lợi tác giả, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy sáng tạo
Luật SHTT Việt Nam: Ban hành năm 2005, có hiệu lực từ 1/7/2006 (Gia nhập Công ước Berne, Hiệp định TRIPS)
Sở hữu công (Public domain): Thuộc về cộng đồng (Ngôn ngữ, chân lý/định luật, hoặc tác phẩm đã hết hạn bảo hộ)
Ngoại lệ (Fair use): Khai thác không cần xin phép nếu dùng cho mục đích tốt (giáo dục, nghiên cứu, thời sự) & trích dẫn rõ tên tác giả/tác phẩm
Các quy định, điều luật pháp lý
Bộ luật Hình sự Việt Nam năm 2015 (Sửa đổi 2017 - Hiệu lực 01/01/2018)
Mục 2 - Tội phạm trong lĩnh vực CNTT, Mạng viễn thông: Từ Điều 285 đến Điều 294
Điều 321: Tội đánh bạc
Điều 322: Tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc
Luật Công nghệ thông tin số 67/2006/QH11 (Sửa đổi 2017 - Hiệu lực 01/01/2019)
Các điều luật quy định trực tiếp về an toàn & SHTT: Điều 12, 69, 70, 71, 72, 73
Nguyễn Hữu Thép