Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
OPÓŹNIANIE SAMODZIELNOŚCI PRZEZ NADOPIEKUŃCZOŚĆ - Coggle Diagram
OPÓŹNIANIE SAMODZIELNOŚCI PRZEZ NADOPIEKUŃCZOŚĆ
Typ III: Obawa (Lęk rodzicielski)
Definicja:
Paraliżujący lęk o bezpieczeństwo dziecka, który staje się barierą w jego kontaktach ze światem
Przejawy
Lęk przed kontaktami dziecka z rówieśnikami i negatywnym wpływem otoczenia (np. strach przed alkoholem, dyskotekami)
Izolowanie dziecka od „niebezpieczeństw” rzeczywistości społecznej
Ograniczanie swobody poruszania się (np. niewypuszczanie na podwórko, dowożenie wszędzie samochodem)
Typ IV: Nadmierne skoncentrowanie na potrzebach dziecka
Definicja:
Postawienie potrzeb dziecka z niepełnosprawnością w centrum życia rodziny, co paradoksalnie hamuje jego rozwój
Przejawy
Zbyt silna więź emocjonalna (np. dorosłe dziecko śpiące z rodzicem), budująca poczucie bezpieczeństwa kosztem samodzielności
Pobłażliwość i brak egzekwowania obowiązków domowych (np. mama, która wszystko wypierze, mimo że dziecko mogłoby się tego nauczyć)
Traktowanie dziecka jako „najważniejszej osoby”, co prowadzi do braku wymagań i wysiłku ze strony dziecka
Typ I: Infantylizacja
Definicja:
Traktowanie dorastającego lub dorosłego dziecka z niepełnosprawnością jak małego dziecka
Przejawy
Niedostrzeganie zmian rozwojowych i psychospołecznych zachodzących w dziecku
Wzmacnianie postaw dziecięcych przez postawę rodzica (np. ojciec kupujący dorosłej córce rzeczy, o które ona prosi płaczem)
Używanie zdrobnień (np. „Wojtuś”) wobec osoby dorosłej w domu, mimo że na zewnątrz budzi ona szacunek jako „Pan”
Typ II: Wyręczanie
Przyczyny
Brak czasu rodzica na naukę cierpliwości
Bezpodstawna obawa rodzica, że dziecko sobie nie poradzi
Przejawy
Płacenie za dziecko, wybieranie ubrań
Rodzic jako „retuszujący” i przejmujący inicjatywę partner komunikacyjny, co utrwala u dziecka nawyk bierności
Definicja:
Podejmowanie za dziecko działań, które mogłoby ono wykonać samodzielnie lub z niewielką pomocą
Istota zjawiska
Władza pastoralna:
Nadopiekuńczość może być formą „zniewolenia”, szczególnie gdy opieka nie wycofuje się mimo dojrzewania dziecka (koncepcja Foucaulta)
Ubezwłasnowolnienie z miłości:
Narzucanie dorosłym dzieciom „ograniczającego kokonu” utkanego z troski i obawy, co prowadzi do ich ubezwłasnowolnienia
Samodzielność jako wolność:
Stanowi przejaw podmiotowości i poczucia wolności, które inspiruje człowieka do świadomego działania
Skutki nadopiekuńczości dla osoby z n.i.
Poczucie mniejszej wartości:
Rodzicielskie „nie umiesz”, „nie wie”, „nie poradzi sobie” staje się samospełniającą się przepowiednią
Bunt lub uległość:
Ograniczenie wolności wywołuje u osoby z n.i. albo agresywny bunt, albo całkowitą bierność i konformizm
Brak impulsu do zmiany:
Świadomość, że rodzic zawsze pomoże, odbiera dziecku motywację do dojrzewania
Zahamowanie kompetencji komunikacyjnej:
Uzależnienie się od pomocy innych i brak prób własnej aktywności językowej