Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
BIOGRAFIA JAKO ŹRÓDŁO SAMOWIEDZY - Coggle Diagram
BIOGRAFIA JAKO ŹRÓDŁO SAMOWIEDZY
Fundamenty teoretyczne i mechanizmy
Relacja Ja–Ty:
Pełne samouświadomienie następuje w relacji z Innym; „Ja” staje się „Ja” wobec „Ty”
Autoekspresja i narracja:
Opowiadanie własnej biografii pozwala na integrację doświadczeń, nadawanie im sensu i budowanie tożsamości
„Ja” jako metastruktura:
Jednostka jako podmiot potrafi pojąć siebie jako własną egzystencję, doświadczać świata w swojej świadomości i poddawać własną świadomość refleksji
Mechanizm lustra:
Budowanie obrazu siebie na podstawie tego, co dziecko widzi w twarzy (spojrzeniu) matki – matka „pokazuje” dziecku, kim ono jest
Osoby znaczące (Partnerzy relacji)
Terapeuci i nauczyciele
Mogą pełnić rolę
mediatorów,
którzy pomagają zrozumieć świat i własne możliwości
Ryzyko „uprzedmiotowienia” – skupienie na defektach zamiast na osobie
Rówieśnicy i partnerzy romantyczni
Pozwalają na odkrycie własnej płciowości i potrzeb emocjonalnych
Relacje te dają poczucie „normalności” i przynależności do grupy
Rodzice (pierwsze źródło)
Ich akceptacja lub odrzucenie determinuje pierwotną samoocenę
Postawy ograniczające:
Nadopiekuńczość i infantylizacja (traktowanie dorosłego jak dziecka) hamują proces dojrzewania i autonomii
Wydarzenia przełomowe (punkty zwrotne)
Wydarzenia traumatyczne i trudne
Rozwód rodziców:
Burzy poczucie bezpieczeństwa, ale też zmusza do refleksji nad relacjami rodzinnymi
Śmierć bliskich:
Wymusza konfrontację z nieodwracalnością straty, często prowadzi do konieczności usamodzielnienia się
Choroba i hospitalizacja:
Zmieniają percepcję własnego ciała i ograniczeń, często stają się źródłem wiedzy o sobie jako osobie „innej” lub wymagającej pomocy
Wydarzenia emancypacyjne
Podjęcie pracy (np. w ZAZ):
Buduje poczucie sprawstwa, odpowiedzialności i niezależności finansowej
Przeprowadzka:
Moment krytyczny dla budowania autonomicznej tożsamości
Sakramenty i uroczystości:
Często wspominane jako ważne rytuały przejścia, budujące poczucie wspólnoty
Proces samopoznania niepełnosprawności
Etykietowanie społeczne:
Reakcje otoczenia (litość, śmiech, unikanie wzroku) stają się dla osoby źródłem wiedzy o jej statusie społecznym
Refleksja nad „innością”:
Porównywanie się z rodzeństwem lub rówieśnikami pełnosprawnymi
Konfrontacja z diagnozą:
Rozumienie własnej niepełnosprawności często odbywa się przez pryzmat trudności szkolnych (np. „nie umiem tabliczki mnożenia”)
Bariery w budowaniu samoświadomości
Deprywacja relacyjna:
Brak bliskich, indywidualnych więzi (szczególnie w placówkach) prowadzi do „fragmentaryzacji Ja”
Wyręczanie:
Brak doświadczania skutków własnych działań uniemożliwia zbudowanie poczucia kompetencji
Ubezwłasnowolnienie (symboliczne i prawne):
Pozbawienie prawa do decydowania o sobie w imię „dobra dziecka”