Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
NIEPRAWIDŁOWOŚCI STRUKTURY I FUNKCJI „JA” - Coggle Diagram
NIEPRAWIDŁOWOŚCI STRUKTURY I FUNKCJI „JA”
„Ja” jako fundament funkcjonowania (Koncepcja Kościelskiej)
Podmiotowość i tożsamość:
Prawidłowo ukształtowane „Ja” pozwala na odróżnienie siebie od otoczenia i świadome działanie
Wpływ niepełnosprawności:
U osób z niepełnosprawnością intelektualną problem niedorozwoju „Ja” jest zjawiskiem powszechnym, rzutującym na całą osobowość
Instancja sterująca:
„Ja” jest podstawową strukturą kontrolującą procesy poznania i wyrażającą relację między dzieckiem a światem
Eksperyment ze zdjęciami (metodologia i przebieg)
Badani:
Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim i umiarkowanym (zarówno wychowujące się w rodzinach, jak i w placówkach opiekuńczych)
Wskaźniki:
Fiksacja wzroku, wskazywanie gestem, reakcje emocjonalne, używanie zaimka „Ja” lub imienia
Cel:
Uruchomienie procesów poznawczych związanych z rozpoznawaniem własnego wizerunku oraz wyrażeniem stosunku emocjonalnego do siebie
Materiał badawczy
Zdjęcia portretowe (twarz)
Zdjęcia sylwetki w towarzystwie innych osób (kontekst społeczny)
Zdjęcia z modyfikacją wyglądu (np. dziecko częściowo rozebrane)
Zdjęcia z opiekunami (badanie więzi)
Kontekst społeczny jako przyczyna patologii „Ja”
Rola więzi:
Nieprawidłowy rozwój „Ja” jest ściśle powiązany z zaburzonymi relacjami z opiekunami (odrzucenie, nadmierny rygoryzm, depersonalizacja w placówkach)
Znaczenie indywidualizacji:
Dopiero nawiązanie silnej, indywidualnej więzi emocjonalnej z dorosłym pozwala dziecku na „wyodrębnienie się” z otoczenia i budowę spójnej tożsamości
Rodzaje nieprawidłowości struktury i funkcji „Ja”
„Wewnętrznie puste Ja”:
Struktura wypełniona jedynie elementami zewnętrznymi, bez poczucia własnej wartości
Zatarcie granic:
Tendencja do symbiozy z dorosłym, brak odrębności psychicznej
Brak indywidualizacji:
Poczucie tożsamości ograniczone jedynie do grupy (tożsamość grupowa, brak „Ja” indywidualnego)
Depersonalizacja:
Traktowanie własnego ciała jako obcego przedmiotu (widoczne np. w braku zainteresowania własnym zdjęciem)
Niewykształcenie „Ja” podmiotowego i przedmiotowego:
Dziecko nie postrzega siebie jako sprawcy ani jako odrębnego obiektu
„Ja” niezaakceptowane:
Duży dystans między „Ja” realnym (wygląd na zdjęciu) a „Ja” idealnym, co rodzi niechęć do siebie
Dążenie do samounicestwienia:
Skrajne formy zaprzeczania własnemu istnieniu
Wpływ nieprawidłowości „Ja” na procesy poznawcze
Zaburzenia struktury „Ja” bezpośrednio "upośledzają" sposób, w jaki dziecko poznaje świat
Myślenie życzeniowe:
Zastępowanie realnej oceny sytuacji fantazjami, co uniemożliwia logiczne wyciąganie wniosków
Traktowanie rzeczywistości jako „materiału stymulującego”:
Przedmioty i osoby nie są postrzegane w swoich funkcjach, a jedynie jako źródło przypadkowych bodźców
Deformacje percepcyjne:
Nieprawidłowe postrzeganie bodźców wynikające z braku stabilnego punktu odniesienia, jakim jest „Ja”
Brak kontroli nad procesami poznawczymi:
„Ja” nie pełni funkcji instancji sterującej, co prowadzi do chaosu w przetwarzaniu informacji
Zahamowanie czynności eksploracyjnej:
Brak zainteresowania poznawaniem rzeczywistości zewnętrznej oraz zdobywaniem informacji o sobie
Komentarz
Badania te dowodzą, że NI
nie jest tylko deficytem intelektualnym
, ale procesem głęboko zakorzenionym w traumatycznych doświadczeniach uczuciowych, które blokują rozwój struktur „Ja”