Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
CIELESNOŚĆ I TOŻSAMOŚĆ OSÓB Z GŁĘBOKĄ N.I. - Coggle Diagram
CIELESNOŚĆ I TOŻSAMOŚĆ OSÓB Z GŁĘBOKĄ N.I.
Znaczenie cielesności dla funkcjonowania człowieka
Pierwotne źródło uczuć:
Ciało i związane z nim doznania są źródłem najwcześniejszych przeżyć psychicznych jednostki
Projekcja organizmu:
„Ja” powstaje na gruncie realnych operacji psychicznych polegających na „projekcji” organizmu w psychice
Fundament „Ja”:
Dla wielu klasyków psychologii „Ja” osoby jest przede wszystkim cielesne
Czy ciało jest wystarczającą „kotwicą tożsamości”?
Utrudnienia w głębokiej niepełnosprawności:
Ciało dziecka z głęboką n.i. jest często zdeformowane, co może utrudniać mu budowanie spójnego obrazu siebie
Bariera estetyczna i lęk:
Deformacja ciała może wywoływać u opiekunów odrazę lub strach przed kontaktem (obawa przed zadaniem bólu), co ogranicza niezbędną dziecku stymulację
„Kotwica tożsamości”:
Doznania płynące z ciała są uznawane za podstawę tożsamości osoby
Zróżnicowany próg wrażliwości:
Inna niż u zdrowych niemowląt reakcja na bodźce (wynikająca z uszkodzeń OUN) implikuje zaburzenia w dalszym rozwoju poczucia „Ja”
Znaczenie dotyku i kontaktu wzrokowego
„Budzenie” poczucia siebie:
Pierwsze poczucie „Ja” zostaje „obudzone” przez kontakt dotykowy z opiekunem
Kontakt wzrokowy
Główny mechanizm
pobudzający i organizujący
mózg niemowlęcia
Aktywuje systemy dopaminergiczny i opiatowy, co buduje neurologiczne więzi przywiązania
Zwiększa tolerancję dziecka na wysokie poziomy pobudzenia afektywnego
Dotyk i zapach:
Najistotniejsze więzi w najwcześniejszym okresie życia, budujące poczucie bezpieczeństwa i bliskości
Zaburzenia dyspozycji do kontaktu z innymi
Bariery ruchowe: Uszkodzenia narządu ruchu utrudniają lub uniemożliwiają fizyczne dążenie do bliskości (np. wyciąganie rąk)
Selektywność percepcyjna:
Nieprawidłowe funkcjonowanie wzroku i słuchu może prowadzić do „unicestwiania” rodzica w psychicznym przeżywaniu dziecka – rodzic przestaje istnieć jako obiekt kontaktu
Zniekształcone sygnały:
Płacz lub krzyk, które powinny służyć podtrzymaniu uwagi, u dzieci z głęboką n.i. mogą być jedynie skutkiem zaburzeń neurologicznych
Koncepcja „fragmentaryzacji Ja”
Ciało jako „obiekt”:
Traktowanie ciała dziecka wyłącznie jako „obiektu usprawniania” lub „obiektu pielęgnacji”, z pominięciem jego życia psychicznego
Zastąpienie dotyku:
„Dotyk matczyny”
(pełen miłości i akceptacji) zostaje wyparty przez
„dotyk profesjonalny”
– rutynowy, mechaniczny, często wiążący się z bólem podczas rehabilitacji
Definicja:
Sytuacja, w której uwaga otoczenia skupia się wyłącznie na tym, co w funkcjonowaniu dziecka jest zaburzone (defekty), a zapomina się o jego potrzebach jako
osoby
Maska niepełnosprawności:
Niepełnosprawność staje się maską, która zasłania OSOBĘ, sprawiając, że otoczenie reaguje na deficyty, a nie na człowieka jako psychofizyczną całość