Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

VẤN ĐỀ 4: CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA QLHCNN - Coggle Diagram

- - - - + Các nguyên tắc chính trị xã hội: là các nguyên tắc chung, được quán triệt trong toàn bộ tổ chức và hoạt động của các CQNN trong đó có hoạt động QLHCNN (đc quy định trong HP)
      - + Các nguyên tắc tổ chức kỹ thuật: Là những nguyên tắc mang tính đặc thù cho hoạt động QLHCNN, nội dung của nó chi phối các yếu tố mang tính chất kỹ thuật của hoạt động QLHCNN
- - - - Đc ghi nhận trong HP, có giới hạn (các tổ chức đảng kh can thiếp vào các hoạt động chuyên môn của các CQNN)
      - Biểu hiện cụ thể
        
        Đường lối, chủ trương, chính sách: là cơ sở để các chủ thể quản lý quyết định những vấn đề cụ thể khác nhau của hoạt động QLHCNN như ban hành quyết định quản lý, xây dựng các biện pháp thuộc về tổ chức, các biện pháp kinh tế,...
        
        Trong công tác tổ chức cán bộ, sự lãnh đạo của đảng thể hiện ở chỗ các tổ chức đảng bồi dữơng, đào tạo những đảng viên ưu tú có phẩm chất và năng lực
        
        kiểm tra việc thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của đảng trong hoạt động QLHCNN => đánh giá tính hiệu quả tính thực tế của chính sách mà đảng đề ra => trên cơ sở đó khắc phục được những khuyết điểm và phát huy được những mặt tích cực trong công tác lãnh đạo
    - - Trực tiếp và gián tiếp
      - Tham gia vào hoạt động tự quản ở cơ sở: như bve an ninh trật tự, vệ sinh MT, tổ chức đời sống cộng đồng,...
      - Trực tiếp thực hiện các quyền và nghĩa vụ của công dân trong quản lý hành chính nhà nước
    - - Nguyên tắc này bao hàm sự kết hợp giữa 2 yếu tố tập trung và dân chủ, nghĩa là vừa bảo đảm sự lãnh đạo tập trung trên cơ sở dân chủ, vừa bảo đảm mở rộng dân chủ dưới sự lãnh đạo
        
        tập trung thể hiện ở việc phân cấp do cấp trên quyết định, trong khuôn khổ của PL thống nhất
        
        dân chủ thể hiện ở chỗ cấp dưới ĐP đc trao quyền, đc chủ động quyết định 1 số vde ở từng lĩnh vực nhất định kh phải cgi cũng trông chờ vào TW
      - Biểu hiện
        
        Sự phụ thuộc của CQHCNN vào CQ QLNN cùng cấp
        
        ở TW là QH-CP, ở ĐP là HDND – UBND các cấp
        
        => đảm bảo tập trung QL ở CQQLNN- do nhân dân bầu ra và chịu TN trước ND
        
        Sự phục tùng của cấp dưới – cấp trên, ĐP – TW
        
        Phụ thuộc 2 chiều của CQHCNN ở ĐP
        
        ngang – dọc (song trùng trực thuộc) như ở ĐP, UBND các cấp phụ thuộc vào HDND các cấp (phụ thuộc ngang) đồng thời, chúng còn phụ thuộc vào CQHCNN có thẩm quyền chung ở cấp trên trực tiếp (mối phụ thuộc dọc)
        
        Phân cấp quản lí
        
        TW giao 1 phần quyền lực cho ĐP thực hiện => đạt đc 1 hiệu quả mục tiêu chung của hoạt động QLHCNN
        
        phát huy tính chủ động tích cực, tránh TW ôm đồm
        
        VD: Bộ GDDT ban hành chương trình giáo dục phổ thông cốt lõi, quy chế thi tốt nghiệp, tiêu chuẩn giáo viên toàn quốc => Sở GDDT/UBND phối hợp quyết định kế hoạch thời gian năm học, tuyển dụng giáo viên, đầu tư CSVC cho trường học,...
    - - Trong công tác đào tạo và sử dụng cán bộ
        
        Có các chính sách ưu tiên đối với con em dân tộc ít người, giúp đở về mặt vật chất, động viên khuyến khích về mặt tinh thần để họ tích cực nâng cao trình độ
      - Trong việc hoạch định chính sách phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội
        
        xây dưng công trình về kte, QP, xây trường học; có chính sách phân bổ lao động tới các vùng dân tộc thiểu số ít ng
    - - Trong hoạt động ban hành VBPL
        
        ban hành đúng thẩm quyền; có ND hợp pháp và thống nhất; ban hành đúng tên gọi và hình thức theo PL quy định; ban hành đúng trình tự, thủ tục do PL quy định
      - Trong hoạt động tổ chức thực hiện PL
        
        tôn trọng các văn bản pháp luật có thẩm quyền và nội dung ban hành; hoạt động giám sát kiểm tra thanh tra việc thi hành pháp luật trong QLHCNN, công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo phải được thực hiện một cách nghiêm ngặt theo đúng quy định của pháp luật; phải xử lý nghiêm minh, kịp thời, đúng pháp luật các hành vi vi phạm pháp luật trong QLHCNN
  - - - Quản lý theo ngành
        
        + Ngành là tổng thể những đơn vị, tổ chức sản xuất-kinh doanh có cùng cơ cấu kinh tế-kỹ thuật hay các tổ chức, đơn vị hoạt động với mục đích giống nhau (như cùng sản xuất ra một loại sản phẩm, cùng thực hiện một loại dịch vụ,...)
        
        Theo cách hiểu phổ biến hơn, ngành là một hệ thống cơ quan nhà nước từ trung ương tới địa phương. VD: khi nói đến ngành tài chính người ta hiểu đó là hệ thống các cơ quan hoạt động trong lĩnh vực tài chính từ trung ương đến cơ sở
        
        Việc thực hiện hoạt động quản lý theo ngành, là hoạt động quản lý các đơn vị, tổ chức kinh tế, văn hóa, xã hội có cùng cơ cấu kinh tế kỹ thuật hoặc hoạt động với mục đích giống nhau
        => nhằm phát triển một cách đồng bộ, nhịp nhàng đáp ứng được với yêu cầu của NN và XH
      - Quản lý theo chức năng
        
        Khi thực hiện hoạt động quản lý ngành đòi hỏi các chủ thể quản lý phải thực hiện nhiều công việc chuyên môn cao khác nhau , khối lượng các công việc quản lý ngày càng nhiều và mang tính phức tạp
        => đòi hỏi việc chuyên môn hóa cao các công việc nêu trên luôn được đặt ra => sinh ra nhu cầu quản lý theo chức năng
        
        KN: Là quản lý theo lĩnh vực chuyên môn nhất định của quản lý HCNN (như như kế hoạch, tài chính, giá cả, khoa học, công nghệ, lao động, nội vụ, quan hệ đối ngoại và hợp tác quốc tế, tổ chức và công vụ)
        
        Các lĩnh vực chuyên môn này liên quan đến hoạt động của tất cả các bộ, các cấp quản lý nhà nước, các tổ chức và cá nhân trong xã hội
        
        Để quản lý theo ngành + chức năng, đòi hỏi phải có 1 tổ chức đứng ra thực hiện : các bộ, CQNB =>tạo sự thực hiện thống nhất trong phạm vi cả nước
      - Quản lý theo ĐP
        
        KN: Là quản lý trên phạm vi lãnh thổ nhất định theo sự phân vạch địa giới hành chính của nhà nước. Bao gồm 2 cấp: tỉnh và xã
        
        + UBND các cấp CQHCNN có thẩm quyền chung, giải quyết mọi vấn đề có liên quan đến các lĩnh vực hoạt động của các ngành phát sinh trên địa bàn địa phương
        
        + Để giúp cho UBND các cấp thực hiện tốt hoạt động quản lý HCNN, các sở phòng ban chuyên môn được thành lập => chúng thực hiện hoạt động quản lý chuyên ngành trên lãnh thổ của địa phương
        
        + Tập trung vào những nội dung chủ yếu: xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội trên toàn lãnh thổ; xây dựng và quản lý kết cấu hạ tầng cho sản xuất, đời sống dân cư sống và làm việc trên lãnh thổ;...
      - Sự kết hợp
        
        Là sự phối hợp giữa quản lý theo chiều dọc của các bộ với quản lý theo chiều ngang của chính quyền địa phương, theo sự phân công trách nhiệm và phân công quản lý giữa các ngành, các cấp.
        
        + Cơ sở: các cơ quan, đơn vị thuộc ngành phải chịu sự quản lý thống nhất ngành dù hoạt động ở địa phương nào
        
        + các cơ quan, đơn vị thuộc bất kỳ ngành nào để hoạt động tại một địa phương nên phải chịu quản lý của địa phương
        
        \=> phối hợp để bảo đảm quản lý thống nhất, không chồng chéo hoặc không tạo ra “khoảng trống” về thẩm quyền trong quản lý
        
        Biểu hiện
        
        Trong công tác xây dựng và thực hiện quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, địa phương
        
        các bộ và chính quyền địa phương có nhiệm vụ trao đổi, phối hợp chặt chẽ những vấn đề có liên quan để xây dựng, thực hiện quy hoạch, kế hoạch ngành, lĩnh vực chuyên môn
        
        Trong xây dựng và thực hiện pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực
        
        Các Luật phải có sự thống nhất để đảm bảo việc thực hiện PL phải thống nhất
        VD: luật xây dựng, luật đất đai phải thống nhất với nhau
      - Sự cần thiết
        
        khai thác một cách triệt để những tiềm năng thế mạnh của địa phương trong việc phát triển ngành đó ờ địa phương
        
        Ở mỗi địa bàn lãnh thổ nhất định, có sự khác nhau về yếu tố tự nhiên, văn hóa-xã hội nên các yêu cầu đặt ra cho hoạt động của ngành, lĩnh vực chuyên môn trên địa bàn cũng mang những nét đặc thù riêng
        
        các đơn vị, tổ chức thuộc các ngành lại có mối liên hệ móc xích xuyên suốt trong phạm vi toàn quốc
        => nếu không có sự kết hợp sẽ dẫn tới tình trạng cục bộ khép kín trong một ngành làm cho hoạt động của các ngành không phát triển một cách toàn diện
      - VD: muốn xây 1 cái bệnh viện ở tỉnh QN
        
        Ngành: Bộ Y tế xác định tiêu chuẩn về CSVC, thiết bị, máy móc, đội ngũ y bác sĩ
        
        Chức năng: Xuất hiện các bộ khác như BTC tham gia vào việc dự toán ngân sách (kể cả ĐP quyết bao nhiêu thì cũng kh đc vượt quá ngân sách BTC đưa ra); thuế bao nhiêu; đấu thầu tài sản công,...
        
        UBND tỉnh QN: xác định vị trí xây bệnh viện, quy mô bệnh viện, bệnh viện gì đang cần
        
        Nếu chỉ có 1 bên thì sao?
        
        Chỉ Bộ Y tế quản → không hiểu tình hình tại ĐP → làm không thực tế
        
        Chỉ UBND quản → không đủ chuyên môn y tế → làm sai chuyên môn
        =>Bắt buộc phải kết hợp
    - - Cơ sở: các hoạt động xã hội thường liên quan đến nhiệm vụ quản lý chuyên môn của nhiều cơ quan quản lý ngành, lĩnh vực khác nhau
      - + Các cơ quan đơn vị thuộc bất kỳ ngành nào đều chịu sự quản lý của ngành mình và các ngành, lĩnh vực khác
      - + Trong công tác xây dựng pháp luật: phải bảo đảm thống nhất các quy định quản lý chuyên môn trong những văn bản pháp luật chuyên ngành
      - Ví dụ: trong một ngành như y tế không chỉ có khám chữa bệnh mà còn quản lý tiền, nhân sự, kế hoạch, kiểm tra=> những việc này cần có cơ quan chuyên môn riêng quản lý nên sinh ra quản lý theo chức năng
      - + Cần có sự kết hợp giữa ngành và chức năng bởi vì một đơn vị làm nhiều việc khác nhau, như bệnh viện thì bộ y tế là chuyên môn quản lý theo ngành; bộ tài chính, bộ nội vụ quản lý tiền và nhân sự là quản lý theo chức năng
      - + Cần có sự phối hợp liên ngành bởi vì một ngành luôn liên quan đến ngành khác như là bệnh viện có ngành y tế nhưng vẫn liên quan đến môi trường(rác thải y tế); tài chính(viện phí); xây dựng(cơ sở hạ tầng)