Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

VẤN ĐỀ 12: TNHS VÀ HÌNH PHẠT; HỆ THỐNG HÌNH PHẠT VÀ CÁC BIỆN PHÁP TƯ PHÁP …

- - - - - TNHS là hậu quả pháp lí của việc thực hiện HV phạm tội:
        
        HQ này chỉ phát sinh khi ng thực hiện HV nguy hiểm cho XH bị PL hình sự cấm hoặc kh thực hiện những nghĩa vụ mà PLHS bắt buộc phải thực hiện
      - - TNHS chỉ có thể đc xác định bằng trình tự tố tụng theo quy định PL
        
        đây là trình tự đặc biệt theo quy định của PL mà CQ tiến hành tố tụng có nghĩa vụ phải thực hiện
      - - Đc biểu hiện cụ thể ở việc ng phạm tội phải chịu các biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của NN là hình phạt – biện pháp tước bỏ hoặc hạn chế ở họ 1 số quyền hoặc lợi ích hợp pháp
      - - TNHS mà ng phạm tội phải gánh chịu là trách nhiệm đối với NN, kh phải là với CN, TC mà quyền hoặc lợi ích hợp pháp của họ bị HV phạm tội trực tiếp xâm hại
      - - Phải đc phản ánh trong bản án hoặc quyết định có hiệu lực PL của Tòa án
    - - CSPL: khoản 1 điều 2
      - CTTP là cơ sở pháp lí của TNHS, là điều kiện cần và đủ của TNHS => thể hiện nguyên tắc pháp chế
        
        Nếu xác định HV của 1 ng kh có hoặc có nhưng kh đầy đủ những dấu hiệu của bất kì CTTP cụ thể nào đc quy định trong BLHS => hành vi đó kh thể bị coi là TP => ng đó kh phải chủ thể của TP nên kh phải chịu TNHS
      - TP là sự kiện pháp lí làm phát sinh QHPL HS, nhưng chỉ có bản án hay quyết định của tòa án có hiệu lực PL mới xác định 1 cách chính thức cơ sở của TNHS và cụ thể hóa TNHS đối với ng phạm tội
        
        Khi TP xảy ra nhưng chưa bị phát hiện hoặc bị phát hiện nhưng ch tìm ra đc ng phạm tội, QHPLHS vẫn phát sinh và tồn tại.
        
        Tuy nhiên QH này sẽ kh đc thực hiện chừng nào CQ điều tra ch phát hiện đc TP và ng phạm tội
    - - Ng phạm tội đc miễn TNHS hoặc miễn HP
        
        Trong các TH ng phạm tội đc miễn TNHS hoặc miễn HP thì QHPLHS cũng đã phát sinh nhưng khi tòa án áp dụng các biện pháp tác động XH để thay thế các biện pháp HS thì QHPL chấm dứt
      - Ng phạm tội đã chấp hành xong hình phạt (kể cả HP bổ sung nếu có) và đã đc xóa án tích
      - Có đặc xá hoặc đại xá
      - Đã hết thời hiệu truy cứu TNHS
      - Đã hết thời hiệu thi hành bản án
  - - - Miễn TNHS: Là kh buộc ng/PNTM phạm tội phải chịu TNHS về tội mà họ đã phạm (trong BLHS chỉ có quy định về miễn TNHS của ng phạm tội)
        
        + Là 1 trong những ND thể hiện chính sách nhân đạo, khoan hồng của NN => kh buộc họ phải chịu biện pháp cưỡng chế nghiên khắc nhất của NN là hình phạt
        
        + Quy định tại 1 số điều luật: điều 16, điều 29, khoản 4 điều 110; đoạn 2 khoản 7 điều 364; khoản 2 điều 390
        
        + Lưu ý: Miễn TNHS kh đồng nghĩa với TH ng thực hiện HV nguy hiểm nhưng kh CTTP (kh có TNHS)
      - Miễn HP: là kh buộc ng/PNTM phạm tội phải chịu biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của NN là hình phạt về tội mà họ đã thực hiện
        
        Chỉ đặt ra cho những TH nếu như việc truy cứu TNHS hay áp dụng HP là kh cần thiết, kh đạt đc mục đích của HP hoặc trái với nguyên tắc nhân đạo của LHSVN
        
        HP là HQ pháp lí của TP, luôn gắn liền với TP nhưng thực tế những TH phạm tội mà vì những lí do như trên nên kh áp dụng HP
    - - Miễn HP
        
        - CSPL: điều 59 BLHS
        
        - Điều 88 BLHS quy định miễn HP đối với PNTM phạm tội
        
        - Những TH đc miễn HP là những TH phạm tội ít nghiêm trọng hoặc phạm tội nghiêm trọng nhưng thuộc TH ít nghiêm trọng kh có tình tiết tăng nặng (hoặc có mà kh đáng kể) mà lại có nhiều TT giảm nhẹ
      - Miễn TNHS
        
        - CSPL: điều 29 BLHS
        
        - Ng phạm tội đc miễn TNHS khi có 1 trong các điều kiện: khoản 1 điều 29
        
        - Ng phạm tội có thể đc miễn TNHS khi có 1 trong các căn cứ sau: khoản 2,3 điều 29
        
        - Ngoài những điều kiện có tính nguyênn tắc chung, LHSVN còn quy định 1 số TH đặc biệt đc miễn TNHS:
        
        + TYNCCDVPT, ng phạm tội đã chấm dứt việc phạm tội 1 cách tự nguyện và dứt khoát (ở gdoan CBPT hoặc PTCD chưa hoàn thành) cho nên đã làm cho tính nguy hiểm cho XH của HV kh còn (Điều 16 BLHS)
        
        + Khoản 4 điều 110: tội gián điệp
        
        + Khoản 4 điều 247: tội trồng cây thuốc phiện, cây côca,...
        
        + Đoạn 2 khoản 7 điều 364...: tội đưa hối lộ
        
        + Khoản 6 điều 365: tội môi giới hối lộ
        
        + Khoản 2 điều 390....: tội kh tố giác TP
  - - - - CSPL: khoản 1 điều 27 BLHS
      - - Là thời hạn do BLHS quy định mà khi hết thời hạn đó thì ng phạm tội kh bị truy cứu TNHS
      - - Thời hiệu truy cứu TNHS nói chung đc tính từ thời điểm hành vi phạm tội đc thực hiện
      - Một số TH đặc biệt, cách tính thời hiệu truy cứu TNHS có điểm khác
        
        Tội kéo dài, thời điểm để tính là thời điểm hành vi chấm dứt
        
        Tội liên tục, thời điểm để tính là thời điểm ng phạm tội thực hiện HV cuối cùng
    - - - CSPL: khoản 2 điều 27 BLHS
      - - Nếu các thời hạn ở khoản 2 điều 27 đã qua mà các CQ bảo vệ PL vì lí do nào đó kh phát hiện đc, hoặc phát hiện đc nhưng bỏ qua kh điều tra, truy tố, xét xử thì ng phạm tội sẽ kh bị truy cứu TNHS về tội mà họ đã thực hiện
      - - Các thời hạn trên sẽ kéo dài trong các TH sau: khoản 3 điều 27
      - Ý nghĩa thời hiệu
        
        việc quy định thời hiệu truy cứu TNHS là đòi hỏi khách quan và hết sức cần thiết. Quy định này khuyến khích ng đã thực hiện TP muốn đc hưởng chính sách khoan hồng, nhân đạo của NN thì phải thực sự hối cải, tự cải tạo, giáo dục, sống lương thiện ngoài XH
      - Do tính chất đặc biệt nguy hiểm cho XH của 1 số tội phạm nên LHSVN kh áp dụng thời hiệu TCTNHS đối với các tội này: Điều 28 BLHS
- - - - - Là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất trong hệ thống các biện pháp cưỡng chế của NN
      - - Là công cụ hữu hiệu để NN sử dụng trong phòng, chống TP để bảo vệ lợi ích NN, XH và lợi ích hợp pháp của công dân
      - - Biểu hiện tính nghiêm khắc của HP:
        
        + Ng bị kết án có thể bị tước bỏ hoặc bị hạn chế quyền tự do, quyền về TS, về chính trị, thậm chí cả quyền sống
        
        + PNTM: bị phạt tiền, đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc trong TH đặc biệt còn có thể bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn
        
        => Để lại HQPL là án tích cho ng/PNTM bị kết án trong thời hạn nhất định theo quy định của PL
    - - Đc quy định trong BLHS VN ở cả
        
        + Phần chung: điều 31,32,33,50,83,54,55,86,56,87,57,62,63...
        
        + Phần các tội phạm: quy định các loiaj hình phạt và mức hình phạt đối với từng tội phạm cụ thể
      - - Các dấu hiệu: tính nguy hiểm cho XH của HV; tính trái PL HS; tính có lỗi của ng phạm tội luôn gắn liền với tính chịu HP => khi xác định HV nguy hiểm cho XH là TP thì đòi hỏi phải quy định trong luật loại và mức hình phạt áp dụng cho ng/PNTM có HV phạm tội đó
      - - Đòi hỏi của ngtac pháp chế: kh áp dụng HP với HV kh phải là TP; kh áp dụng 1 loại HP nào đó kh đc quy định trong hệ thống HP
      - - Điều 102 HP 2013 quy định TAND là CQ xét xử của nước CHXHCNVN, nhân danh nước CHXHCNVN tuyên 1 ng là có tội và áp dụng HP đối với họ. Ngoài TA, kh có CQ nào khác có quyền quyết định HP
    - - - Là 1 trong những ngtac cơ bản của LHSVN
      - - HP chỉ có thể áp dụng đối với ng/PNTM đã thực hiện HV nguy hiểm cho XH bị coi là TP
      - - Đồng nghĩa với việc LHSVN kh cho phép việc chấp hành thay cho ngkhac/PNTM phạm tội, dù có hoàn toàn tự nguyện
  - - - - Thể hiện ở chỗ: HP áp dụng đối với ng/PNTM phạm tội kh chỉ nhằm trừng trị mà còn GD, ngăn ngừa họ phạm tội mới
      - - ND cơ bản: là sự tước bỏ, hạn chế những quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định của PL đối với ng/PNTM bị áp dụng HP
        
        + Mức độ phụ thuộc vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho XH của HV phạm tội, nhân thân ng phạm tội/ việc chấp hành PL của PNTM, tình tiết tăng nặng và giảm nhẹ
        
        + Nguyên tắc: HP đã tuyên phải tương xứng với tính chất và mức độ nguy hiểm cho XH của TP
      - - Trừng trị là mục đích nhưng đồng thời cũng là phương tiện để đạt mục đích cuối cùng và chủ yếu của HP đối với ng phạm tội là GD, cải tạo họ
        
        + Trừng trị kh phải là mục đích chủ yếu của HP, nhưng là ND chủ yếu, quan trọng tạo cơ sở cho cải tạo, GD ng phạm tội
        
        + Giáo dục ... là phát huy tính tích cực của ND trừng trị
    - - - ND cơ bản: ngăn ngừa ng/PNTM khác phạm tội
      - - HP có tác dụng răn đe, ngăn ngừa, GD những thành viên “kh vững vàng” tuân theo PL, “từ bỏ ý định phạm tội hoặc thận trọng hơn trong xử sự để tránh xử sự của mình trở thành xử sự phạm tội”
        
        + GD, nâng cao ý thức PL cho họ, động viên, khuyến khích đông đảo quần chúng nhân dân tích cực tham gia vào đấu tranh chống TP
      - - Biện pháp để đạt đc mục đích chung: thực hiện nhiều biên pháp kinh tế, chính trị, tư tưởng, pháp lí, văn hóa, GD,...; đặc biệt là tuyên truyền, GD PL và nâng cao ý thức PL trong nhân dân
- - - - - Hệ thống hình phạt đc hình thành từ hình phạt chính và hình phạt bổ sung
      - - Căn cứ để phân biệt hình phạt chính và hình phạt bổ sung là khả năng áp dụng HP đối với mỗi TP
        
        + HP chính: đc áp dụng độc lập với HP bổ sung; mỗi TP chỉ áp dụng 1 HP chính
        
        + HP bổ sung:kh thể áp dụng độc lập, chỉ có thể áp dụng cùng HP chính; có thể áp dụng 1 hoặc nhiều HP bổ sung kèm với HP chính nếu đủ điều kiện
      - - Trục xuất và phạt tiền là 2 hình phạt lưỡng tính
      - - Phản ánh chính sách HS của NN => hệ thống HP giữa các nước hoặc giữa các giai đoạn khác nhau có thể có sự khác nhau
    - - 7 chính
      - 7 bổ sung
  - - - KN: Là các biện pháp HS đc áp dụng đối với ng phạm tội, có tác dụng hỗ trợ hoặc thay thế HP
      - các BPTP
        
        Tịch thu vật, tiền trực tiếp liên quan đến TP
        
        Trả lại TS, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại; buộc công khai xin lỗi
        
        Bắt buộc chữa bệnh