Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

การเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาในระยะตั้งครรภ์, (ถุงน้ำดีและตับ,…

- - - - Progesterone เพิ่มขึ้น 🔼
        
        เกิดการคลายตัวของกล้ามเนื้อทางเดินหายใจ
        
        เกิดการขยายตัวของหลอดลม
        
        เกิดภาวะเลือดคั่งและอาการบวมน้ำ
        
        70% ของมารดาเกิดภาวะหายใจลำบาก ( Dyspnea )
      - Prostaglandins เพิ่มขึ้น 🔼
        
        Prostaglandin F2a ส่งผลให้เกิดภาวะหลอดลมหดเกร็ง
        
        แรงต้านของการหายใจเพิ่มมากขึ้น 🔼
    - - การตั้งครรภ์ : ส่งผลให้เกิดการขยายตัวของมดลูก
        
        เมื่อหายใจออกแรงดันในช่องท้อง (gastric pressure) เพิ่มมากขึ้น 🔼
        
        กะบังลมถูกดันขึ้นด้านบน 🔼
        
        Oesophageal pressure เพิ่มมากขึ้น 🔼
        
        ปริมาตรอากาศที่หายใจออกได้เต็มที่ (ERV) ลดลง 🔽
        
        เพื่อรักษาให้ TLC (ความจุรวมของปอด) เท่าเดิม
        
        Tidal Volume เพิ่มขึ้น 🔼 , Respiratory Rate คงเดิม =
        
        Minute ventilation เพิ่มขึ้น 🔼
        
        1 more item...
        
        ปริมาตรอากาศที่เหลืออยู่ในปอด (FRC) ลดลง 🔽
        
        มุมใต้ซี่โครง (subcostal angle) ที่ระดับลิ้นปี่จะเพิ่มขึ้นจาก 68.5 องศาเป็น 103.5 องศา
        
        Abdomen dimensions, Ribcage dimensions เพิ่มขึ้น 🔼
        
        เพิ่มการขยายตัวของทรวงอก 🔼
        
        1 more item...
    - - Respiratory Infections
        
        Influenza & Pneumonia
        
        พื้นที่ในการแลกเปลี่ยนแก๊สลดลง ทำให้ติดเชื้อทางเดินหายใจได้ง่ายและรุนแรง
        
        Inactivated Influenza Vaccine : ทุกไตรมาส แต่แพทย์มักแนะนำให้ฉีดเมื่ออายุครรภ์ 12-16 สัปดาห์ขึ้นไป
      - ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
        
        การขยายตัวของมดลูกไปดันกะบังลมประกอบกับการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน ทำให้คุณแม่รู้สึกเหนื่อยง่ายและแน่นหน้าอก
        
        เปลี่ยนท่านอนเป็นท่าตะแคงซ้าย และใช้หมอนหนุนศีรษะและลำตัวส่วนบนให้สูงขึ้นเล็กน้อย
      - Asthma (4% - 8%)
        
        การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนอาจทำให้อาการหอบหืดรุนแรงขึ้นได้ในหญิงตั้งครรภ์ประมาณ 40%
- - - - ปัสสาวะไหลสู่กระเพาะปัสสาวะลำบาก
        
        ปัสสาวะคั่งมากขึ้น
        
        เสี่ยงต่อการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ
        
        ส่งเสริมให้ปัสสาวะทุก 2-4 ชั่วโมง ไม่กลั้นปัสสาวะ
        
        แนะนำการทำความสะอาดอวัยวะสืบพันธุ์จากด้านหน้าไปด้านหลัง
        
        แนะนำให้ดื่มน้ำวันละ 2-3 ลิตร
        
        สวมเสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดี
        
        สังเกตอาการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ เช่น ไข้ ปัสสาวะแสบขัด
  - - - Renal blood flow เพิ่มขึ้น
        
        กรองของเสียเพิ่มขึ้น Glomerular Filtration Rate (GFR) เพิ่มขึ้น
        
        ปัสสาวะบ่อย
        
        ร่างกายขับของเสีย BUN/Creatinine เพิ่มขึ้น
        
        ค่า BUN/Creatinine ในเลือดลดลง
        
        ปริมาณกลูโคสและโปรตีนในท่อไตมากเกินไป
        
        การดูดซึมกลับได้ไม่หมด
        
        พบ Glycosuria และ Proteinuria เล็กน้อย
        
        ไตทำงานหนักขึ้น
        
        ไตขยายขนาดขึ้น
  - - - มดลูกกดเบียดกระเพาะปัสสาวะ
    - - ส่วนนำของทารกกดเบียดกระเพาะปัสสาวะ
        
        ความจุของกระเพาะปัสสาวะลดลง
- - - - พยาบาลประเมินอาการปวด
      - ส่งเสริมท่าทางที่ถูกต้อง
      - แนะนำสายรัดพยุงครรภ์
      - ป้องกันการหกล้ม
  - - - ประเมินอาการชาปลายนิ้วมือ/ปวดข้อมือ/มืออ่อนแรง/หยิบจับสิ่งของลำบาก
      - ลดการใช้งานข้อมือ
      - จัดท่าข้อมือที่เหมาะสม
  - - - สอนท่าทางที่ถูกต้อง
      - ออกกำลังกายที่เหมาะสม
      - นอนตะแคงซ้ายและใช้หมอนรอง
- - - - Blood volume ในร่างกายเพิ่มขึ้น 30-50%
      - Plasma volume
        
        เพิ่ม 50-55%
        
        เริ่มเพิ่มตั้งแต่อายุครรภ์ 6 สัปดาห์ และสูงสุดช่วง 30-34 สัปดาห์
      - RBC mass
        
        เพิ่มประมาณ 33%
        
        ครรภ์แฝดอาจเพิ่ม 60-70%
      - ผลที่เกิดขึ้น
        
        Plasma เพิ่มเร็วกว่า RBC ทำให้เกิด Hemodilution
        
        ค่า Hematocrit ลดลง เกิดภาวะซีด Physiologic anemia of pregnancy
      - ผลทางห้องปฏิบัติการ
        
        Hb ลดลงเล็กน้อย < 11 gm/ml
        
        การพยาบาลระยะตั้งครรภ์
        
        การประเมิน
        
        1.ซักประวัติ
        
        เลือดออกผิดปกติ
        
        ประวัติโรคเลือด
        
        ธาลัสซีเมีย
        
        2.ตรวจร่างกายเฝ้าระวังภาวะโลหิตจาง
        
        เยื่อบุตาซีด
        
        ประเมินอาการอ่อนเพลีย
        
        ประเมินอาการหน้ามืด เวียนศีรษะ
        
        3.ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ
        
        MCV , MCH
        
        Hb
        
        Hct
        
        Platelet count
        
        Hct ลดลงเล็กน้อย < 33%
    - - ค่าปกติ
        
        5,000-10,000 cell/ml
      - ขณะตั้งครรภ์
        
        14,000-16,000 cell/ml
        
        สัมพันธ์กับ granulocyte เพิ่มขึ้น
      - ระยะคลอด
        
        คลอดปกติ
        
        สูงถึง 20,000 cell/ml
        
        ผ่าตัดคลอด
        
        สูงถึง 25,000-30,000 cell/ml
      - สาเหตุที่เพิ่มขึ้น
        
        ฮอร์โมนมีการเปลี่ยนแปลง เช่น คอร์ติซอล
        
        ร่างกายเตรียมพร้อมเพื่อป้องกันการติดเชื้อ
        
        การตอบสนองของภูมิคุ้มกัน
      - Granulocyte ที่เพิ่มขึ้น
        
        Neutrophil
        
        Eosinophil
        
        Basophil
        
        Monocyte
        
        Lymphocyte
    - - Fibrinogen พวก factor VII,VIII,IX,X เพิ่มขึ้น 50 %
        
        จาก 300 → 450 mg/dl
      - Platelet เพิ่มขึ้น แต่ความเข้มข้นลดลง
        
        จาก Hemodilution
      - ผลของ fibrinogen ที่เพิ่มขึ้น
        
        เลือดแข็งตัวง่ายขึ้น เพื่อป้องกันการเสียเลือด
        
        เสี่ยงลิ่มเลือดอุดตันเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะหลังคลอด
      - ความเสี่ยง
        
        ทำให้เกิดภาวะ Hypercoagulable state ที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิด Venous Thromboembolism ซึ่งมีโอกาสเกิดเพิ่มขึ้นประมาณ 5 เท่าเมื่อเทียบกับคนทั่วไป
        
        การป้องกันภาวะลิ่มเลือดอุดตัน
        
        ส่งเสริมการเคลื่อนไหวร่างกาย
        
        หลีกเลี่ยงการนั่งหรือนอนนาน
        
        ดื่มน้ำเพียงพอ
        
        สังเกต
        
        ขาบวมข้างเดียว
        
        ปวดน่อง
        
        หายใจเหนื่อยเฉียบพลัน
      - กระบวนการเกิดลิ่มเลือด
        
        หลอดเลือดหดรัดตัว (vasocinstriction)
        
        2.เกล็ดเลือดเกาะกลุ่ม (Platelet plug formation)
        
        3.ไฟบรินจับตัว (Fibrin formation)
        
        4.เกิดลิ่มเลือด (Clot formation)
    - - เพิ่มขึ้น
        
        33% หรือ 450ml
      - ความต้องการธาตุเหล็ก 1000 mg
        
        สร้างเม็ดเลือดแดง 500 mg
        
        การป้องกัน
        
        ควรได้รับธาตุเหล็กเสริมวันละ 30-60 mg/day
        
        กรณี ครรภ์แฝด ควรได้รับธาตุเหล็กเสริมวันละ 60-100 mg/day
        
        การให้ธาตุเหล็กโดยการฉีด เช่น inferon สำหรับรายที่มีปัญหาดูดซึมธาตุเหล็กไม่ดี
        
        แนะนำอาหารที่มีธาตุเหล็กสูง เช่น เนื้อสัตว์ ผักใบเขียวสีเข้ม
        
        ทารกใช้ 300 mg
        
        สูญเสียทางขับถ่าย 200 mg
      - Serum iron ลดลง
        
        ร่างกายต้องการธาตุเหล็กมากขึ้น
- - - - Melasma (ฝ้า)
        
        เกิดที่หน้า (แก้ม หน้าผาก จมูก)
        
        เกิดจาก Estrogen + Progesterone ↑
      - Linea nigra
        
        เส้นดำกลางหน้าท้อง
        
        จาก Melanin ↑
      - Areola เข้มขึ้น
      - อวัยวะเพศ/รักแร้คล้ำขึ้น
    - - Striae gravidarum (แตกลาย)
        
        สีชมพู/ม่วง → จางเป็นขาว
        
        พบที่ ท้อง เต้านม สะโพก ต้นขา
        
        เกิดจากผิวถูกยืด + collagen ฉีก
      - ผิวหนังบางลง/ตึง
    - - Spider angioma
        
        เส้นเลือดฝอยแผ่เหมือนแมงมุม
        
        พบบริเวณหน้า คอ แขน
      - Palmar erythema
        
        ฝ่ามือแดง
        
        จาก Estrogen ↑
      - เส้นเลือดขอด (Varicose vein)
        
        ขา / อวัยวะเพศ
        
        จากมดลูกกดหลอดเลือด
    - - เหงื่อออกมาก ↑
      - Sebaceous gland ↑
      - อาจเกิดสิว
    - - คันผิวหนัง (pruritus)
      - ผิวแห้ง
      - ตุ่มผื่นในครรภ์ (เช่น PUPPP)
- - - - การขยายขนาด: เซลล์กล้ามเนื้อมดลูกจะยืดและขยายใหญ่ขึ้น (Hypertrophy) ทำให้น้ำหนักมดลูกเพิ่มขึ้นจากประมาณ 60 - 70 กรัม เป็นประมาณ 1,100 กรัม และปริมาตรเพิ่มขึ้นจาก 10 มล. เป็น 1,000 - 1,200 มล.
      - เลือดไปเลี้ยงเพิ่มขึ้น: หลอดเลือดที่ไปเลี้ยงมดลูกจะขยายตัวและเพิ่มจำนวนขึ้นเพื่อรองรับทารก
      - • การหดรัดตัว: มีการหดรัดตัวแบบไม่เจ็บปวด (Braxton Hicks contractions) เกิดขึ้นเป็นระยะตลอดการตั้งครรภ์
    - - แนะนำวิธีจัดการกับอาการปวดเตือน (Braxton Hicks) ด้วยการเปลี่ยนท่าทางและการหายใจ ให้ความรู้เกี่ยวกับสัญญาณอันตราย เช่น หากมีเลือดออกหรือปวดเกร็งรุนแรงให้รีบมาพบแพทย์
  - - - - ส่งเสริมสุขอนามัยที่ดี แนะนำให้สวมใส่ชุดชั้นในโปร่งสบาย หลีกเลี่ยงการสวนล้างช่องคลอดเพื่อรักษา สมดุลกรด-ด่าง และสังเกตอาการตกขาวที่ผิดปกติ
  - - - หยุดการตกไข่: ฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนที่สูงมากจะไปยับยั้งการหลั่งฮอร์โมนจากต่อมใต้สมอง (FSH และ LH) ทำให้ไม่มีการตกไข่ซ้ำ
      - สร้างฮอร์โมนประคับประคอง: รังไข่จะทำหน้าที่สร้างฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนเพื่อรักษาการตั้งครรภ์ในช่วง 8 - 10 สัปดาห์แรก ก่อนที่ "รก" จะทำหน้าที่นี้แทน
  - - - ขยายและคัดตึง: เต้านมมีขนาดใหญ่ขึ้น คัดตึง และอาจมีอาการเจ็บในช่วงไตรมาสแรก
      - ลานนมเข้มขึ้น: ลานนมและหัวนมจะขยายใหญ่และมีสีคล้ำขึ้น
      - เตรียมผลิตน้ำนม: ต่อมน้ำนมพัฒนาเพื่อเตรียมสร้างน้ำนม โดยในช่วงท้ายของการตั้งครรภ์อาจมีน้ำนมเหลือง (Colostrum) ไหลซึมออกมา
    - - -แนะนำการเลือกสวมชุดชั้นในที่พยุงเต้านมได้ดี ไม่รัดแน่นจนเกินไป การดูแลทำความสะอาดหัวนม และการใช้น้ำอุ่นเช็ดทำความสะอาดเบา ๆ เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการให้นมบุตร
  - - - แนะนำเรื่องการขับถ่ายมูกมากขึ้น (Vaginal discharge) เป็นเรื่องปกติ แต่หากมีอาการคัน มีกลิ่นเหม็น หรือตกขาวสีผิดปกติให้มาพบแพทย์เพื่อประเมินการติดเชื้อ
- - - - White blood cells: Macrophages/ Neutrophils/ Dendritic Cells /Natural Killer (NK) Cells Complement System: กลุ่มโปรตีนที่ช่วยทําลายเชื้อโรคโดยการสร้างรูในผนังเซลล์
        Cytokines: สารสื่อกลางที่ควบคุมการทํางานของเซลล์
    - - 2.ระบบภูมิคุ้มกันแบบจําเพาะเจาะจง (Adaptive Immunity)
        
        Lymphocytes: B Cells: สร้างแอนติบอดี /T Cells: Helper T Cells: กระตุ้นเซลล์ภูมิคุ้มกันอื่นๆ
        Cytotoxic T Cells: ฆ่าเซลล์ที่ติดเชื้อ
        Antibodies: โปรตีนจําเพาะที่สร้างโดย B Cells ซึ่งจับกับแอนติเจนของเชื้อโรค
        Immune Memory:เซลล์Memory B และ T Cells จดจําสิ่งแปลกปลอม
  - - - ปรับตัวให้สามารถยอมรับตัวอ่อนที่มีสารพันธุกรรมการบิดา
        
        T Regulatory cell+ macrophages
        
        การเปลี่ยนสมดุลจาก Th1เปลี่ยนไปเป็น Th2
        
        Cytokines ลดการหลั่ง IL-2,IFNA,TNF
        
        กดการตอบสนองของภูมิคุ้มกันสร้างความสมดุล
        ในการฝังตัวอ่อน (Implantation )
        
        เพิ่มการหลั่ง IL-10 กับTGF-B
        
        ลดการอักเสบ ป้องกันการปฏิเสธตัวอ่อน
    - - Progesterone กดการตอบสนองของภูมิคุ้มกัน
      - ส่งเสริมในการปรับตัวเพื่อป้องกันตัวอ่อน
      - Estrogen ส่งผลให้ Tregs สูงขึ้น
      - จะไปยับยั้ง th1สนับสนุน Th2
      - เพิ่ม immune tolerance
      - ร่างกายยอมรับทารก
    - - Extravillous trophoblasts จะหลั่งสาร HLA-G ยับยั้งการทำลายเซลล์รกกับระบบภูมิคุ้มกันแม่
      - ลดการกระตุ้น maternal T cell
        
        หลั่ง cytokinesต้านการอักเสบ
        
        ป้องกัน maternal immune attack
  - - - Anti-inflammatory phase
      - Th2 dominance
      - Treg สูงขึ้นเพื่อยอมรับทารก
    - - กลับเป็น Pro-inflammatory
      - เข้าสู่การเจ็บครรภ์คลอด
      - Cytokines สูงขึ้นอีก
      - กระตุ้น prostaglandin สูงขึ้น
      - Neutrophil activity สูงขึ้น
      - กระตุ้น uterine contracton
    - - Cytokines เพิ่มขึ้น
      - Uterine NK cell สูงขึ้น
      - ช่วย important +trophoblast invasion
- - - - กระตุ้น Anterior Pituitary gland หลั่ง FSH กระตุ้นไข่ (Follicle) สุก
        
        Follicle เจริญเต็มที่ กระตุ้น Anterior Pituitary gland หลั่ง LH (Luteinizing hormone)
        
        เกิดการตกไข่
        
        ไข่ถูกล้อมรอบด้วย Zona pellucida
        
        Fimbriae โบกพัดเซลล์ไข่ที่ตกจากรังไข่เข้าสู่ท่อนำไข่
        
        การมีเพศสัมพันธุ์ Sperm และ Ovary มารวมกันใน Ampulla
        
        1 more item...
        
        เปลือกของ Follicle
        
        กลายเป็น Corpus Luteum
        
        2 more items...
- - - - หัวใจถูกดันขึ้นและเอียงไปทางซ้าย
      - หัวใจอาจมีขนาดใหญ่ขึ้นเล็กน้อย (Hypertrophy)
        ขนาด 15-18 cm มี Left axis deviation
    - - Supine Hypotensive Syndrome
        
        หน้ามืด
        เวียนศีรษะ
        เป็นลม
        ความดันโลหิตต่ำ
        
        การพยาบาล
        
        จัดให้สตรีตั้งครรภ์นอนตะแคงซ้าย เพื่อให้เลือดไหลกลับไปที่หัวใจและ
        เพิ่มปริมาตรเลือดที่ออกจากหัวใจ เพื่อไปเลี้ยงมดลูกได้ดีขึ้น
        
        ถ้าสตรีตั้งครรภ์เคยมีประวัติความดันโลหิตต่ำ ควรแนะนำท่านอนที่เหมาะสม คือ
        ท่านอนตะแคงซ้าย หรือถ้ามีอาการหน้ามืด เป็นลม ให้นอนตะแคงและศีรษะต่ำ
  - - - เพิ่มขึ้นเร็วตั้งแต่อายุครรภ์ตั้งครรภ์ 6 wks
      - ระดับสูงสุดอยู่ในช่วง GA 28-32wks.
      - ระยะที่ 1 & 2 ของการคลอด เพิ่มขึ้น 30 % ขณะมี UC (ประมาณ 250-300 ml)
      - ระยะที่ 3 ของการคลอด เพิ่มขึ้น 29 %
      - ลดลงภายใน 1 ชั่วโมงหลังคลอด
      - กลับสู่ภาวะปกติเหมือนก่อนตั้งครรภ์ ภายใน 6-8 wks
  - - - -เพิ่มขึ้น 10-20 bpm
      - -twin เพิ่มขึ้น 40%
      - -ไตรมาสที่ 1-3 > 90% พบ Systolic murmur GA 12-20 wks.
        จากการเปลี่ยนแปลงขนาด ตำแหน่งและการเพิ่มของ Blood Volume
  - - - -เปลี่ยนแปลงตามปริมาตรของเลือดที่เพิ่มขึ้นและ Systemic vascular resistance
        ที่ลดลงจากการคลายตัวของกล้ามเนื้อเรียบของหลอดเลือด ซึ่งเป็น vasodilation effect จากฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน และการมี arteriovenous shunting
        ไปยัง uteroplacental circulation
      - -เพิ่มขึ้นในไตรมาสที่ 2,3
      - -เพิ่มขึ้น 25-30%
      - -เพิ่มสูงสุด GA 20-24 wks
      - -ลดลงเมื่อใกล้คลอด กลับสู่ปกติ ภายใน6-8wks
      - -SV เพิ่มขึ้น ทำให้CO เพิ่มขึ้น 30-50%(ประมาณ 1,200-1,600 ml)
  - - - Physiological Anemia of Pregnancy
    - - เพิ่มตั้งแต่ GA 6 wks.
      - เพิ่มสูงสุด GA 30-34 wks.
      - เพิ่มขึ้น 50-55%
  - - - ความต้านทานหลอดเลือดส่วนปลายลดลง
        (Systemic Vascular Resistance)
        
        Blood Pressure ลดลง
        
        ไตรมาสที่ 1 BP คงเดิมหรือลดลงเล็กน้อย
        
        ไตรมาสที่ 2
        
        Systolic ⬇️ 5-15 mmHg
        
        Diastolic ⬇️ 10-15 mmHg
        
        ไตรมาสที่ 3 BP กลับสู่ระดับใกล้เคียงก่อนตั้งครรภ์หรือสูงขึ้นเล็กน้อย
  - - - S1 (Lub): เสียงปิดของลิ้นหัวใจไมทรัลและไตรคัสปิด (จุดเริ่มต้นการหดตัวของหัวใจห้องล่าง) ได้ยินดังกว่าปกติ
      - S2 (Dub): เสียงปิดของลิ้นหัวใจเอออร์ติกและพัลโมนารี (จุดสิ้นสุดการหดตัว) อาจได้ยินเสียงแยก (Split S2) ได้ชัดเจนขึ้นในระหว่างการหายใจเข้า
    - - สาเหตุ: เกิดจากเลือดไหลเวียนผ่านลิ้นหัวใจในปริมาณมากด้วยความเร็วสูง ไม่ได้เกิดจากโรคลิ้นหัวใจ
      - Systolic Murmur (เสียงฟู่ช่วงหัวใจบีบตัว) ปริมาณเลือดที่ไหลผ่าน pulmonic และ aortic valves เพิ่มมากขึ้น ซึ่งพบในหญิงตั้งครรภ์ 90% เกิดขึ้นระหว่างเสียง S1 และ S2 มักเป็นเสียงเบาๆ (Grade 1-2) และจะหายไปเองหลังคลอด
    - - S3 (Third heart sound): เสียงหัวใจเต้นผิดจังหวะที่มักได้ยินในหญิงตั้งครรภ์ปกติเนื่องจากปริมาตรเลือดที่เพิ่มขึ้น
      - Venous Hum: เสียงที่เกิดจากการไหลของเลือดผ่านหลอดเลือดคอ
      - continuous murmurs (จากเส้นเลือดที่เต้านม)
- - - - ระยะแรก hCG, Progesterone ↑ → insulin sensitivity ↑ ร่างกายใช้น้ำตาลได้ดี → อาจเกิด hypoglycemia
      - ระยะหลัง Insulin resistance ↑ (จาก hPL) → ต้องหลั่ง insulin เพิ่มขึ้น
        ❗️ ชดเชยไม่ได้ เกิด GDM ❗️
    - - ↑ Aldosterone → กักเก็บน้ำและ Na → บวมเล็กน้อย
      - ↑ Cortisol → กระตุ้น gluconeogenesis ที่ตับ → น้ำตาลในเลือดเพิ่มขึ้น
        เสริม insulin resistance (ร่วมกับ hPL)
    - - Estrogen ทำให้มีการสร้าง Thyroid binding globulin (TBG) ↑ → จับ T3, T4 ในเลือดมากขึ้น
      - Total T3, T4 ↑ → เพิ่ม metabolism ของแม่ → ใจสั่น เหงื่อออกง่าย ร้อนง่าย
      - TSH จะลดลงเล็กน้อยในไตรมาสแรก (จากฤทธิ์ hCG)
      - หากผิดปกติ (hypo/hyperthyroidism) → เสี่ยงแท้ง คลอดก่อนกำหนด พัฒนาการสมองทารกล่าช้า หรือ IQ ต่ำ
    - - ต่อมใต้สมองส่วนหลัง
        
        Oxytocin กระตุ้นการหดรัดตัวของกล้ามเนื้อมดลูก แต่ระยะตั้งครรภ์มี progesterone สูง ทำให้มดลูกคลายตัว
        
        Vasopressin ทำให้เส้นเลือดหดรัดตัว → ความดันโลหิตสูง
      - ต่อมใต้สมองส่วนหน้า
        
        Prolactin → โดนยับยั้งโดย estrogen และ progesterone และ hypothalamus หลั่ง prolactin-inhibitor factor ทำให้ไม่มีการสร้างน้ำนม
        
        Growth hormone มีผลต่อเมตาบอลิซึมของโปรตีน คาร์โบเดรต และไขมัน จะลดลงในระหว่างการตั้งครรภ์
    - - hCG
        
        สร้างจาก cytotrophoblast ของ chorionic villi ในวันที่ 8-10 หลังปฏิสนธิ
        
        กระตุ้น Corpus luteumให้สร้าง Progesterone และ Estrogen
        
        ระดับสูง → อาการคลื่นไส้อาเจียน (morning sickness)
      - Progesterone
        
        10 wk แรก สร้างจาก CL รกเริ่มสร้างเมื่อ 7 wks และสร้างทดแทนเต็มที่เมื่อ 11 wks ปริมาณเพิ่มขึ้น 10 เท่า
        
        กระตุ้นเยื่อบุผนังมดลูกให้หนาตัวขึ้น เพื่อรองรับการฝังตัวของทารก
        
        กล้ามเนื้อเรียบต่างๆคลายตัว
        
        กล้ามเนื้อมดลูกคลายตัว ลดการหดตัว → ป้องกันการแท้ง
        
        ลำไส้เคลื่อนไหวน้อยลง → อาการท้องอืด ท้องผูก
        
        กล้ามเนื้อหูรูดกระเพาะอาหารคลายตัว → กรดไหลย้อน
        
        ท่อปัสสาวะคลายตัว → การคั่งของปัสสาวะ
        
        กระตุ้นการเจริญเติบโตของต่อมและท่อน้ำนม → เต้านมคัดตึง
        
        มีผลต่อ CNS ทำให้รู้สึกอ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย
        
        อุณหภูมิร่างกายสูงขึ้นเล็กน้อย → ร้อน เหงื่อออกง่าย
      - Estrogen
        
        เพิ่มขนาดกล้ามเนื้อมดลูก และเพิ่มปริมาณเลือดที่มาเลี้ยงมดลูกและรก
        
        รกสร้างตั้งแต่ 6-12 wks. เพิ่มขึ้น 100 เท่า
        
        เพิ่ม blood flow → เส้นเลือดขยาย → อาจเกิด varicose vein / บวม
        
        ทำให้เนื้อเยื่อเกี่ยวพันอ่อนตัว เอ็นยืดขยายตัวมากขึ้น → ปวดหลัง ถ่วงบริเวณหัวเหน่า
        
        เพิ่มการสะสมของเม็ดสี → ผิวคล้ำ, Chloasma และ Linea nigra
        
        มีการเพิ่มจำนวน Fibrinogen ประมาณ 50% → เลือดแข็งตัวเร็ว
        
        กระตุ้นการทำงานของท่อน้ำนม ต่อมน้ำนม หัวนม → เต้านมคัดตึง ขยาย
        
        ลดการหลั่งของน้ำย่อย (HCl, pepsin) ในกระเพาะอาหาร → อาหารไม่ย่อย คลื่นไส้ จุดเสียดยอดอก และลดการดูดซึมไขมัน
        
        กระตุ้นการหดรัดตัวของมดลูก
        
        มีผลต่ออารมณ์ ทำให้อารมณ์แปรปรวน ความต้องการทางเพศเพิ่มขึ้น
      - hPL
        
        ต้านฤทธิ์ insulin → insulin resistance →น้ำตาลในเลือดของแม่เพิ่มขึ้น → ส่งไปเลี้ยงทารก
        
        ⚠️ ผลต่อทารก น้ำตาลสูง → กระตุ้น insulin เพิ่มขึ้น → fetal mecosomia
        ⚠️ ผลต่อมารดา ถ้าตับอ่อนชดเชยไม่ทัน → GDM
    - - ต่อมพาราไทรอยด์โตขึ้นเล็กน้อย ฮอร์โมนเพิ่มสูงขึ้นใน 15-35 wks ของการตั้งครรภ์
      - การดูดซึมแคลเซียมในลำไส้ดีขึ้นเพื่อให้เพียงพอกับความต้องการของทารกในครรรภ์
- - - - Ectoderm (เนื้อเยื่อชั้นนอก)
        
        • ระบบประสาท
        
        • เยื่อบุผิว
        
        • เลนส์ตา
        
        • สารเคลือบฟันและเนื้อฟัน
      - Endoderm (เนื้อเยื่อชั้นใน)
        
        • เยื่อบุทางเดินอาหาร
        
        • เยื่อบุทางเดินหายใจ
        
        • ตับ
        
        • ตับอ่อน
      - Mesoderm (เนื้อเยื่อชั้นกลาง)
        
        • ระบบสืบพันธุ์
        
        • ระบบหมุนเวียนเลือด
        
        • ระบบน้ำเหลือง
        
        • ระบบขับถ่าย
        
        • กล้ามเนื้อ
        
        • กระดูก
        
        • ชั้นหนังแท้ของผิวหนัง
    - - 4 wks : เป็นช่วงเริ่มก่อร่างสร้างอวัยวะสำคัญ
        
        • Ectoderm : Neural tube (หลอดประสาท) ปิดทั้งหมด, เริ่มมีการเจริญของตา หู และปุ่มแขนขา
        
        • Mesoderm : เริ่มเห็นหัวใจเต้นเป็นจังหวะ, มีการเจริญของกล้ามเนื้อ และกระดูกสันหลัง
        
        • Endoderm : เจริญไปเป็นโครงสร้างพื้นฐานของ GI tract (ระบบทางเดินอาหาร) และ Respiratory tract (ระบบทางเดินหายใจ)
- - - - ความตึงตัวของกล้ามเนื้อเรียบจะลดลง
        
        ถุงน้ำดีเคลื่อนไหวช้าลงและเกิดการโป่งตึง
        
        น้ำดีสะสมคั่งค้าง (Bile Stasis หรือ Cholestasis)
        
        ↑ Prevalence of Cholesterol Gallstones
        
        คันตามผิวหนัง (pruritus)
        
        ปวด RUQ หลังทานอาหารมัน
  - - - Increased liver stiffness
        
        Hepatic congestion
        
        Liver Function Test เปลี่ยนแปลง
        
        ALP ↑ (จากรก)
        
        Albumin ↓
        
        ASTและALT จะปกติ
        
        Palmar erythema and
        spider angiomas
- - - - เหงือกมีลักษณะบวม นุ่ม / เหงือกอักเสบ
      - เลือดออกในช่องปากได้ง่าย.
      - Epulis gravidarum ก้อนเนื้อนุ่มๆ สีแดงคล้ำที่งอกบริเวณซอกเหงือก
      - Ptyalism / Sialorrhea ภาวะน้ำลายสอหรือหลั่งน้ำลายมากผิดปกติ
      - น้ำลายเป็นกรดมากขึ้น
        
        ร่วมกับการอาเจียนบ่อย (Tri 1)
        
        เกิดการทำลายสารเคลือบฟัน
- - - - ↓ Lower Esophageal Sphincter (LES) Tone & Response
        
        ร่วมกับขนาดของมดลูกที่โตขึ้น
        
        Pyrosis (Heartburn)/Gastro-esophageal Reflux
      - Delayed Gastric Emptying Time การคั่งค้างของกระเพาะอาหาร
        
        Dyspepsia
        
        ร่วมกับ Growth Differentiation Factor 15 (GDF 15) จากรก
        
        Hyperemesis Gravidarum
      - ↓ Intestinal Motility & ↑ Transit Time การเคลื่อนไหวของลำไส้ลดลง
        
        ↑ Nutrient Absorption + ↑ Water Absorption
        
        Constipation and Hemorrhoids