Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

VẤN ĐỀ 8: MẶT CHỦ QUAN CỦA TỘI PHẠM - Coggle Diagram

- - - - + Yếu tố lí trí: thể hiện NLNT (Nhận thức rõ tính nguy hiểm cho XH của hành vi của mình? + Thấy trước hậu quả thiệt hại của hành vi đó?)
      - + Yếu tố ý chí: thể hiện NLDKHV dựa trên cơ sở sự nhận thức (có mong muốn hậu quả xảy ra?)
      - Ngoài ra có yếu tố tình cảm như giận dữ, bực tức, lo sợ,.. nhưng kh có ý nghĩa trong việc x.định ND và hình thức lỗi => kh phải dấu hiệu trong CTTP
  - - - Về lí trí
        
        Thấy trước HQ thiệt hại mà HV của mình có thể gây ra => nhận thức đc tính gây thiệt hại cho XH của hành vi của mình
        
        So với cố ý
        
        sự thấy trước ở đây chỉ là sự cân nhắc đến khả năng HQ thiệt hại có thể xảy ra=> ng phạm tội tin vào khả năng kh xảy ra hơn hoặc nghĩ có thể ngăn ngừa đc HQ thiệt hại
      - Về ý chí
        
        Ng phạm tội kh mong muốn hành vi của mình gây ra hậu quả thiệt hại
        
        Tin rằng HQ đó sẽ kh xảy ra
        
        Tin rằng có thể ngăn ngừa đc
        
        So với lỗi cố ý gián tiếp
        
        sự kh mong muốn này gắn liền với việc ng đó đã loại trừ khả năng HQ thiệt hại xảy ra, còn cái kia là chấp nhận HQTH
      - VD: Đã nhiều lần vượt đèn đỏ và kh sao nên A tự tin vượt đèn đỏ tiếp và đã đâm chết ng đi bộ qua đường (tin vào kinh nghiệm của mình)
    - - Dấu hiệu thứ nhất (để phân biệt với TH có lỗi khác)
        
        Ng phạm tội kh thấy trước HQ nguy hiểm cho XH mà hành vi mình đã gây ra
        
        Ng phạm tội kh nhận thức đc mặt thực tế của HV của mình => kh nhận thức đc khả năng gây HQ thiệt hại của HV của mình
        
        VD: Y tá phát nhầm thuốc cho bệnh nhân do vội vàng => kh nhận thức đc hành vi phát nhầm => kh nhận thức đc việc phát thuốc của mình gây hậu quả thiệt hại
        
        Ng phạm tội tuy nhận thức đc mặt thực tế nhưng lại hoàn toàn kh nhận thức đc khả năng gây hậu quả thiệt hại (hoàn toàn kh nghĩ dến khả năng HQ xảy ra)
        
        VD: Ng đang hút thuốc dở thì vứt luôn cây thuốc vẫn đang còn tàn cháy dở ngay chỗ bơm xăng có thể hoàn toàn kh kịp nghĩ đến k.năng gây hỏa hoạn mà chỉ nghĩ vứt xuống để đổ xăng th
      - Dấu hiệu thứ 2
        (để phân biệt với TH kh có lỗi)
        
        Ng phạm tội phải thấy trước và có thể thấy trước hậu quả đó
        
        Dấu hiệu “phải thấy” có nghĩa là ng phạm tội có nghĩa vụ phải tuân thủ quy tắc mà họ đã vi phạm, nghĩa vụ này phát sinh từ trách nhiệm cụ thể của ng phạm tội
        
        VD: với trách nhiệm là y tá phát thuốc cho bệnh nhân thì họ có nghĩa vụ kiểm tra kĩ càng chất lượng, loại thuốc...
        
        “Có thể thấy” có nghĩa là ng phạm tội có đủ điều kiện KQ (hoàn cảnh cụ thể bên ngoài) cũng như điều kiện chủ quan (trình độ nhận thức, trình độ nghiệp vụ, kinh nghiệm,..) để có thể thấy trước HV của mình có thể gây HQ thiệt hại
        
        VD: Y tá hoàn toàn có điều kiện để cẩn thận khi phát thuốc, kh có gì cản trở việc phát thuốc đúng của họ hoặc tác động làm họ phát nhầm thuốc (do họ cẩu thả)
  - - - VD: A dùng vũ lực đe dọa và giao cấu với B, trong lúc đang giao cấu vì B có HV chống cự nên A dồn B vào từng nhưng với lực quá mạnh A đập đầu B vào tường khiến B chết
  - - - có nghĩa là trong hoàn cảnh đó, với các điều kiện bình thường và tri thức khoa học hiện có, bất kỳ ai cũng không thể nhận thức được hành vi của mình sẽ gây ra hậu quả nguy hại.
    - - áp dụng khi người đó không có nghĩa vụ hoặc điều kiện để thấy trước hậu quả, ngay cả khi người khác có thể thấy được
- - - - VD: Do mâu thuẫn, A cầm dao giết B => động cơ phạm tội: trả thù; A lẻn vào nhà B trộm tài sản => động cơ phạm tội: vụ lợi (muốn có tiền)
    - - CTTP cơ bản
        
        VD: động cơ phòng vệ, động cơ bắt giữ ng phạm tội ở tội giết ng do vượt quá giưới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ ng phạm tội (điều 126)
      - CTTP tăng nặng hoặc giảm nhẹ
        
        VD: động cơ đê hèn => dấu hiệu định khung HP tăng nặng tội giết người (đc quy định tại điểm q khoản 1 điều 123 BLHS)
  - - - TH dấu hiệu HV ch phản ánh đc mục đích chính của ng phạm tội
        
        VD: Hành vi khủng bố trong tội khủng bố (Đ299) tuy xâm phạm đến sức khỏe con ng, quyền sở hữu của CQ, TC, CN... nhưng mục đích chính là gây ra tình trạng hoảng sợ trong công chúng => để phân biệt với tội giết ng (123) và tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng TS (Đ178)
      - TH dấu hiệu HV kh phản ánh đc mục đích phạm tội (giống về HV nhưng khác về mục đích)
        
        VD: cùng là HV xuất cảnh trái phép nhưng có thể là tội trốn đi nước ngoài ... nhằm chống chính quyền nhân dân (Đ121) hoặc tội quy phạm quy định về xuất cảnh,...(Đ347)