Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
STADIA ROZWOJU MOWY I SYMPTOMY OPÓŹNIENIA (WG FECHNER) - Coggle Diagram
STADIA ROZWOJU MOWY I SYMPTOMY OPÓŹNIENIA (WG FECHNER)
Klasyfikacja stadiów rozwoju (wg I. Styczek)
W praktyce logopedycznej przyjmuje się cztery główne okresy
Okres wyrazu (1–2. rok życia)
Rozumienie mowy wyprzedza umiejętność mówienia
Dziecko używa prostych wyrazów (holofrazy) i onomatopei (wyrazy dźwiękonaśladowcze)
Okres zdania (2–3. rok życia)
Pojawiają się proste zdania twierdzące, a pod koniec tego okresu zdania złożone i pytania
Mowa staje się zrozumiała dla otoczenia, mimo wadliwej artykulacji trudniejszych głosek
Okres melodii (0–1. rok życia)
2–3. miesiąc:
Głużenie (pojedyncze, przypadkowe dźwięki)
6–7. miesiąc:
Gaworzenie (świadome powtarzanie usłyszanych dźwięków, np. ma-ma, ba-ba)
Pierwszy dźwięk to płacz i krzyk (ćwiczenie narządu oddechowego)
Okres swoistej mowy dziecięcej (3–7. rok życia)
Systematyczne bogacenie słownictwa i form gramatycznych
Około 5–6. roku życia dziecko powinno już poprawnie wymawiać wszystkie głoski języka polskiego
Co powinno niepokoić opiekunów? (Sygnały ostrzegawcze)
Fechner wskazuje na konkretne anomalie, które wymagają czujności
W 3. roku życia:
Brak budowania zdań, posługiwanie się jedynie pojedynczymi wyrazami lub onomatopejami
Po 3. roku życia:
Jeśli mowa się nie rozwinęła, należy bezwzględnie szukać pomocy u pediatry, psychologa lub logopedy
W 2. roku życia:
Brak reakcji na bodźce dźwiękowe lub brak rozumienia prostych poleceń słownych
Wiek 5–6 lat:
Brak umiejętności wymówienia głosek szumiących (sz, ż, cz, dż) lub głoski r
W 1. roku życia:
Brak głużenia lub niewystąpienie gaworzenia (może sugerować problemy ze słuchem)
Symptomy opóźnionego rozwoju mowy (ORM)
Prosty opóźniony rozwój mowy
Występuje przy prawidłowym rozumieniu słów i braku uchwytnych przyczyn organicznych
Często wyrównuje się samoistnie ok. 5. roku życia w wyniku naturalnej stymulacji otoczenia
Przedłużony opóźniony rozwój mowy
Często towarzyszy mu obniżenie poziomu rozumienia i anomalie psychoruchowe
Mowa w tym przypadku nie rozwija się prawidłowo bez specjalistycznej interwencji i często przekształca się w trwałe wady mowy (np. alalię lub dysartrię)
Spowodowany konkretną przyczyną (np. niepełnosprawność intelektualna, uszkodzenia słuchu, nieprawidłowa budowa narządów mowy)
Przyczyny środowiskowe opóźnień (Rola rodziny)
Fechner podkreśla, że postawy rodziców mogą hamować rozwój mowy
Nadtrokliwość
: Wyręczanie dziecka w mówieniu i spełnianie próśb bez wymuszania wokalizacji
Rygoryzm:
Zmuszanie dziecka do poprawnego wymawiania głosek, na które rozwojowo nie jest jeszcze gotowe, co wywołuje lęk przed mówieniem
Chłód emocjonalny:
Brak stymulacji i zainteresowania postępami dziecka
Porównywanie:
Stawianie innych dzieci za wzór, co powoduje u dziecka poczucie gorszej wartości i niechęć do komunikacji