Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
MOŻLIWOŚCI POROZUMIEWANIA SIĘ (NI ZNACZNA I GŁĘBOKA) - Coggle Diagram
MOŻLIWOŚCI POROZUMIEWANIA SIĘ (NI ZNACZNA I GŁĘBOKA)
Każdy człowiek „mówi sobą”
Zadanie nauczyciela:
Możliwie trafna interpretacja i przypisanie znaczenia oraz intencji sygnałom wysyłanym przez ucznia
Początek poszukiwań:
Obserwacja i interpretacja spontanicznych zachowań jako fundament budowania relacji
Fundamentalna zasada:
U osób z głęboką niepełnosprawnością porozumiewanie się opiera się na odczytywaniu zachowań w kategoriach komunikatu
Sygnały fizjologiczne jako komunikaty
Reakcje skórne:
Pocenie się jako objaw wysiłku lub silnych emocji; intensywne zabarwienie skóry (czerwienienie) lub bladość związane ze stanem emocjonalnym
Wzrok:
Rozszerzenie źrenic w sytuacjach obawy lub lęku
Oddech:
Płytki i nierówny może świadczyć o chorobie, natomiast przyspieszony o zmęczeniu lub strachu
Inne objawy:
Zsinienie ust (problemy z krążeniem, zimno), zmiany rytmu serca jako odpowiedź na stymulację
Ekspresja niewerbalna (reakcje afektywne)
Kontakt wzrokowy
: Skupienie wzroku na nauczycielu oznacza zainteresowanie; podążanie wzrokiem za przedmiotem może być prośbą o kontakt
Kinezytyka (postawa ciała)
Kulenie się, chowanie głowy w ramionach – poczucie zagrożenia, lęk przed nadmiarem bodźców
Odwracanie się tyłem – komunikat: „nie lubię cię”, „nie chcę tu być”
Pochylanie się w stronę osoby – zainteresowanie
Mimika:
Najwyraźniejszy nośnik emocji (gniew, smutek, radość, zdziwienie, wstręt)
Proksemika (dystans):
Wyznaczanie indywidualnej granicy bezpieczeństwa; manifestowanie dyskomfortu poprzez mimikę lub próbę odsunięcia się przy zbyt bliskim kontakcie
Sygnały głosowe i dźwięki niejęzykowe
Znaczenie:
Dźwięki te mogą oznaczać protest, chęć zdobycia przedmiotu lub radość z obecności drugiej osoby
Ważność:
Dla wielu uczniów dźwięki są najłatwiejszą formą ekspresji, którą mogą samodzielnie wytworzyć
Rodzaje dźwięków:
Śmiech, ziewanie, pisk, krzyk, mruczenie, mlaskanie, wokalizacje
Gesty i ruchy ciała
Charakter ruchów:
Mogą być płynne i rytmiczne (komfort) lub drżące i zakłócone (niepokój)
Ruchy dłoni:
Wkładanie palców do ust lub nietypowe zachowania dłoni mogą świadczyć o specyficznych potrzebach lub stanach dziecka
Ruchy specyficzne:
Zakrywanie oczu lub uszu jako próba ograniczenia dopływu bodźców
Zachowania trudne jako forma kontaktu
Bierność lub autostymulacja
: Na najniższych poziomach rozwoju (Poziom 0 wg Grycman) mogą być jedyną formą manifestacji obecności ucznia
Krzyk:
Często interpretowany jako „krzyk sobą”, sygnał głębokiego niepokoju, do którego źródła nauczyciel musi dotrzeć
Budowanie intencji komunikacyjnej (Rola partnera)
Stymulacja „Kompleksu ożywienia”:
Wywoływanie ożywienia emocjonalnego (uśmiech, wokalizacja) jako fundamentu pod przyszłe działania komunikacyjne
Sygnały zapowiadające:
Wykorzystanie konkretnych bodźców (zapach, dźwięk gongu, dotyk przedmiotu) do informowania ucznia o nadchodzących wydarzeniach, co daje mu poczucie bezpieczeństwa
Nadawanie znaczenia:
Nauczyciel obserwuje przypadkowe zachowanie (np. stukanie w wózek) i adekwatnie na nie odpowiada (np. „Chcesz zejść?”), zamieniając ruch w czytelny sygnał