Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Kháng sinh - Coggle Diagram

- - - - Thế hệ 1
        
        Penicillin G (Benzathine peniciline)
        
        giờ tụ cầu ít nhạy, nhạy ~ 5-10%
        
        Chủ yếu dùng
        
        Trực khuẩn (+) hiếu khí: Bạch hầu, bệnh than
        
        Trực khuẩn (+) kị khí: uốn ván, cholostridium hoại thư
        
        Xoắn khuẩn: Giang mai, Leptospira
        
        Lậu cầu đã đề kháng hoàn toàn với PNC, tiết ra penicilinase 100%
        
        Penicilin V (VN không có)
      - Thế hệ 2
        phổ như 1 nhưng kháng được penicilinase của tụ cầu vàng
        
        Oxacillin
        
        Điều trị tụ cầu vàng
        
        Cloxacillin
        
        Dicloxacillin
      - Thế hệ 3
        
        Thế hệ 3a
        (Aminopenicilline)
        
        Gắn thêm NH2
        
        Amoxicillin
        
        Ampicillin
        
        Mở rộng phổ, tác dụng lên Gram (-)
        
        :!!:Tuy nhiên, hnay Gr (-) tiết b-lactamase => dẫn đến đề kháng
        
        KHÔNG CÒN khuyến cáo sử dụng Amox đơn độc trong ntrung dưới cơ hoành
        
        Thế hệ 3b
        (Ureidopenicillin)
        
        Hướng phổ ra Gram (-)
        ít tác dụng lên (+)
        
        Piperacillin
        
        tác động lên Trực khuẩn mủ xanh
      - Thế hệ 4
        Carboxypenicillin
        
        Tác động sang Gram (+)
        có hiệu ứng đồng vận với Aminoglycosid trên diệt trực khuẩn mủ xanh đa kháng thuốc
        
        Ticarcillin
        
        Carbenicillin
      - Thế hệ 5
        = thế hệ 4 + 6 alpha-methoxy
        
        Kháng với penicilinase
        
        Tác động trung bình thôi
      - Thế hệ 6
        Amidinopenicillin
        
        Mecillinam
        
        Đạt nồng độ cao trong nước tiểu => dtri ntrung đường tiểu
        
        Tác động chủ yếu trên GR (-)
    - - Có phổ tác động rộng, bền vững trước rất nhiều b-lactamase,
        nên nhớ khoảng trống LAMEC
        
        L: Listeria
        A: Antipycals- vk ko điển hình (chlamydia, Mycoplasma, Legionella) ko có vách tế bào
        M: MRSA (trừ thế hệ 5)
        E: Enterococci
        C: Clostridium dificile - vk gây viêm đại tràng giả mạc
      - Thế hệ 1
        Gr (+): +++
        Gr (-): +
        
        Đều có "ph" ngoại trừ Cefazolin
        
        Cephalothin
        Cephalexin
      - Thế hệ 2
        Gr (+): ++
        Gr (-): ++
        
        có "fam, fa, fur, fox, tea"
        
        Cefaclor
        Cefuroxim
        Cefotetan
      - Thế hệ 3
        Gr (+): +
        Gr (-): +++
        
        có "tri, t"
        ngoại trừ Cefixim, Cefoperazone,
        
        Ceftriaxon
        Ceftizoxim
        Cefotaxim
        
        ceftriaxon và cefotaximlaf 2 kháng sinh mạnh để diệt phế cầu kháng penicilin, được khuyến cáo đtri những case ntrung nặng do phế cấu (step pneumonia)
        
        Có 3 ks cepha 3 đường uống: Cefixim, Cefpodoxim, Cefdinir
        
        Rất mạnh đối với liên cầu
      - Thế hệ 4
        
        Cefepim: phổ tương tự thế hệ 3 + Gr (+) + Pseudomonas
        
        4 = 3 + 1
        
        Là cepha 3 và chứng minh được diệt gr (-)
      - thế hệ 5
        
        = 4 + MRSA
        
        Ceftaroline
    - - là hợp chát b-lactam 1 vòng
      - diệt khuẩn yếu hơn cepha 3
        
        nên chỉ dùng khi đề kháng cepha 3 và cepha 4
    - - phổ kháng khuẩn rộng nhất hiện nay
      - Kháng hầu hết b-lactamase
        
        Nên dùng khi đã kháng với các kháng sinh khác
        GĐ Bệnh viện phê duyệt mới được dùng
      - Diệt được các VK đề kháng: Enterococcus Faecium, MRSA, Clostridium Difficle, Burkholderia cepacia, S.Maltophia,..và các vk ko điển hình
      - Imipene/ Cilastatin =>Meropenem => Ertapenem => Doripenem
        CDC MỸ 1987-----------1996---------------2001-------------2007
- - - - Streptomycin
        
        Dtri Lao
      - Amikacin
      - Tobramycin
      - Gentamycin
      - Netilmycin
      - Paronomycin
        
        ít thấy, chủ yếu dùng ở PNCT để dtri KST
      - Neomycin
        
        Cực độc
        
        Thấm kém vào mô, thấm kém vào đường tiêu hoá
        
        quét sạch khuẩn chí đường tiêu hoá trong bệnh Não gan, hôn mê gan
      - Kanamycin
        
        dtri Lao, nhưng độc nên khi kháng Streptomycin mới dùng
    - - Tai
        
        ốc tai, dây VIII: Ù TAI, CHÓNG MẶT, ĐIẾC VĨNH VIỄN
        
        xhien khi dùng > 14 ngày
      - Thận
        
        Suy thận, giảm chức năng thận
        
        xhien khi dùng >5 ngày
      - Liệt cơ kiểu Cura
    - - Là 1 đa cation
        
        ko hấp thu qua tiêu hoá và khó vào mô tế bào
        
        gắn vào anion trên màng tế bào VK
        
        DIỆT KHUẢN PHỤ THUỘC NỒNG ĐỘ
        
        Dùng 1 lần / ngày
        
        giảm độc thận
      - Gắn vào Ribosome 30s ko hồi phục
        
        ức chế tổng hợp protein
        
        tác động hậu kháng sinh: dịch mã sai, phá huỷ ribo luôn nên có td hậu ks dài
      - Để thấm qua vỏ tế bào thì phải có
        
        Oxygen => chỉ tác động trên VK hiếu khí
        
        pH thấp thì giảm thấm
        => Ổ ÁP XE thì AG ít tác dụng
  - - - Gồm
        
        Lincomycin
        
        Clindamycin
        
        Tương tự Macrolid: gắn vào 50s => ức chế tổng hợp protein
        
        thấm và phá huỷ màng biophim của VK
        
        ức chế tỏng hợp độc tố
        
        Dùng trong hội chứng sốc độc tố tụ cầu vàng
      - Phổ tương tự Macrolid nhưng ko tác dụng lên gram (-)
      - Hay gây viêm đại tràng giả mạc, gây tiêu chảy do C.difficile
    - - Azithromycin
        
        Không tác dụng CYP450 => ít tương tác thuốc
        
        Có tính hướng mô, nồng độ trong mô cao x100 lần trong htuong => dtri vk nội bào
      - Clarithromycin
        
        có độc trên bào thai
      - Erythromycin
      - Spiramycin
        
        Tác động trên các vk đè kháng Ery và Clar
      - Phổ rộng như penicilin nhưng tác động được trên nhóm VK không điển hình
        
        Dtri viêm phổi không điển hình
        
        Macrolid gây tiêu chảy kích ứng, ko do C.difficile
        
        Không qua được hàng rào máu não => ko dtri viêm màng não
    - - 2 nhóm
        
        Streptogramin A
        
        Streptogramin B
      - Dtr tụ cầu vàng, streptococcus nhưng yếu hơn Linezolid nên hạn chế dùng trên lâm sàng do tỉ lệ tử vong cao hơn
    - - là kháng sinh RẤT ĐỘC
        
        chỉ xếp hàng 2
      - Telithromycin
        
        Phổ rộng hơn macrolid
        
        có tính hướng mô
    - - Linezolid
        
        Không cần chỉnh liều trên người suy gan, suy thận
        
        Một trong số ít thuốc uống được dùng dtri nhiễm khuẩn TKTW
        
        ức chế độc tố tụ cầu vàng
      - chủ yếu dtr MRSA
    - - Thường kìm khuẩn là chủ yếu
        
        Diệt khuẩn đối với H.Influenzae, S.pneumoniae
      - Độc tính cao: Hội chứng bất sản tế bào tuỷ
        
        Hnay ít dùng
  - - - Khoảng trống: Proteus, Trực khuẩn mủ xanh
    - - thế hệ 1
        
        Tetracyclin
        (Oxytetracyclin
        Clotetracyclin)
        
        Hấp thu kém qua đường tiêu hoá, hoạt tính trung bình trên VK và dễ gây đề kháng
        
        Dtri HP
      - thế hệ 2
        
        Doxycyclin
        Minocyclin
        
        Hấp thụ tốt qua tiêu hoá
    - - Viêm loét thực quản
        
        Uống đầy nước và đứng thẳng 30 phút
      - Buồn nôn
      - Cyclin ái lực cao với canxi => gây xỉn màu răng vĩnh viễn và chậm lớn ở trẻ
        
        Không dùng cho PNCT từ tháng 5 và cho con bú. Không dùng cho trẻ em (có thì phải >8 tuổi)