Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
H7B - Sportpsychologie - Emoties - Coggle Diagram
H7B - Sportpsychologie - Emoties
Gevoel, stemming en emotie
Gevoel
Affect (hedonistische toon) - prettig tot onprettig
Arousal (activatie) - kalm tot opgewonden
2 onafhankelijke dimensies waarop gevoelens variëren
Stemming :hourglass_flowing_sand:
= gematigde affectieve toestand die geleidelijk ontstaat
Kan zonder duidelijke oorzaak ontstaan
Kan lang aanhouden (w-m) en beinvloedt IV, soms zelfversterkend (focus op pos/neg gevoelens ~stemming)
Leidt tot alg gedragspatronen en cognities
Sportpsy: vnl neg emoties onderzocht, vooral angst
Emoties :explode:
= heftige gevoelens die plots ontstaan, opgeroepen door duidelijke gebeurtenis (concreet of mentaal)
Sterke fysiologische reacties
Hormonale reacties (bv ADR en NOR, HT - arousal)
Neurale reacties (verandering hersenactiviteit)
Autonoom-fysiol reacties (bv HF, BD, traanklieren)
Actietendens aanw = neiging om handeling uit te voeren passend bij emotie
Meestal duidelijke oorzaak
Kortdurend, soms langer aanhouden kan (bv verdriet, woede,...)
Gewenning treedt op (wet van gewenning - Frijda) = wegebben emotie
Theorie van Frijda :confetti_ball:
Model
Ontstaan emoties: appèl situatie --> interpretatie/inschatting gebeurtenis bepaalt emotie (obv relevantie voor persoon)
Sterkte emoties: hoe revelevanter, hoe sterker --> sport vaak grote belangen = hevige emoties
Invloed context en persoon: invloed eerdere gebeurtenissen, PH, stemming --> inschattingsgeneigdheden
Actietendensen: emoties zetten aan tot G, sterke neiging, maar kan onderdrukt w
Wet van Geslotenheid: emoties = minder rationeel --> niet open voor relativering en extreme ervaring situatie
Beperkingen van controle: emoties en actietendensen ontstaan automatisch, invloed neocortex beperkt, via emotieregulatie beetje invloed mog
Emotieregulering :explode: :peace_symbol:
Wet van Appèl is sterk (neiging tot actie bij sterke emotie), maar ctrl mogelijk
Hoe? Door anders te kijken nr situatie (interpretatie is bel voor emotie!
Betekenis gebeurtenis veranderen (energiekost - moeilijk bij uitputting/stress)
Belang situatie veranderen (resultaatdoelen veranderen in prestatiedoelen)
Beinvloeden gevoel en fysiol reacties (mentale training, ademhalingstechnieken bv)
Actietendens controleren (onderdrukken/uitstellen - actierepertoire uitbreiden)
Emotie = sterke gevoelens + actietendens --> gedrag
Vnl als verklaringskader gebruikt, nog weinig voor wet ond
= verklaring voor emoties en emotioneel gedrag in sport - nadruk op betekenisgeving en actietendensen
Individuele zones v optimaal functioneren (IZOF)
Functie emotie hangt af van moment: zelfde emotie kan (dis)functioneel zijn voor wedstrijd en omgekeerd tijdens of na
Methode bepalen optimale zone
Direct: emoties meten rond prestatie
Indirect: emoties bevragen bij voorbije prestaties
Pos en neg emoties zijn niet per definitie goed of slecht voor prestaties
4 combinaties van emoties
P+, P-, N+ en N-, waarbij P=pos, N=neg, +=functioneel en -=disfunctioneel
3 niveaus prestatiegerelateerde ervaringen
Stabiele patronen (bv terugkerende reactie na goal)
Meta-ervaringen (reflectie ervaring en reactie erop) --> emotie-regulatie
Ervaringen (spec situatie, spec moment)
Uitbreidingen
Emoties zijn plezierig/onplezierig én pos/neg gevoelswaarde
Emoties zijn functioneel of disfunctioneel
Impact emoties is individueel verschillend
Emotieregulatie
Individueel verschillend! - geen standaardaanpak
Cruciale vaardigheid voor sporters, emoties sturen prestaties
Mogelijke manieren
Richten op bereiken optimale en vermijden van disfunctionele zones
Meta-ervaringen --> inzicht verbetert reacties in wedstrijdsituaties
Emoties beoordelen op effect op prestaties - niet elke neg emotie moet verminderd w
Koppeling met Theorie van Frijda! :confetti_ball:
= Theorie Hanin, focus relaties emoties en prestaties, iedere sporter optimaal emotioneel spanningsniveau dat leidt tot beste prestaties
Sociale functies emoties :hugging_face:
Sporters - zichzelf/anderen beinvloeden via emoties --> zelf-presentatie
70% soc omg beinvloeden en 30% zichzelf
Zichzelf: motiveren of onderdrukken (voorkomen concentratieverlies)
Anderen: motivatie team, tegenstanders misleiden, verbergen om niet over te dragen, overdrijven (straf)
Deze beinvloeding werkt
Lichaamstaal en emotionele expressie invloed op inschatting door tegenstanders en hun prestaties
Emotionele besmetting (spiegelneuronen)
Theorie Van Kleef - EASI = Emoties Als Sociale Informatie
Emoties hebben belangrijke rol in sociale relaties
2 manieren emotionele beinvloeding
Via besmetting
Gevolgtrekking obv informatie (FB)
Welke overheerst, afhv factoren (cult normen, hoe passend is emotie, vermoeidheid, empatisch vermogen)
Emoties en sportprestaties
Positieve emotie-effecten overheersen --> gemiddelde tot goede prestaties evv
Factoren die bepalen welke invloed emotie op prestatie heeft
Aard emotie
Omgaan met emotie (aandacht verschuift v taak nr emotie)
Aard taak
Individuele voorkeuren en gevoeligheden (model Hanin)
Bv. Emotie met hoge arousal nuttig bij krachttaak, maar niet bij precisie.
Opvallend mbt onderzoek
Exp ond is schaars (uitz: ond emoties bewust opgewekt - actietendensen en effect op prestatie)
Interactie emoties en prestaties maakt ond moeilijk (voortdurende wisselwerking)
Richt zich op perceptie sporter ipv obj metingen (te weinig directe metingen effecten op prestaties zelf)
Emotieregulatie - Lane en Terry
Sporters schatten instinctief hun gevoelens in en proberen deze te beinvloeden
Online tools zoals mood profiling
Brunel Mood Scale (BRUMS) meet 6 stemmingen
Vglm gemiddelde andere sporters
Weergave evaluatie via verkeerslichtsysteem - bij rood is ingrijpen nodig, mog neg effect prestaties
Gerichte strategieen voor emotieregulatie afhv profiel op dat moment
Niet altijd wet onderbouwd, wel praktisch nuttig
