Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
H10 - Geslachtsverschillen - Coggle Diagram
H10 - Geslachtsverschillen
Geslacht en gender :male_sign::female_sign:
Tests na leerplicht beide geslachten: geen verschillen
Als iets hetzelfde is in onderzoek, is het wss hetzelfde. Als iets verschilt in onderzoek, zijn er veel mogelijke verklaringen wrm iets verschillend is.
Historisch: mannen slimmer --> uitzonderlijke prestaties overwicht mannen (veel verklaringen voor!)
Rolverdeling: richting universeel, mate erg verschillend
Halpern: kritisch over belang biol verschillen, omg grote impact --> gn verschil alg IQ, wel in spec domeinen
Psychometrische studies intelligentieverschillen
Evidentie individuele tests :silhouette:
StandaardiseringsSP: geen geslachtsverschil (wel beperkt, VS)
Leeftijd x geslachtinteractie: jongens hoger scoren bij ouder w --> differentiele uitval?
Ravens Progressive Matrices (RPM): 4.5-5 IQ-punten hoger voor mannen
MAAR: Steekproeven niet representatief (ingenieursstudenten, kibboets...)
RPM: meet niet alleen g, ook grote VR-component --> geen verschil in g te meten tss geslachten
WE ZIJN GELIJK IN GEMIDDELDE INTELLIGENTIE (wel kleine verschillen)
Belang van variantie :mountain:
Studie Schotland + UK CAT: IQ's 60-80 en 120-140 jongens > meisjes --> kleine indiv verschillen --> grote populatieverschillen :black_small_square::black_medium_small_square:
Verwachte effecten: Gemiddelde + variantieverschillen samen --> 3.5x meer mannen dan vrouwen op 4SD vh gemiddelde (hoge kant)
Geeft grote effecten ad uiteinden = meer mannen ad lage én hoge kant + meer vrouwen ih midden
Geobserveerde effecten: groter!
Bijz onderwijs: 2 jongens per meisje
SMPY - Topgroep SAT-M: 11 jongens per meisje
Nog andere verklaringen dan variantieverschillen!
Verschillende variantie: spreiding man/ spreiding vrouw
SMPY: 12-13j testen met SAT (voor 16j) --> selectie top 200 en top 10 000 :top::first_place_medal:
Resultaten: Geselecteerden = grote kans op hoge SES + klein gezin + ouders universitair diploma + + hoger IQ + hard werken
1/10 000 geselecteerden meer kans om op uitkomstmaten het beter te doen dan 1/200 (doctoraat, publ stem-gebied, patenten, inkomen,...)
Differentiatie hoge intelligentie mogelijk door zeer moeilijke test te geven ad kinderen
Verklaringen variantieverschillen
2 intelligentieverdelingen :two:
Normale ontw met gemiddeld IQ licht boven 100
Verstoorde ontwikkeling met gemiddeld IQ 80 (hogere prevalentie mannen)
Tegenargument: verklaring verschil bovenkant? + gn structurele verschillen tss intelligentieniveaus
Intelligentiegenen op X-chromosoom :red_cross::red_cross:
= vrouwen middelen de 2 X-chromosomen uit, minder extremen, compensatie voor slecht X-gen (hypothese!); mannen meer extremen want maar 1 X-gen
Evidentie testbatterijen :battery:
Lynn: WAIS onderschat geslachtsverschil
Vrouwen sneller volwassen
Alternatieve verklaring: meer uitval jongens ad lage zijde vh spectrum --> jongens hogere gemiddelde scores (=differentiele uitval)
Weerlegd: hersenond gn verschil in maturatie
Ruimtelijke subtesten ondergerepresenteerd
Weerlegd: Wanneer is iets onder- of overgerepresenteerd? Geen obj referentiepunt!
Wat voorspellen we ermee? VR beperkt noodz in dagelijkse leven
Verschil op g: klein voordeel mannen
MAAR: zeer kleine d (0.06) + g-factor afhv welke subtesten je id test steekt! Testbatterij ivv beide geslachten kan ontwikkeld worden - KEUZE
Afhankelijk vd testbatterij kleine verschillen (bv WAIS - man / AFQT - vrouw / CAT - vrouw verbaal)
Geslachtsverschillen in cogn vaardigheden
Cogn trekken en scholing
Onderwijs: meer interesse in taal vs wiskunde voor studiekeuze --> MAAR in beide g-factor belangrijk, IQ bepalend voor schoolresultaten (> kwal school)
Schoolvariabelen verklaren 10% vd variabiliteit (< IQ)
Duitste studie: 17j --> jongens hogere scores op wiskundefactor (0.94) --> verklaart overwicht jongens in STEM
Lager en middelbaar onderwijs :boy:
Prestatietesten VS :flag-us:
Fluctuatie over tijd heen voor grootte verschil, maar richting blijft gelijk
Meisjes beter in lezen en jongens in wiskunde
PISA 15j :pizza:
Meisjes beter in lezen en jongens in wiskunde (groter verschil bovenzijde verdeling)
Grote verschillen tss landen, soms zelfs omkering richting verschil (Zweden, VAE, ijsland)
Verschillen taal groter dan voor wiskunde
Recent ond: evolutie geslachtsverschillen in taal en wiskunde
Wiskunde: verschillen jongens en meisjes neemt af of draait zelfs om nr voordeel meisjes
Hoe minder sterk verschil wiskunde voor jongens, hoe groter verschil in taal
DUS: meisjes functioneren beter ih type onderwijs dan jongens --> contexteffecten
Specifieke cogn vaardigheden
Nationale onderzoeken: Vrouwen beter in taal, perceptuele snelheid en associatief geheugen >< mannen beter in wiskunde en ruimtelijke taken
Psychometrisch onderzoek
DAT: Vrouwen beter in taal, snelheid, accuraatheid eenv taken >< mannen beter in ruimtelijke taken en (verbaal/abstract redeneren - tijdseffecten)
MISTRA :two_men_holding_hands:
= EE en TE apart grootgebracht, 1w uitgebreid getest (IQ en PH)
Factorstructuur: 1 Alg factor + 2 subsidiaire factoren
Algemene intelligentie (g)
As: verbale >< rotatietaken
As: informatie-integratie >< aandachtsfocus obj
Polen neg corr onder ctrl v g
Resultaten
alg g: geen verschil
Mannen: rotatie + focus
Vrouwen: verbaal + integratie
Trainbare taken! (training gaf vrouwen zelfde resultaten op rotatietaken als mannelijke studenten) --> leeftijd- en geslachtsverschil!
CAT: verbaal vrouwen > mannen - algemeen en kwantitatief mannen hoger aan uiteinden en vrouwen meer ih midden
Labostudies :male-scientist:
Mannen :male_sign:
Manipulatie mentale beelden
Meer veldonafhankelijk = visueel beeld uit elkaar halen in verschillende onderdelen :male-pilot:
Beter id weg vinden
Vrouwen :female_sign:
Veldafhankelijk = meer gestalt-beeld vormen, geheel belangrijker dan de delen
Betere analyse statische visuele figuren
Vrijwel alle V aan te leren + verschillende strategieen om zelfde taak op te lossen
Verschil d = 0.5 --> 30% vd vrouwen zal het beter doen dan 50% vd mannen (verschillen binnen geslacht groter dan tss geslachten)
Hoger onderwijs :female-student:
Gelijke toegangsmogelijkheden --> vrouwen id meerderheid + hogere scores voor mannen (groter effect variantieverschil)
SAT-M: mannen scoren substantieel en stabiel over tijd hoger
Men onderschat prestaties vrouwen op wiskundevakken in HO obv de SAT-M (lagere SAT-M scores, maar zelfde examenresultaten)
Met zelfde SAT-M score gaan vrouwen hogere examenresultaten halen dan mannen
Verklaringen
Motivatieverklaring: vrouwen werken harder (scoren ook iets hoger op C)
SAT-M meet iets wat niet/minder belangrijk is id opleiding/examen (bv VR-vaardigheden)
Subjectieve bias? (LK beoordelen meisjes slechter op wiskunde dan jongens --> weinig wss, zeer objectief vak)
SAT-M meet iets NIET wat WEL belangrijk is voor examens (bv planning)
Studenten HO NIET representatief voor bevolking
Postgraduaat en carriereontwikkeling :male-office-worker:
Moeilijk te onderzoeken, zeer domeinspec + zeer grote evolutie voorbije eeuw
Doctoraten
Meer vrouwen (absolute verschillen toegenomen)
Verhoudingen binnen domeinen stabiel (relatieve verschillen gelijk)
Vrouwen: publ admin, gezondheid/geneeskunde, onderwijs
Mannen: STEM en economie
Verklaringen (Summers)
Motivationele verschillen --> Mannen meer interesse in STEM + vergt meer tijd (werk-prive balans)
Verschillen in hersenfunctioneren ? Gaf veel weerstand --> grootste verschillen man-vrouw in mechanisch redeneren - belang STEM
(On)bewuste vooroordelen --> impliciete discriminatie (selectiebias)
Conclusies
Testen geen zuivere maten voor g (RPM)
Probabilistische verbanden met genen en hersenkenm: veel ruimte voor omg
Gewicht empirische evidentie: gn verschil op g, mannen meer variabel, vrouwen meer verbaal en visueel, mannen rotatoneel en mechanisch (STEM), interesseverschillen :scales:
Implicaties: bepaalde domeinen 50/50 verdeling goed (bv pol), maar niet elke richting. Afhv individuele interesses en sterktes.
Biopsychosociaal model
Evolutionaire verklaringen
Biologisch (selectiedruk)
Mannen: VR-V nodig voor jacht :meat_on_bone:
Vrouwen: Vis V voor verzamelen en soc V nodig, want afhankelijker van anderen :strawberry:
Moeilijk aan te tonen, aannemelijkheidafhv dominant paradigma
Sociaal
Soc differentiatie v taken in groep geeft meer overlevingskansen
Sociohistorische evoluties hebben geleid tot socialisatie kinderen obv geslacht
INTERACTIE biol en soc-evolutionaire verklaring
Hersenverklaringen
Hersenverbindingen :chains:
Vrouwen: meer verbindingen tss hersenhelften --> comm analytisch en intuitief verwerken :confetti_ball:
Mannen: meer verbindingen binnen hersenhelften --> meer perceptie en gecoordineerde actie :tada:
Studie Ritchie (2018): structurele kenm
Mannen: groter volume en opp, hogere white matter fractional anisotropy (snelheid info door witte stof), meer variabiliteit, sterkere connectiviteit sensomot cortex
Vrouwen: grotere corticale dikte, hogere white matter tract complexity, sterkere connectiviteit default network
GROTE OVERLAP
Verschillen in hormonale balans
Cong adrenale hyperplasie = hogere gevoeligheid voor mannelijke hormonen
Vrouwen: hogere ruimtelijke scores
Mannen: lagere ruimtelijke scores!
Dierstudies: bijnierhormoonniveaus impact op exploratie doolhoven :rat:
Oestrogeen: meer geeft betere score op verbaal, KTG + minder op mentale rotatie (maandelijkse cyclysverschillen! + hormoontx menopauze)
Testosteron extra bij lage testosteron --> beter ruimtelijk redeneren
Hersenmozaiek vs identificeerbaarheid
Mozaiek = grote overlap, verschillen zijn irrelevant, grootste invloed door leerervaringen :diamonds:
Identificeerbaarheid = verschillen al merkbaar bij foetus, voor omg effecten + alle kenm hersenen samen --> redelijk te voorspellen welk geslacht (gemiddeld genomen) :baby::skin-tone-2:
Soc en cult verklaringen
Global Gender Gap Index: hoe meer gendergelijkheid ie land (hoge GGGI), hoe minder vrouwen voor STEM kiezen
Mogelijke verklaring: STEM biedt voor vrouwen in land met meer genderongelijkheid betere toekomstperspectieven dan niet-STEM
Verschillen in opvoeding :family:
Meer causale verklaringen aan jongens dan meisjes door ouders
LK: meer aandacht voor jongens dan meisjes (wiskunde en wet)
Jongens mogen meer en verder exploreren
Interesseverschillen :gear:
Mannen en STEM: meer interesse, ondanks zelfde mogelijkheden kozen vrouwen minder STEM (SMPY)
Mannen: meer interesse in dingen en ideeen (vs mensen en familie)
Stereotypedreiging
Exp Oost-Aziatische vrouwen en wiskudetaak --> ahfv priming geslacht of origine andere resultaten = zich gedragen nr stereotypen :ideograph_advantage:
Weinig effect in High-stakes testing (hoge functies; miss zelfselectie?)
Waarom? Zowel distaal genen- als proximaal omgevingseffect mogelijk :question:
Halpern: biol verschillen man/vrouw, maar grote omg-effecten --> cte interactie zorgt voor ontstaan hersenstructuur