Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
H13 - Intelligentie verbeteren - Coggle Diagram
H13 - Intelligentie verbeteren
Intro
Tijdelijk vs blijvende verbetering
Causaliteit interventies: werken ze op g of heb je spec V (sociaal bv) die meespelen?
Waar hebben we effect op? g, brede of spec intelligentiefactoren
Testwiseness
IQ = relatieve maat, dus relatief effect (geen absoluut!) - interval, GEEN ratioschaal
Relevantie owv samenhang met sociale uitkomsten (3 niveaus: hersenen - psychometrisch - soc uitkomsten zoals JS)
Kneedbaarheid via omgeving
Scholing: compenserend of tijdens jonge kindertijd
Fade-out effect = korte interventie en dan terug nr oude context werkt niet --> klein effect en verdwijnt weer
Effecten secundair onderwijs (SO)
+3.4 IQ-punten/ jaar SO (voor 20j, erna niet meer)
Rekening houden met omgekeerde cuasaliteit en meetfouten (vnl indiv niveau)
Kleine gemiddelde effecten hebben groot effect ad uiteinden ** :<3: --> nut van verplichte scholing tot 18j (aantal kinderen Bijz ond bv)
Flynn-effect :arrow_double_up:
MA: >200 SP, >4milj pp, 31 landen --> Flynn-effect sterkst op Gf > Gvr > IQ > Gc
100% omgevingseffect! --> Gf sterker door omg beinvloedt dan Gc (contra-intuitief)
Mogelijke verklaringen: kleinere gezinnen, toegenomen scholing, meer technologie, betere voeding en gezondheidszorg, vaccinaties, ...
Zichtbaar vanaf 2j --> belang goede pre- en postnatale voeding! ** :<3:
Mind-set theorie en praktijk
Fixed vs groei-mindset - Carol Dweck
Zou effect hebben op academische prestaties en is aan te leren
MAAR 2 MA: geen/zeer klein effect!
Terwijl faalangst wel groot effect heeft op IQ-score
Werkt NIET volgens labostudies :male-scientist:
WG-training - MA geen effect (wel claims gemaakt met kleine SP)
Do's en dont's labostudies
BH, geen kleine SP, beperking bereik (studenten als pp), veelheid aan testen gebruiken (oefeneffect vermijden), expliciteer verwachte corr
Stat sign is NIET gelijk aan inhoudelijk betekenisvol (is effect groot genoeg?), heterogeniteit intelligentieconstruct
Mozart en IQ - geen verband (MA) :musical_score:
Zwakke corr tss muzikale training en cogn V
Computerspellen :video_game:
Claims: verbetering aandacht, verwerkingssnelheid en geheugen
Grote studie (> 5000 kinderen) - +2.55 IQ-punten exp vs +1.8 ctrl --> stat sign maar betekenisvol?
Zit dit effect wel op g?
10 kernpunten :keycap_ten:
G, gemeten via testbatterij, is meest voorspellende construct id psy voor veel soc uitkomsten :check: (indiv +landsniveau)
Maten van g hangen samen met bep hersenkenm die ontwikkelingsvolgorde doorlopen :check:
Standaardtesten cogn V/IQ: niet vertekend als binnen zelfde context en taal afgenomen. Tussen landen meer voorzichtigheid! :warning:
Biologie en IQ is afhv genen + omg. Omg beinvloedt hersenen, maar mechanisme nog onbekend :check::question:
Standaard IQ-testen nodige BH en validiteit voor wet ond :check:
Bronnen gemiddelde populatieverschillen in IQ blijven onbekend (waarom is er variabiliteit en wat veroorzaakt die precies?) :question:
Standaardmaten intelligentie ok voor kwant assessments om indiv verschillen in kaart te brengen via stat analyse :check:
Geen evidentie tot nu om cogn V (g-factor) blijvend te verhogen :check:
Intelligentie is definieerbaar voor wet ond :check:
Meer IQ = niet per se beter persoon, maar hoger IQ kan miss helpen globale probl onze soort op te lossen... :question:
Epiloog prof :male-teacher::skin-tone-2:
Hoe meer, hoe beter? - Intelligentie leidt niet tot integere, ethische beslissingen!
Open wetenschappelijk debat - 4 principes wetenschap
Communisme = open toegang voor iedereen, open science
Universalisme = geldt voor iedereen
Disinteresse = geen belangenvemrenging in theorie voor individu/sml
Gerorganiseerd scepticisme = redeneerfouten zoeken en hertoetsen, alles in vraag blijven stellen
Individu vs samenleving
Silodenken = domeindenken, sociologie kijkt naar niveau my en assessment nr niveau individu, eigen bril
Ideologische verblinding = of/of denken, ideol kader bepaalt wat men ziet en kan zien
Trade-offs = ongewild neg effecten veroorzaken
Intelligentie begrip: interval/ordinaal, laag IQ w gepathologiseerd, het is GEEN aandoening
Wat zou biol kunnen werken?
Genetische modificatie :scissors:
CRISPR = knippen en plakken genen mensen, nog niet veilig en betrouwb
Verschil genetische aandoeningen vs normale variatie!
Zapping your brain :zap:
Transcraniële magn stimulatie (TMS), transcran gelijkstroom- of wisselstroomstimulatie, diepe hersenstimulatie
Ziekte v Parkinson: diepe hersenstimulatie (implant) vermindert sn
Via neuropsychologische methodes
Nog gn weight of evidence + effect op spec cogn taken of alg intelligentie?
Embryoselectie :baby:
Natuurlijke manier: assortative mating
GWAS-studies: berekenen polygenenscore (ethisch probl)
GM en IQ-pil :pill:
Moleculaire biologie intelligentie
GM die genetische aand met cogn gevolgen kunnen compenseren
Bv. Fragiele X-syndroom - GM; foliumzuur zwangere vrouwen (betere mentale ontw baby)
Voorspellen IQ kind obv IQ ouders :family:
Regressie nh gemiddelde (hoge IQs: kind < ouders en lage IQs: kind > ouders)
Formule: 100 + (gemiddelde IQ ouders - 100) * 0.8
Samenvatting
Wat zeker effect: scholing en opleiding, voeding en gezondheid
Weinig evidentie voor interventies die Gf blijvend bevorderen eens basisnoden vervuld
Gf dus makkelijk manipuleerbaar aan onderkant, maar dan niet meer