Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ТЕОРИЯ СООТВЕТСТВИЙ И ТРАНСФОРМАЦИЙ И. С. АЛЕКСЕЕВОЙ - Coggle Diagram
ТЕОРИЯ СООТВЕТСТВИЙ И ТРАНСФОРМАЦИЙ И. С. АЛЕКСЕЕВОЙ
Nền tảng và Bối cảnh lịch sử
Tương đương thay thế (Аналоги)
: Lựa chọn giữa các từ đồng nghĩa, phụ thuộc vào ngữ cảnh
Thay thế thỏa đáng (Адекватные замены)
: Sau này gọi là Biến đổi dịch thuật, dựa trên hình tượng nghệ thuật hoặc tình huống tổng thể
Tương đương (Эквиваленты)
: Thay thế một-đối-một, không phụ thuộc ngữ cảnh (thuật ngữ, tên riêng, con số)
Phê bình đối với В. Н. Комиссаров
: Алексеевa chỉ ra sự nhầm lẫn trong phân loại của Комиссаров khi coi biến đổi vừa là quá trình, vừa là thủ pháp. Cô cho rằng việc phân biệt giữa "tương đương" và "biến đổi" trong hệ thống cũ còn mơ hồ và gây mâu thuẫn logic.
Hệ thống của Я. И. Рецкер (1950):
Là
nền tảng
của lý thuyết tương đương ngôn ngữ, xác định rằng việc lựa chọn phương án dịch không phải ngẫu nhiên mà có quy luật.
Phân loại tương đương theo Quy trình tìm kiếm (Алексеевa)
Алексеевa đề xuất phân loại dựa trên hành động của người dịch:
Tương đương biến thể (Вариантные соответствия)
: Người dịch chọn một trong số các phương án có sẵn trong hệ thống ngôn ngữ dựa trên ngữ cảnh, thể loại văn bản hoặc phong cách cá nhân.
Biến đổi (Трансформации)
: Người dịch tự tạo ra tương đương mới không có sẵn trong từ điển, thực hiện các cải biên liên ngôn ngữ.
Tương đương đơn trị (Однозначные эквиваленты)
: Người dịch lấy kết quả có sẵn, không có sự lựa chọn (ví dụ: thuật ngữ khoa học, tên tổ chức quốc tế như UNO-OON),.
Các loại Biến đổi dịch thuật sơ cấp (Элементарные типы)
Алексеевa rút gọn hệ thống thành 4 loại cơ bản:
Thay thế (Замены)
Về từ vựng:
Cụ thể hóa (từ rộng sang hẹp), khái quát hóa (từ hẹp sang rộng), hoặc điều biến (logic hóa ý nghĩa).
Về ngữ pháp:
Thay đổi từ loại (danh từ thành động từ), thay đổi dạng thức (số ít/số nhiều), cấu trúc câu.
Thêm từ (Добавления)
Đưa thêm các yếu tố từ vựng vào văn bản dịch để làm rõ ý nghĩa ngầm định hoặc tuân thủ quy tắc ngôn ngữ đích,.
Lược từ (Опущения)
Loại bỏ các từ ngữ dư thừa về mặt ngữ nghĩa (như các cặp từ đồng nghĩa trong văn phong pháp lý tiếng Anh) để nén văn bản,.
Cải biên trật tự (Перестановки)
Thay đổi vị trí các thành phần (từ, cụm từ, câu) để phù hợp với cấu trúc ngữ pháp và sự phân đoạn thực tại của ngôn ngữ đích,.
Các thủ pháp phức hợp đa cấp độ
Đây là những thủ pháp không được coi là sơ cấp vì chúng là sự kết hợp của nhiều thao tác cơ bản:
Bồi hoàn (Компенсация)
: Mang tính tổng thể, bù đắp ý nghĩa bị mất ở vị trí này bằng phương tiện ngôn ngữ ở vị trí khác để giữ nguyên chức năng văn bản.
Dịch diễn giải (Описательный перевод)
: Sự kết hợp giữa khái quát hóa và thêm từ để giải thích một khái niệm.
Dịch phản nghĩa (Антонимический перевод)
: Kết hợp lựa chọn từ trái nghĩa và thay đổi cấu trúc khẳng định/phủ định.