Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Złamania dalszego końca kości ramiennej - Coggle Diagram
Złamania dalszego końca kości ramiennej
Epidemiologia
Stanowią ok. 2% wszystkich złamań oraz 1/3 złamań kości ramiennej.
Mechanizm:
Ponad 60% u starszych to urazy niskoenergetyczne (upadek z wysokości własnej).
Typy: Najczęściej występują złamania międzykłykciowe.
Złamania nadkłykciowe: Ponad 80% to typ wyprostny.
Anatomia Kliniczna
Budowa:
Układ dwóch kolumn (przyśrodkowej i bocznej) o kształcie trójkąta.
Orientacja powierzchni stawowych:
Główka i bloczek są nachylone w kierunku dalszym oraz ku przodowi pod kątem ok. 40–45°.
Oś bloczka:
Ustawiona koślawo względem długiej osi kończyny pod kątem 4–8°.
Zrotowana na zewnątrz pod kątem 3–8°.
Kanał szpikowy:
Kończy się zwykle 2–3 cm ponad dołem wyrostka łokciowego.
Charakterystyka Typów Złamań
Złamanie Nadkłykciowe Typu Wyprostnego
Jest to najczęstszy podtyp (ponad 80% złamań nadkłykciowych).
Mechanizm: Upadek na wyciągniętą przed siebie kończynę górną.
Leczenie Zachowawcze:
Wskazania: Złamania bez przemieszczenia lub z minimalnym przemieszczeniem. Także u osób starszych z upośledzoną funkcją kończyny przed urazem.
Metoda: Unieruchomienie w szynie ramiennej (zgięcie łokcia min. 90°, o ile nie zaburza to krążenia).
Szynę stosuje się przez 1–2 tygodnie, potem zmiana na ortezę z zawiasem i ćwiczenia. Konieczna jest częsta kontrola radiologiczna, aby wykluczyć wtórne przemieszczenie odłamów.
Leczenie Operacyjne:
Wskazania: Znaczne przemieszczenie, uszkodzenie naczyń, złamania otwarte lub niemożność utrzymania nastawienia.
Metoda: Otwarte nastawienie i wewnętrzna stabilizacja (płytki). Złamania pozastawowe mogą być zespalane z dojścia tylnego.
Złamanie Przezkłykciowe
Występuje głównie u osób starszych z osteopenią.
Leczenie Zachowawcze:
Wskazania: Złamania bez przemieszczenia u osób o bardzo ograniczonej sprawności fizycznej.
Kluczowe: Wdrożenie ćwiczeń ruchowych, gdy tylko chory zacznie tolerować ból.
Leczenie Operacyjne:
Wskazania: Złamania otwarte, niestabilne lub z przemieszczeniem.
Metoda: Preferowane zespolenie płytowe (płyty blokowane dopasowane anatomicznie) dla lepszej stabilizacji w kości osteoporotycznej.
Alternatywa: Całkowita endoprotezoplastyka łokcia (półzwiązana) u starszych pacjentów, jeśli zespolenie jest technicznie niemożliwe.
Złamanie Międzykłykciowe
Najczęstszy typ złamania tej okolicy, często o charakterze wieloodłamowym.
Mechanizm: Siła działająca na tylną powierzchnię łokcia zgiętego pod kątem > 90° (wgniatanie bloczka w kość ramienną).
Klasyfikacja Riseborough i Radina:
Typ I: Bez przemieszczenia.
Typ II: Przemieszczenie bez rotacji odłamów (kształt litery „T”).
Typ III: Przemieszczenie z rotacją odłamów.
Typ IV: Rozkawałkowanie nasady i powierzchni stawowej.
Leczenie Operacyjne (Standard „Złoty”)
Wskazania: Znaczne przemieszczenie, uszkodzenie naczyń, złamania otwarte.
Metoda z wyboru: Otwarte nastawienie i stabilizacja wewnętrzna płytkami.
Zespolenie dwiema płytkami: jedna przyśrodkowo, druga tylno-bocznie (prostopadle lub równolegle).
Dostępy operacyjne:
Dostęp oszczędzający m. trójgłowy (Bryana i Morreya): Należy odnaleźć nerw łokciowy.
Osteotomia wyrostka łokciowego: Daje najlepszy wgląd w staw. Wykonuje się ją w kształcie litery „V” (chevron). Podczas operacji należy odnaleźć i zmobilizować nerw promieniowy.
Złamania kłykci kości ramiennej
Epidemiologia: Rzadko u dorosłych (znacznie częściej u dzieci). Stanowią mniej niż 5% wszystkich złamań dalszego końca kości ramiennej.
Klasyfikacja i Typy (wg Milcha)
Typ I Krawędź promieniowa bloczka pozostaje nienaruszona. Stabilne
Typ II Krawędź promieniowa bloczka stanowi część odłamu. Mniej stabilne (może dojść do przemieszczenia promieniowo-łokciowego).
Leczenie Złamań Kłykci
Leczenie Zachowawcze:
Wskazania: Złamania bez przemieszczenia lub u pacjentów nieoperacyjnych.
Metoda: Szyna ramienna, zgięcie 90°, przedramię w supinacji (kłykieć boczny) lub pronacji (kłykieć przyśrodkowy).
Leczenie Operacyjne:
Wskazania: Złamania otwarte lub z przemieszczeniem.
Metoda: Zespolenie śrubą (często z naprawą więzadeł pobocznych). Wczesne ćwiczenia po ustąpieniu bólu.
Złamanie główki kości ramiennej (Capitellum)
Bardzo rzadkie (<1% złamań łokcia), zachodzi w płaszczyźnie czołowej. Charakterystyczne jest powstanie „wolnego fragmentu” wewnątrz stawu.
Klasyfikacja
Typ I (Hahna-Steinthala): Odłamanie dużego fragmentu kostnego główki (czasem z bloczkiem).
Typ II (Kochera-Lorenza): Sama chrząstka stawowa z minimalną warstwą kości; wygląda jak „ściągnięta czapeczka z kłykcia”.
Typ III (Morreya): Znaczne rozkawałkowanie (zmiażdżenie).
Typ IV (McKee): Złamanie przechodzi na bloczek kości ramiennej.
Leczenie Złamań Główki
Leczenie Zachowawcze
ylko przy braku przemieszczenia. Unieruchomienie przez 3 tygodnie w tylnej szynie, potem ćwiczenia.
Leczenie Operacyjne (Z wyboru)
Cel: Odtworzenie stosunków anatomicznych.
Metoda: Otwarte nastawienie i stabilizacja wewnętrzna.
Technika: Śruby wprowadzane z dostępu tylno-bocznego (od tyłu ku przodowi) lub specjalne śruby bez łba (od przodu).
Resekcja (wycięcie fragmentu): Wskazana w Typie I (przy dużym rozkawałkowaniu) oraz w Typie II. W typie IV resekcja prowadzi do niestabilności łokcia!