Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Samorząd terytorialny, Referendum lokalne, GMINA, Referendum ogólnokrajowe…
Samorząd terytorialny
- Podstawową jednostka: gmina
- Zadania publiczne wykonywane przez jednostkę samorządu terytorialnego jako zadania własne
- Spory kompetencyjne między organami rozstrzyga sąd administracyjny
- Prezes RM i wojewodowie- organy nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego
- Regionalne izby obrachunkowe w sprawach finansowych
Sejm na wniosek Prezesa RM może rozwiązać organ stanowiący
Wybory Samorządowe
- Co 5 lat, dwukadencyjność wójtów, burmistrzów i prezydentów miast
- wybory: powszechne, równe, bezpośrednie, głosowanie tajne
- większościowe w gminach do 20tys. mieszkańców (większość względna)
- proporcjonalne w miastach, powiatach i województwach
- Bierne prawo wyborcze: radni 18 lat, wójt/ burmistrz/ prezydent miasta 25 lat
- protesty wyborcze i ważność wyborów sąd okręgowy
Referendum lokalne
Biorą w nim udział osoby stałe zamieszkujące na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego, posiadające czynne prawo wyborcze
- rozstrzyganie spraw dotyczących danej wspólnoty
- odwołanie organu stanowiącego danej jednostki: burmistrza/ prezydenta miasta, a w przypadku gminy wójta
Referendum przeprowadza się z inicjatywy organu stanowiącego danej jednostki samorządu terytorialnego lub na wniosek co najmniej:
- 10% uprawnionych do głosowania mieszkańców gminy lub powiatu
- 5% uprawnionych do głosowania mieszkańców województwa
Finansowanie referendum jest jawne (koszty pokrywa się z budżetu jednostki samorządu terytorialnego)
- Referendum jest ważne jeśli wzięło w nim udział co najmniej 30% uprawnionych do głosowania.
- Wynik referendum jest rozstrzygający jeśli za jednym z rozwiązań oddano więcej niż połowę ważnie oddanych głosów.
- Wynik referendum gminnego w sprawie samoopodatkowania się mieszkańców na cele publiczne jest rozstrzygający jeśli za oddano co najmniej 2/3 ważnych głosów
- Referendum w sprawie odwołania organu jednostki samorządu terytorialnego pochodzącego z wyborów bezpośrednich jest wiążące, gdy wzięło w nim udział nie mniej niż 3/5 liczby biorących udział w wyborze odwoływanego organu
Czynne prawo wyborcze (wybieranie) w wyborach do rady gminy/ rady dzielnicy m. st. Warszawy oraz wyborach wójta/ burmistrza/ prezydenta miasta ma obywatel UE niebędącym obywatelem polskim wpisanym do rejestru wyborców, który:
- najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat
- stale zamieszkuje na terenie danej gminy
- nie został pozbawiony praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu
Obywatele UE niebędącym obywatelami polskimi NIE MAJĄ czynnego prawa wyborczego w wyborach do rady powiatu i sejmiku województwa
GMINA
Rodzaje gmin: miejskie, miejsko-wiejskie, wiejskie
Rada gminy może w obrębie gminy tworzyć mniejsze jednostki administracyjne (jednostki pomocnicze): sołectwa, dzielnice, osiedla lub inne jednostki
Realizacja zadań poprzez:
- radę gminy- organ stanowiący i kontrolny
- wójta, burmistrza lub prezydenta miasta- organ wykonawczy
Zadania zlecone z mocą ustawy:
- prowadzenie aktu stanu cywilnego
- prowadzenie ewidencji ludności (w tym wystawianie dowodów osobistych)
- prowadzenie ewidencji działalności gospodarczej
- opracowywanie planów ewakuacji ludności
- prowadzenie spraw związanych z wykonywaniem powszechnego obowiązku obrony oraz współpraca z wojskiem, w szczególności w sprawach poboru
Zadania zlecone gminom w drodze porozumienia:
- z powiatem: prowadzenie rejestracji pojazdów i wydawanie dowodów rejestracyjnych, wydawanie praw jazdy, prowadzenie ewidencji gruntów
- z wojewodą: pośrednictwo w przyjmowaniu dokumentów o wydanie paszportu i odbiór paszportu
Referendum ogólnokrajowe
Ma prawo zarządzić je Sejm bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów lub Prezydent RP za zgodą Senatu wyrażoną bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby senatorów
-
-
Wynik jest rozstrzygający, gdy referendum było ważne oraz gdy za określoną opcją (Tak/ Nie) opowiedziała się większość głosujących. Jeśli jest więcej opcji do wyboru, to wynik jest rozstrzygający, gdy na jedną z opcji oddano najwięcej głosów.
POWIAT
Organ władzy:
- stanowiącej- Rada Powiatu
- wykonawczej- zarząd powiatu i starosta
W miastach na prawach powiatu funkcje rady powiatu sprawuje rada miasta, a funkcje zarządu powiatu i starosty wykonuje prezydent miasta
Miastami na prawach powiatu są miasta powyżej 100 tys. mieszkańców. Wyjątki: Grudziąc, Zamość (mają mniej niż 100 tys. mieszkańców)
WOJEWÓDZTWO
Organ władzy:
- stanowiącej- sejmik województwa
- wykonawczej- zarząd województwa na czele którego stoi marszałek (władza wykonawcza- egzekutywa)