Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
HỆ THỐNG BỆNH LÝ XƯƠNG CHUYỂN HÓA VÀ KHỐI U - Coggle Diagram
HỆ THỐNG BỆNH LÝ XƯƠNG CHUYỂN HÓA VÀ KHỐI U
I. KHÁI NIỆM CHUNG VỀ BỆNH XƯƠNG CHUYỂN HÓA
Bản chất
Liên quan đến yếu tố Canxi, Photpho
Sự bất thường của tế bào xương hoặc chất căn bản
Quá trình chủ đạo: REMODELING (Tái cấu trúc xương)
Sự cân bằng giữa Hủy xương (Osteoclast) và Tạo xương (Osteoblast)
Bệnh lý xảy ra khi quá trình này bị thay đổi hoặc rối loạn
II. CÁC BỆNH LÝ XƯƠNG CHUYỂN HÓA CỤ THỂ
LOÃNG XƯƠNG (Osteoporosis)
Loãng xương thoáng qua (TOH/BMES)
Phù tủy xương lan rộng cả vùng chỏm, cổ và VÙNG MẤU CHUYỂN
Tính chất: TỰ GIỚI HẠN (hồi phục sau 7-8 tuần)
BỆNH PAGET (Trọng tâm bài giảng)
Cơ chế: Rối loạn quá trình REMODELING quá mạnh mẽ
Đối tượng: Người lớn tuổi (> 40 TUỔI)
Đặc điểm hình ảnh: Xương TO, DÀY, THÔ
Tính chất: Xương dày nhưng bị "dồn, rụng" nên YẾU VÀ DỄ GÃY
Xét nghiệm: Chỉ số PHỐT-PHA-TA KỀM TĂNG (Alkaline Phosphatase)
NHUYỄN XƯƠNG & CÒI XƯƠNG (Osteomalacia/Rickets)
Nguyên nhân: Thiếu Vitamin D hoặc bất thường khoáng hóa chất căn bản
Cơ chế: Tăng chất căn bản nhưng không được khoáng hóa (ngấm Canxi)
Hậu quả: Xương mềm, giòn, dễ bị Gãy suy yếu (Insufficient fracture)
Dấu hiệu đặc trưng: Các Đường Loser (đường thấu quang xương)
BỆNH XƯƠNG ĐÁ (OSTEOPETROSIS)
Bản chất
Bệnh lý di truyền
HỦY CỐT BÀO
KÉM HOẠT ĐỘNG
tích tụ mô xương quá mức
Đặc điểm lâm sàng & Hình ảnh (Câu B, C, D đúng)
Hình thái xương
Dày vỏ xương lan tỏa và tăng đậm độ xương toàn thể
Làm hẹp hoặc mất khoang ống tủy xương
Hậu quả huyết học
Thiếu máu, do ống tuỷ bị chèn ép
Tính chất xương
Xương trông rất "cứng" nhưng thực tế rất GIÒN và DỄ GÃY
Phân loại theo lứa tuổi (Giải thích tại sao A sai)
Thể nặng (Di truyền lặn)
Thường biểu hiện sớm ở trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ
Tiên lượng xấu nếu không điều trị
Thể nhẹ (Di truyền trội)
Có thể phát hiện muộn ở NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH
Thường phát hiện tình cờ khi chụp X-quang vì gãy xương hoặc đau khớp
III. CÁC BỆNH LÝ U XƯƠNG CẦN PHÂN BIỆT (Bộ ba người già)
Lưu ý: Luôn đặt 3 bệnh lý này trong đầu khi BN > 40 TUỔI
ĐA U TỦY XƯƠNG (Multiple Myeloma/Bệnh Kahler)
Bản chất: Tăng sinh ác tính tương bào trong tủy xương
Dấu hiệu kinh điển: HỦY XƯƠNG DẠNG ĐỤC LỖ (PUNCHED-OUT)
Dấu hiệu trên vỏ xương: ĂN MÒN BỜ TRONG VỎ XƯƠNG (SCALLOPING)
DI CĂN XƯƠNG (Metastasis)
Vị trí hay gặp: Khung chậu, đầu trên xương đùi
Hình thái: Hủy xương, tạo xương hoặc hỗn hợp
Tính chất: Xâm lấn ác tính
BỆNH PAGET (Đã nêu ở mục II.2)
IV. LƯU Ý KHI LÀM SƠ ĐỒ TƯ DUY
Mối liên hệ: Kết nối quá trình REMODELING tới tất cả bệnh lý xương chuyển hóa