Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
H4: Wie zorgt voor de zorg?, Genderloonkloof - Coggle Diagram
H4: Wie zorgt voor de zorg?
1. Van huisvrouw tot tweeverdiener: historische kijk op gezin & zorg
Tijdens WO I & II
Vrouwen werken wel
20e eeuw
Demografische veranderingen, ontgroening & vergrijzing
Feministische bewegingen
Na WO II
Achilles Van Akker
Fordistische gezinsmodel: vrouw als zorgende moeder
Sociale zekerheidsregeling
Politieke bijval
Sociale partijen: mannen moeilijker hoog loon
Liberale partijen: lagere lonen vr vrouw pos vr werkgevers
Katholieke partijen: 3 K's
Vrouwelijkheid & moederschap als 1 geheel
3. Tijdsverdeling in gezinnen: de (on)zichtbare arbeid van de zorg
Genderkloof in
private domein
Verklaringskaders
Gezinseconomie
Gezamenlijke nut maximaliseren: kosten-baten
Efficiënte taakverdeling
Inkomstenstructuren ook door genderongelijkh gevormd
Sociale-ruiltheorie
Machtsverhoudingen tss leden
Sociale ruil
↑ inkomen/status/opleiding -> ↑ onderhandelingsmacht
Gender display/gender doing
Gendertheorieën
Culturele betekenissen, socialisatieprocessen & gendernormen
Complimenten & speelgoed z'n genderstereotiep
Rolmodellen
Gendernormatieve consistentie
: soc druk om te gedragen volgens verwachtingen genderrol
Beleidsmatige & institutionele context
Als rationeel/normaal ervaren
Dual-earner, dual-carer-model
: zowel mannen als vrouwen combineren arbeid & zorg
Keuzes ingebed in structurele randvoorwaarden
Deeltijdval
Tijdsbestedingen
Oudertijd
Huishoudelijke tijd
Arbeidstijd
Persoonlijke tijd
Verzorgingstijd
Dubbele rol v vrouw
Statistieken
♀️: 25min + werk (betaald & onbetaald)
♀️: 2u + onbetaald werk
♂️: 1u30 + betaald werk
♂️: 45min + vrije tijd
Loon bepaald arbeidstijd <-> arbeidstijd beïnvloed loon
Genderkloof in
onderwijs
Rolmodellen
1e 1/2 20e E: structurele & culturele factoren
2e 1/2 20e E: formele toegang & participatiekansen
Nu: meer vrouwen dan mannen met diploma
Genderstereotypen
Genderpatronen in opvoeding
Hedendaagse onderhandelingsgezin
Genderkloof op
arbeidsmarkt
Horizontale <-> verticale loonkloof
Loonkloof BE: 0.7%, maar:
Manier v meten
Ongecorrigeerde uurloon
Verschil jaarloon: 20%
Lonen vastgelegd via collectieve arbeidsovereenkomsten
Mr vaker doorgroeimoeilijkheden
Belangrijke oorzaak: ouderschap
Fatherhood bonus
Motherhood penalty
Loonverschillen, activiteitsgraad, werkzaamheidsgraad & werkloosheidsgraad
Onderhandelde rollen
= rollen beschouwd als de norm
(tss partner & tss ouders & kinderen)
2. Feminisme in beweging: van stemrecht tot #metoo
2e golf (1960-70)
Economische onafhankelijkheid
Onbetaalde zorgarbeid
Seksuele & reproductieve vrijheid
'Baas in eigen buik
1867 oprichting strafrechtboek: gevangenis
1990, Wet-Lallemand-Michielsen: deelse depenalisering
Sociale controle
1961: introductie anticonceptiepil
Sociale bewegingen, verder dan feminisme
Sneeuwbaleffect
Dolle Mina beweging (1969)
Autonomie, lich integriteit & zelfbeschikking
'Het persoonlijke is politiek'
3e golf (1990)
Maatschappelijke context
Eind koude oorlog
Westerse liberale democratieën
Technologische ontwikkelingen
Neoliberalisme (autonomie & zelfontplooiing)
Persoonlijke agency
Diversiteit, identiteit & individuele keuzevrijheid
Feminisme dreigt herleid te worden tot levensstijl
Intersectionaliteit (
Crenshaw
)
Door versch vormen v discriminatie geraakt op kruispunt
Gendergelijkheid ❌
->
❌ inclusiviteit
Digitalisering
Networked feminism
Interne tegenstellingen
Benadrukt keuzevrijheid & pers autonomie
Besef: keuzes niet in vacuüm gemaakt
1e golf (19e - begin 20e eeuw)
Onderwijs
Marie Popelin
Politieke gelijkheid
Stemrecht voor vrouwen
Formele gelijkheid: zelfde rechten
Formele gelijkheid niet altijd feitelijke gelijkheid
4e golf (2010)
Seksueel grensoverschrijdend gedrag, body positivity, ...
Herwaardering zorg & kwetsbaarheid
Digitaal karakter
Kritiek
Digitale zichtbaarheid
Emancipatie, maar ook bron voor geweld
Feel-good feminisme: succes, schoonheid & zelfvertrouwen
Marketingsstrategie
Authentieke empowerment <-> commerciële instrumentalisering
Privaat -> politiek, maatschappelijk vraagstuk
Genderbewust ouderschap
Tijdsbestedingsonderzoek
4. Beleid als hefboom voor gelijkheid tussen arbeid & gezin
Collectieve maatregelen
Kinderopvang: arbeidsmarktinstrument
Mattheuseffect
Barcelona-doelstellingen
Opvang min 90% 3j-leerplichtleeftijd
Opvang min 33% -3 jarigen
Financiële maatregelen
Spanning tss 2 beleidslogica's
Mengvorm: '
progressief universalisme
'
Universeel kinderbijslagsysteem
Selectief kinderbijslagsysteem
Complementaire vormen solidariteit
Horizontale solidariteit
= herverdeling tss gezinnen met/zonder kinderen
Verticale solidariteit
= herverdeling tss gezinnen met versch inkomsten
Groeipakket (kinderbijslag)
Basisonderdelen
Basisbedrag per kind
Schoolbonus
Startbedrag
Aanvullende toeslagen
Individuele maatregelen
Ouderschapsverlof
Flexibiliteit
Duur
Vergoeding
Zorgverlof
Mantelzorgverlof
Verlof vr palliatieve zorg
Verlof vr medische bijstand
Vaderschapsverlof
Moederschapsverlof
Genderloonkloof