Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
VIÊM KHỚP NHIỄM TRÙNG & CHUYỂN HÓA - Coggle Diagram
VIÊM KHỚP NHIỄM TRÙNG & CHUYỂN HÓA
I. VIÊM KHỚP NHIỄM TRÙNG (Septic Arthritis)
Đặc điểm chung & Phân bố
Tính chất quan trọng nhất: Thường bị ĐƠN KHỚP (chỉ tổn thương 1 khớp)
Đối tượng: Thường gặp ở trẻ em (vi trùng sinh mủ, chủ yếu Tụ cầu vàng)
Bệnh cảnh: Là một CẤP CỨU nội khoa/ngoại khoa
Vị trí đặc biệt: Lao khớp thường gặp nhất ở cột sống, sau đó là Khớp háng
Dấu hiệu X-quang điển hình
Giai đoạn đầu: Chỉ thấy sưng nề mô mềm và tràn dịch khớp
Giai đoạn muộn (nếu không điều trị tốt)
HỦY XƯƠNG: Hủy bản xương dưới sụn ở cả mặt khớp và rìa khớp
HẸP KHE KHỚP: Do sụn bị phá hủy nhanh chóng
LOÃNG XƯƠNG QUANH KHỚP: Do tình trạng viêm và tăng tưới máu
ĐẶC ĐIỂM QUAN TRỌNG ĐỂ PHÂN BIỆT: KHÔNG CÓ GAI XƯƠNG
Dấu hiệu trên MRI & Siêu âm
MRI: Phù tủy xương lan tỏa, dày màng hoạt dịch bắt thuốc mạnh, các Ổ ÁP XE cạnh khớp hoặc áp xe lạnh (lao)
Siêu âm: Tràn dịch khớp có hồi âm (dịch mủ), hướng dẫn chọc dò dịch khớp
VIÊM KHỚP CHUYỂN HÓA (METABOLIC ARTHRITIS)
Bệnh Gút (Gout)
Bản chất: Lắng đọng tinh thể Urat bên trong và quanh khớp
Vị trí ưu thế: Khớp nhỏ, điển hình nhất là Khớp bàn ngón chân cái (MTP 1), gối, cổ tay
Dấu hiệu X-quang
NỐT TÔ PHI (Tophy): Sưng nề mô mềm dạng nốt lệch tâm, có thể vôi hóa bên trong
HỦY XƯƠNG RÌA KHỚP: Ổ khuyết xương dạng "đục khoét" (punched-out), bờ xơ hóa, cạnh nhô ra sắc nhọn (overhanging edge)
Khe khớp: Thường được bảo tồn rất lâu cho đến giai đoạn muộn
Dấu hiệu Siêu âm đặc hiệu: DẤU BỜ ĐÔI (Double contour sign) trên bề mặt sụn khớp
Bệnh giả Gút (CPPD - Lắng đọng Canxi Pyrophosphate)
Dấu hiệu then chốt: VÔI HÓA SỤN (Chondrocalcinosis) KHÔNG ĐỐI XỨNG
Vị trí thường gặp
Khớp gối (vôi hóa sụn chêm)
Cổ tay (vôi hóa phức hợp sụn sợi tam giác - TFCC)
Hình ảnh học: Giống thoái hóa khớp (Hẹp khe khớp, Sơ xương, Gai xương) nhưng kèm vôi hóa sụn và tiến triển nhanh
Mẹo ghi nhớ cho sơ đồ tư duy
Viêm khớp nhiễm trùng: ĐƠN KHỚP + HỦY XƯƠNG NHANH + KHÔNG GAI XƯƠNG
Gút: NỐT TÔ PHI + HỦY XƯƠNG ĐỤC KHOÉT RÌA KHỚP + DẤU BỜ ĐÔI
Giả Gút (CPPD): VÔI HÓA SỤN