Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
1) Популяция-белгілі бір аумақта ұзақ уақыт бірге өмір сүретін, өзара…
1) Популяция-белгілі бір аумақта ұзақ уақыт бірге өмір сүретін, өзара еркін будандасатын және басқа топтардан оқшауланған, бір түрге жататын даралардың жиынтығы
Популяция терминін 1903 ж. дат биологы В. Йогансен (1857–1927 ж. ж.) енгізді.
Популяция (латын тілінде populus – халық, тұрғын халық) – белгілі бір кеңістікте генетикалық жүйе түзетін, бір түрге жататын және көбею арқылы өзін-өзі жаңғыртып отыратын азғалар тобы.
кейбір жәндіктердің предрепродуктивті кезеңі өте ұзақ болғанмен,
репродуктивтік кезеңі өте қысқа болса, пострепродуктивтік кезеңі мүлдем жоқ. Мысалы,
кейбір цикадтар даму дәуірі 17 жылға дейін жетеді де, ал ересек түрлері бір маусым
бойына өмір сүреді, ал үнді пілдері ересек немесе ұрпақ беретін жасқа 8-12-ге ғана жетеді,
сөйтіп, 60-70 жасқа дейін өмір сүреді. Бұлардың аналықтары 4 жылда бір рет, кейде екі
рет бала туады. Бір үйірде 80% әртүрлі жастағы пілдер болса, жастары 20%-ға тең болады.
Ал, басқа түрлерде, егер де олардың туылымы көп, жиі болатын болса, олардың
арасындағы жас арақатынастары басқаша болады, сондықтан да, популяцияларының
құрамы да, құрылысы да өте күрделі болуы мүмкін.
-
экологиялық жас топқа бөлуге болады: предрепродуктивті (ұрпақ берер алдында),
репродуктивті (ұрпақтану кезі), пострепродуктивті (ұрпақ бергеннен кейінгі кезең). Осы
-
көбеюге дейінгі немесе ұрпақ беруге дайындық кезеңі өте ұзақ болады. Сондықтан да,
популяцияның құрамының көбеюіне, өсуіне, тұрақтығына, ортаға бейімделу қабілетінің
дамуына осы популяцияның ішіндегі ара жастығына, үлкен-кішілігіне байланысты.
Нейтрализм – екі түрлі түрге жататын ағзалардың бір ортада тіршілік етіп, бір-біріне ешқандай тікелей әсер етпеуі. Яғни олардың арасында пайда да жоқ, зиян да жоқ (0;0 қатынас).
-
Ормандағы тиін мен жапырақты ағаштарда өмір сүретін кейбір жәндіктер – бір-біріне тікелей әсер етпейді.
-
-
2-деңгей
Тұрақты, өсімді және қысқаратын популяциялар – популяция санының уақыт бойынша өзгеруіне байланысты сипатталады.
-
-
Бұл ағзалар бір ортада тіршілік еткенімен, қоян шыршамен қоректенбейді, ал бактериялар қоянның тіршілігіне тікелей әсер етпейді. Сондықтан олардың арасында тікелей байланыс жоқ, яғни нейтрализм деп қарастыруға болады.
2) Популяциядағы байланыс типтері – бір популяцияға жататын дарақтардың (бір түрдің ағзаларының) бір-бірімен қарым-қатынас жасау түрлері.
Байланыс типтері:комменсализм,мутуализм,аменсализм,каннибализм,симбиозды,паразитизм т.б.
Популяция динамикасы – белгілі бір аумақта тіршілік ететін бір түр дарақтарының санының уақыт бойынша өзгеруі.Динамикалық тепе-теңдік – дегеніміз популяция санына белгілі бір орташа шама
шекарасында ауытқуы. Гомеостаз терминін 1929 жылы ғылымға енгізген У.Кеннон.
