Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ทารกขาดออกซิเจน Birth Asphyxia - Coggle Diagram
ทารกขาดออกซิเจน Birth Asphyxia
ความหมาย
ภาวะที่ทารกในครรภ์ตกอยู่ในอันตรายจากการขาดออกซิเจน โดยเฉพาะเซลล์สมองและหัวใจ หากไม่ได้รับการช่วยเหลืออาจเสียชีวิตหรือพิการทางสมองในระยะยาว
สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง
ด้านมารดา
โรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง
ครรภ์เป็นพิษรุนแรง ทำให้หลอดเลือดหดเกร็ง เลือดไปเลี้ยงรกลดลง
ภาวะรกลอกตัวก่อนกำหนด หรือมดลูกหดรัดตัวรุนแรง
มารดามีภาวะน้ำท่วมปอด (Pulmonary Edema) ทำให้การแลกเปลี่ยนออกซิเจนลดลง
ด้านทารก
สายสะดือถูกกดทับ (Cord compression) จากภาวะน้ำคร่ำน้อย หรือสายสะดือพลัดต่ำ
การตั้งครรภ์เกินกำหนด (Post-term)
พยาธิสภาพ
เมื่อเริ่มขาดออกซิเจน หัวใจจะเต้นเร็วขึ้นเพื่อส่งเลือดไปเลี้ยงอวัยวะสำคัญ
หากขาดออกซิเจนนานจะเกิดการสะสมกรดแลกติก (Acidosis)
ภาวะขาดออกซิเจนทำให้หูรูดทวารหนักคลายตัว จนพบขี้เทาปนในน้ำคร่ำ (Meconium stained)
หัวใจจะเต้นช้าลง (Bradycardia) และหยุดเต้นในที่สุด
การวินิจฉัยและอาการแสดง
อัตราการเต้นหัวใจทารก (FHR) ผิดปกติ เช่น ต่ำกว่า 110 bpm (ในเคสนี้พบ 80 bpm) หรือสูงกว่า 160 bpm
น้ำคร่ำพบขี้เทาปน (Meconium stained) ทั้งแบบเขียวจางหรือเขียวข้น
Apgar Score
นาทีที่ 1 ได้คะแนนต่ำ (ในเคสนี้ได้ 5 คะแนน)
Color ตัวสีชมพูแต่ปลายมือเท้าเขียว (Acrocyanosis)
Heart rate < 100 ครั้ง/นาที
Respiratory หายใจไม่สม่ำเสมอ หรือมี Subcostal retraction
Reflex & Tone: การตอบสนองลดลง กล้ามเนื้ออ่อนแรงบางส่วน
ผลกระทบ
ต่อมารดา
ความเครียด วิตกกังวล และเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนจากโรคหลัก เช่น HELLP syndrome หรือการตกเลือดหลังคลอด
ต่อทารก
ภาวะหายใจลำบาก (RDS), ต้องใส่ท่อช่วยหายใจ (ETT) และรักษาใน NICU
ภาวะสมองขาดเลือด (Hypoxic Ischemic Encephalopathy), เลือดออกในสมอง หรือพิการทางสมอง
การรักษา
ให้ Early CPAP หรือใส่ท่อช่วยหายใจ (ETT) ทันทีเพื่อเพิ่มออกซิเจน