Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Praataktiwiteite, leerders uitlok om verder te dink, daaglikse belwenisse,…

- - - - kan sodoende bepaal wie meer hulp gaan nodig het en wie hulself goed kan handhaaf tydens prtsituasies
- - - - rooikappie
      - ouma
    - - dokter/pasient
      - winkelier/klant
    - - veral huis- en skoolsituasies is baie voordelig vir konflikhantering
        
        verstaan mekaar beter, beter begrip vir mekaar
        
        dit lei weer tot groter verdraagsaamheid tennor mekaar
      - interaksies tussen die volwassenes in hul lewens
        
        gesagsfigure
    - - n positiewe "branch"/onderafdeling van rolspel
      - goeie sosiale gedrag + wedersydse verdraagsaamheid teenoor mekaar
    - - n eenvoudige kostuum kan die leerders help om hulle in die rol in te lewe
    - - kan egter ook stories
    - - regters, advokate
      - verdediger
      - aanklaer, beskuldigdes
      - getuies
      - daar kan ook n jurie wees, op grond van bewyse en getuienisse verskaf
      - 1 persoon
        
        kan bedreig voel deur hierdie rol
  - - - een dramavorm is waar leerders in groepe verdeel word
      - die een groep tree op terwyl die ander groep as die "gehoor" dien
      - Nadele: slegs een groep aktief betrokke op enige gegewe oomblik
        
        Nog n nadeel: deur voor n gehoor op te tree, word die fokus geplaas op "perform" eerder as die internalisering van die akt
        
        leerders neem dan nie met oorgawe deel nie
        
        indien leerders voor n gehoor optree wat hulle moonltik kan kritiseer, probeer hulle grappe maak om kritiek vermy.
        
        grapjas, gehoor laat lag
        
        ten koste van storielyn, maats en opregtheid van opvoering/voordrag
        
        Nog n nadeel, dan val die klem op die eindproduk, terwyl dramatisering reeds op die proses gefokus is
        
        mekaar, storie, opvoering
    - - bv in die bos
    - - implementeer voorstelle
        
        onpraktiese voorstelle, moenie verkleiner/afskiet. Hanteer dit op so n manier dat ALLE leerders ervaar dat hul insette waardeer word en waardevol is
      - dis waar die onderwyser self n rol vertolk in die drama en op so n manier die akt bestuur, lei rig
      - bestuur, maar betrek
    - - skuif stoele en tafels in klas teen muur
        
        bo/onder banke en vloer
      - skoolsaal
        
        2 vlakke - verhoog + ouditorium
      - n manier om die drama interessant te maak/ bied gel vir verskillende verbeeldingsareas
    - - hoe meer leerders gel kry om deel te neem aan drama akte, hoe meer bereid sal hul naderhand wees om hul verbeelding te gebruik en kreatiewe voorstelle te maak
    - - skoolsaal
      - groot, oop ruimte buite klas
      - speelterrein
      - afgekampte area
    - - KAN maar nie nodig
      - rekwisiete moet minimaal + eenvoudig wees
        
        regte mandjie, maar inhoud denkbeeldig (moet deur gebare voorgestel word)
      - indien teveel, lei aandag van opvoering af
        
        dan misluk dramatisering as n akt wat praat bevorder
        
        volle kostuums
    - - positiewe verhouding
      - aanvaar
    - - veral voordelig vir skaam leerders, aangesien dit nie hulle is wat praat nie, maar die karakter wat deur die masker uitgebeeld word
      - kan met groot sukses gebruik word tydens die aanbieding van drama aktiwiteite
      - papierborde
        
        klomp verskillende karkaters
        
        papierstrook
        
        rek
        
        n koevert onderstebo plak sodat onderkant oop, steek dan liniaal daarby in
        
        maak n liniaal of stokkie aan agterkant van masker vas en hoe voor gesig
      - leerders kan maskers maak van die karkaters wat HULLE WIL uitbeeld
      - papiersakke
        
        afdelingswinkels
      - moet help om gate vir oe en mond met posisie van regte oe en mond te laat ooreenstem
        
        kan sien, spraak belemmer
      - diere, storiekarakters, mense, ruimtewesens, ens.
  - - - leerders geniet dit om rympies op te se
    - - indien leerders die liedjie/ gediggie/rympie geniet, sal hulle dit graag weer en weer WIL se en dit dan op so n manier aanleer
    - - metrum beklemtoon
        
        Ls moet egter ook besef nie alle gedigte word so opgese
        
        gedigte waar voordrag interpretasie vereis
        
        wisseling in stemgebruik, insluitend toon, tempo en volume
        
        gedigte waar verteltegnieke (liggaam, gesig en gebare) nodig is om vertelling te ondersteun
        
        pouses, enjambemente wys eenheid in betekenis
        
        veral vanaf gr.3 kan leerders meer formele gedigte blootgestel word
    - - eenvoudig, baie herhaling/ refreine
        
        aanvanklik sal leerders net refreine saamse, maar met verloop van tyd sal hul al hoe meer dele begin onthou
      - almal moet gelyktydig/ saam opse
      - Ritme, Ls geniet hierdie element
        
        dit verhoog die genot van die voordragproses
      - laat toe om die woorde van die rympie met beweging/ gebare toe te lig. Aksierympies meer gewild as die wat bloot beskrywend/liries van aard is
      - humor
        
        leerders geniet dit
      - rym (liedjies/gediggies)
        
        verhoog die genot van die saamsing/se
        
        sodoende gebruik leerders die rympatroon van die taal en leer van klanke van taal
      - moenie individule leerders dwing om hul rympie/gediggie aan klas voor te dra nie
        
        skadelik
        
        WIL
        
        selfs dan met omsitigheid
    - - navorsing
        
        verstaan
        
        geniet
      - gretig/trots
    - - selfbeeld
        
        aangeprys
  - - - leerders skryf self storie, redigeer en "skiet" dan hul eie film
      - seker maak alle leerders aktiewe rol vertolk in die film
  - - - vingerpoppe
      - handpoppe
      - kouspoppe
      - stokpoppe
    - - het dieselfde voordeel as maskers dat leerders nie hulself ontbloot nie, aangsien dit die pop is wat in die kollig is en nie hulle self nie
        
        skaam leerders baat veral hierby
    - - indien leerders nie aktief die pop WORD nie, deur vas te hou, te manipuleer en namens hom te praat
        
        dan het die gebruik van poppe geen meer nut
        
        Kamma TV-stel kan hiermee help, aangsien leerders deur n tafel/tafeldoek afgeskerm word sodat net die pop gesien word
        
        dit help om die illusie te skep dat dit die pop is wat praat
        
        leerders wat uit taalarm omgewing kom het dalk nie die nodige verwysingsraamwerk nie, en moet eers toewys gemaak word oor hoe om poppespel te doen
    - - die maak van poppe kan as n LV/SK akt geintegreer/aangebied word
    - - aangesien die klem grootliks op die dialoog/gesprek is en nie op bewegings/gebare nie
        
        om poppespel sukses vol uit te voer, moet leerders dus vooraf weet wat hulle gaan se
        
        hoef nie haarfyn beplan te wees nie, maar moet darem n oorsigtelike idee he van die storielyn/gebeure en dialoog/karakters se woorde
- - - - prenterak
        
        1.rak +pote
        
        2.vassit
        
        3.sterk, groot, deurskynende
        
        sny weerskante, op voue
        
        versterk, kleeflint
        
        plak altwee vlappe vas aan houtstok/metaalstaaf
        
        plaas staaf op rak sodat rak sakke in plek hou
        
        soeketikette, gemerk volgens temas/onderwerpe
        
        maskeerband, merker
        
        skaniere
    - - meer geskik in pare/kleiner groepe bespreek. Nie vir heelklasbesprekings
        
        konsertinaleer
        
        etikette gemerk volgens onderwerpe/temas. Afskortings. Bere elke prent in teopaslike afskorting
        
        bierbokse/kartondose
    - - tydskrifte
      - koerante
      - reekse
      - flitse
      - gelukwenskaartjies
      - pamflette
      - rekenaarprente
      - getekende prente
      - leerders eie prente
      - boeke
      - inkleurboeke
  - - - waaroor prent gaan
      - wys en vertel
      - Vir nie-OT-sprekers kan JY die aksiewoorde wat jy gebruik, mimiek
    - - alle leerders se antwoorde sal verskil, dit is juis die reaksie wat ons graag wil he
    - - moedig leerders aan om hulself in karakters se skoene te plaas
      - soos karakters te dink
        
        wat dink julle wil T/S se?
    - - n anntal gespreksgeleenthede kan nou voortvloei uit dit wat tot dusver gese is
        
        n algemene bespreking oor "sppelgoed" of "seerkry"
    - - eers sentrale tema onder knie
- - - - onbewustelik begin hulle soos die karakter praat, optree
        
        leer hoe om verskillende verteltegnieke toe te pas
        
        oumens, stadiger praat
        
        kom agter maats raak bang as hulle fluister wanneer daar iets gaan gebeur
        
        kom agter watter effek verskillende verteltegnieke op die gehoor het
        
        raak bewus van die negatiewe effek wat herhaling van gedagtes/frases op die gehoor het, terwyl die gehoor geboei word deur vloeiende vertelling
        
        Soos wat leerders na hulle klasmaats luister, kom agter dat daar verskillende taalvariante en dialekte is, ontw sodoende taalverdraagsaamheid
      - genot
      - bekende, uitgedink
        
        by bekende, groot voordeel as leerders eers die storie vertel en dit daarna uit die boek voorlees
        
        sodoende kry leerders n praktiese idee van die verskil tussen geskrewe en gesproke taal
  - - - n onderwerp wat deur die onnie voorgeskryf is, stimuleer nie dieselfde entoesisastiese en spontane deelname as onderwerpe wat leerders self inisieer of wat uit hul daaglikse ervarings voortspruit nie.
    - - aangesien verk tipes, raak leerders nie verveeld met hierdie akt nie
      - kan met n werklike persoon n onderhoud voer of denkbeeldig, waar beide partye dan denkbeeldige karakters uitbeeld
        
        TV-persoonlikheid
        
        sportster
        
        diereliefhebber
        
        storiekarakter/ sepiekarkater
        
        lewenswerklike individu
        
        klasbesoeker bv kulturele leier
        
        moet gelei word om relevante vrae te vra
        
        in so geval sal klasgroep as geheel saamwerk om vrae op te stel
        
        vra oor gebruike eerder as adres
        
        moet leiding ontvang rakende sosial4 konvensies en goeie onderhoudvoeringpraktyke
        
        vra of bereid om n paar vare te beantwoord
        
        groet vriendelik
        
        bedank hulle vir die onderhoud
        
        kyk in oe behalwe as spesifieke klutuur dit verbied
        
        vra of hierdie info oorgedra mag word
        
        dan moet hulle ook leiding kry rakende hoe om die info te verwerk + aan te bied
        
        gaan hulle hierdie inligting aan die hele klas oordra?
        
        in so geval, gaan slegs een leerder dit doen/ daarvoor (vir aanbieding) verantwoordelik wees?
        
        of gaan die hele klas betrek word by hierdie proses deur saam te werk om n kort verslaggie op te stel.
        
        die aanbieding van die info is net so belangrik soos die insameling daarvan
        
        indien indivudele leerders n onderhoud moet voer, moet hul presies weet wat van hul verwag word
        
        indien bv met ouma, moet presies weet watter info om te kry
        
        moet dan ook die gel kry om hieride info met die klas te deel
    - - uitnodigings
      - verskonings
    - - dialoe wat bepaalde konvensies vereis
        
        kamma telefoongesprekke is n idelae manier om hierdie konvensies in te oefen
        
        telefone, selfone
        
        baie winkels verkoop speelgoed-selfone
        
        n meer bekostigbare opsie: om self te maak
        
        sny gelyk met prent
        
        hallo
        
        bye
        
        Wie praat?
        
        Eskuus eerder as "HE?"
        
        wanneer antwoord, verstrek jou naam, ook telefoonnnommer indien bereid
        
        duidelike woorde, beskrywings, verduidelikings
        
        moet genoegsame geleentheid kry om hierdie vaardigheid in te oefen
        
        die bogenoemde konvensies is op meer formele telfoongesprekke van toepassing
      - moet oefening kry in beide meer formele sowel as informele registers
        
        meer formeel
        
        inligting verkry rakende vlugtye/rekeninge
        
        afspraak maak by dr, tandarts, haarsalon
        
        plekbesprekings by dramateater/ vakansieoord
        
        meer informeel
        
        vriend
        
        ouers
    - - hele klasgroep of deel in kleiner groepies op en bespreek dan n bepaalde ervaring/tema onderling mekaar
      - geniet