Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Chương 6: Vấn đề dân tộc & tôn giáo - Coggle Diagram
Chương 6: Vấn đề dân tộc & tôn giáo
Dân tộc
Khái niệm
Dân tộc là một cộng đồng người ổn định, được hình thành trong lịch sử, có chung ngôn ngữ, lãnh thổ, đời sống kinh tế, nền văn hóa & ý thức tự giác dân tộc.
Đặc điểm
Quan hệ dân tộc gắn với quan hệ giai cấp: Vì không dân tộc nào mà 0 có giai cấp, nên ko thể đấu tranh dân tộc khi chưa giải quyết được đấu tranh giai cấp, cũng tức ko thể giải phóng dân tộc
Vấn đề dân tộc chịu ảnh hưởng của sự phát triển LLSX
LLSX kém ptr: cộng đồng tách biệt
LLSX ptrien mạnh: giao lưu tăng -> các dân tộc xích lại nhau
2 xu hướng của dân tộc
Xu hướng độc lập
Ý thức dân tộc cao và trưởng thành -> cộng đồng dân cư muốn tách thành dân tộc độc lập
VD: Liên Xô -> Nga, Ukraine,...
Thách thức: Bất bình đẳng, xung đột lợi ích giữa nhóm dân tộc thiểu số vs đa số
Biện pháp: Duy trì cân bằng lợi ích giữa các nhóm người, cẩn trọng trước các nhóm kích động ly khai,...
Xu hướng liên hiệp
LLSX phát triển, giao lưu văn hóa và công nghệ -> các dân tộc muốn phá bỏ rào cản để cùng hợp tác
VD: EU, ASEAN,...
Thách thức: Phụ thuộc kinh tế, mất bản sắc văn hóa,...
Biện pháp: Phát triển nội lực kinh tế, giữ vững độc lập chính trị,...
Nội dung "Cương lĩnh dân tộc"
Các dân tộc hoàn toàn bình đẳng
Là quyền thiêng liêng, 0 phân biệt dân tộc
Không có đặc quyền
Thực hiện rõ ràng trên pháp lý và thực tế: thủ tiêu áp bức bóc lột, chống pbct,...
Các dân tộc có quyền tự quyết
Là quyền quan trọng nhất
Là quyền tự quyết vận mệnh dân tộc, tự chọn chế độ & con đường phát triển
Có quyền tách ra thành dân tộc độc lập, tham gia các liên hiệp,... nhưng cần gắn với thực tiễn hướng đi của giai cấp cầm quyền
Đấu tranh chống các tổ chức lợi dụng quyền tự quyết để kích động ly khai, "diễn biến hòa bình",...
Liên hiệp các dân tộc
Phản ánh sự thống nhất giữa giải phóng giai cấp & giải phóng dân tộc
Là nội dung cơ bản nhất
Phản ánh bản chất quốc tế của GCCN
Là điều kiện chủ quang để GCCN thực hiện sứ mệnh lịch sử
Tôn giáo
Khái niệm
Tôn giáo
Là một hình thái ý thức xã hội phản ánh hoang đường, hư ảo sự thật khách quan.
Tín ngưỡng
Là niềm tin sâu sắc của quần chúng vào lực lượng siêu nhiên, thuộc ý thức tư tưởng.
Mê tín dị đoan
Là sự tin tưởng mù quáng vào các hiện tượng siêu nhiên, dẫn đến các hành vi tiêu cực trong đời sống.
Bản chất
Là hiện tượng xã hội tiêu cực
Nhưng trong một chừng mực nhất định cũng có tác động tích cực
Nguồn gốc
Kinh tế
KT chưa pt: LLSX chưa phát triển -> bất lực trước thiên nhiên -> thần thánh hóa tự nhiên -> tôn giáo ra đời
KT đã pt: lấy tôn giáo làm điểm tựa tinh thần mỗi khi kinh doanh nhiều rủi ro
Xã hội
XH chưa pt: mâu thuẫn giai cấp 0 thể giải thích -> lý giải bằng tôn giáo
XH đã pt: mâu thuẫn gc vẫn còn -> lấy tôn giáo làm điểm dựa tâm lý
Nhận thức
Khi nhận thức còn hạn chế -> 0 thể lý giải nhiều điều -> dùng lăng kính tôn giáo lý giải
Khi nhận thức cao, con người suy luận xa rời thực tế -> tạo môi trường cho tôn giáo phát triển
Tâm lý
Sợ hãi: sợ hãi trước thiên nhiên, trước những xui rủi, việc lớn sợ 0 thành -> dựa vào tôn giáo để giải tỏa căng thẳng
Lòng thành kính: lòng thành, yêu thương giữa dân với dân cũng dùng tôn giáo để thể hiện (thờ các anh hùng liệt sĩ, thờ các làng các tướng,...)
Tính chất
Tính lịch sử
Tôn giáo 0 bất biến mà luôn vận động theo từng thời kì lịch sử, kinh tế, xã hội khác nhau
Tính quần chúng
Tôn giáo xuất hiện từ đời sống con người, tư những hiện thực khách quan trong xã hội chưa thể được lý giải nên mang đậm tính quần chúng
Tính chính trị
Tôn giáo mang tính chất này khi bị lợi dụng để làm công cụ chính trị để đấu tranh quyền lực
4 nguyên tắc giải quyết vấn đề tôn giáo
Tôn trọng quyền bình đẳng, tự do tín ngưỡng và 0 tín ngưỡng
Quyền tự do tín ngưỡng thuộc quyền tự do tư tưởng
Không giáo hội giáo sĩ hay tôn giáo nào được ngăn cản, cấm đoán, định đoạt
Tôn trọng tự do tín ngưỡng là tôn giáo quyền con người
Phân biệt 2 mặt chính trị và tư tưởng tôn giáo
Không đồng nhất tôn giáo tín ngưỡng đơn thuần & trong chính trị
Cảnh giác trước những chiêu trò dùng tôn giáo như công cụ để kích động ly khai, chống phá
Khắc phục những ảnh hưởng tiêu cực của tôn giáo phải gắn với cải tạo xh cũ, xây dựng xh mới
CNMLN chỉ khắc phục những ảnh hưởng tiêu cực của tôn giáo mà không can thiệp vào nội bộ tôn giáo
Muốn xóa bỏ ảo tưởng phải xóa bỏ nguồn gốc ảo tưởng
Muốn thay đổi ý thức xh, cần thay đổi từ tồn tại xã hội
==> Đều là những yếu tố cần thiết để tạo ra 1 xh ko áp bức bóc lột hay tệ nạn => Mất rất nhiều thời gian và công sức nên ko thể thực hiện được nêu k gắn xây dựng xh mới với cải tạo xh cũ
Quan điểm lịch sử cụ thể
Tôn giáo 0 bất biến mà luôn vận động trong suốt chiều dài lịch sử nhân loại
Quan điểm tôn giáo mỗi thời kì mỗi xã hội là khác nhau
Quan điểm về tôn giáo của các giáo hội, giáo sĩ,... là khác biệt
==> Khi giải quyết các vấn đề dân tộc, cần xem xét dựa trên những quan điểm lịch sử cụ thể