Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
SISTEMES OPERATIUS LLIURES EN XARXA - Coggle Diagram
SISTEMES OPERATIUS LLIURES EN XARXA
ORÍGENS DEL PROGRAMARI LLIURE
UNIX
(dècada dels 70)
Característiques
Multitasca i multiusuari
Gran capacitat per xarxes
Compatibilitat maquinari
Robustesa i estabilitat
Sistema propietari
Bell Labs
Richard Stallman (dècada dels 80)
4 LLIBERTATS FSF
(Free Software Foundation)
0: Utilitzar (qualsevol propòsit)
1: Estudiar i modificar
2: Distribuir còpies
3: Millorar i compartir millores
Projecte GNU
Motiu: no poder accedir al codi font
Filosofia: programari lliure
INSTAL·LACIÓ DE GNU/LINUX
Utilització del sistema
Servidor
Tipus de serveis
Càrrega de dades
Trànsit de xarxa
Nombre d'usuaris
Estació de treball (Desktop)
Maquinari
Memòria RAM
Processador
Disc dur
Targeta gràfica
Lector CD/DVD
Targeta de xarxa
Tipus d'instal·lació
Fitxer ISO (internet)
CD/DVD
Xarxa (FTP/HTTP)
Restaurar imatge / clonar disc
USB / LiveCD
Particions
Tipus
Primàries (màx 4)
Estesa
Lògiques
Motius per utilitzar particions
Seguretat
Coexistència sistemes operatius
Backup
Memòria virtual (swap)
Sistemes de fitxers
FAT32 / VFAT (MS-DOS / Windows antic)
NTFS (Windows actual, propietari)
ext3 / ext4 (GNU/Linux)
Btrfs (SUSE)
XFS (Red Hat / Fedora)
swap (memòria virtual GNU/Linux)
GNU/LINUX
Nucli Linux
Nucli (Kernel)
Linux (Linus Torvalds, 1991)
Part fonamental del S.O.
Gestiona recursos
Servei de crida al sistema
Combinació GNU + Linux
Distribucions
Elements
Nucli del sistema
Aplicacions de distribució lliure
Altres aplicacions del sistema base
Diferències entre distribucions
Ubicació arxius al sistema
Gestió de recursos
Utilització d'aplicacions
Entorn gràfic
Principals distribucions
Debian → Ubuntu
Red Hat → Fedora
SUSE
Linkat
Combinació GNU + Linux
ESTRUCTURA DE DIRECTORIS
/ (arrel)
/dev (dispositius físics)
/etc (configuració sistema)
/bin (programes tots usuaris)
/sbin (programes superusuari)
/lib (biblioteques)
/proc (informació processos - virtual)
/usr (programes d'ús general)
/tmp (fitxers temporals)
/var (informació variable: logs, correu, etc.)
/boot (configuració arrencada)
/media (unitats externes muntades)
/mnt (muntatge temporal)
/opt (aplicacions no estàndard)
/srv (dades del servei)
home (directoris personals usuaris)
USUARIS I GRUPS
Comandes usuaris
adduser / deluser (afegir/eliminar)
passwd (canviar contrasenya)
usermod (modificar usuari)
Comandes grups
addgroup / groupdel (afegir/eliminar)
groupmod (modificar grup)
addu ser (assignar usuari a grup)
Comandes permisos
chown (canviar propietari)
chgrp (canviar grup)
chmod (canviar permisos)
Fitxers d'usuari/grup
/etc/passwd (informació usuaris)
/etc/shadow (contrasenyes encriptades)
/etc/group (grups del sistema)
/etc/sudoers (privilegis sudo)
Comandes informació
whoami (usuari actual)
groups (grups de l'usuari)
ls -l (mostra permisos)
INFORMACIÓ DEL SISTEMA I XARXA
Informació hardware
fdisk -l (disc dur)
cfdisk / lsblk (particions)
lscpu / /proc/cpuinfo (CPU)
free / /proc/meminfo (memòria)
lspci (targetes PCI)
lsusb (USB)
lshw (hardware general)
Eines diagnòstic:
hardinfo
Phoronix Test Suite
Xarxa
net-tools (eines xarxa)
ifconfig (configuració targeta)
traceroute (ruta)
ip addr show (configuració IP)
ip route show (ruta per defecte)
nslookup / resolv.conf (DNS)
ping (connectivitat)
nmap (ports oberts)
Configuració xarxa
/etc/network/interfaces
/etc/init.d/networking
GESTIÓ DE PAQUETS
Paquets
(programes instal·lats)
Repositoris
Lloc centralitzat d'arxius
Definits a: /etc/apt/sources.list
APT (Advanced Package Tool) Debian/Ubuntu
apt-get update (actualitza repositoris)
apt-get upgrade (actualitza paquets)
apt install (instal·la)
apt remove (desinstal·la)
apt purge (elimina + configuració)
apt autoremove (elimina no utilitzats)
apt clean (neteja cache)
RPM - Red Hat Package Manager
rpm -i (instal·la)
rpm -e (elimina)
--test (simula instal·lació)
--nodeps (sense verificar dependències)
--force (força instal·lació)
YUM (Fedora/CentOS)
yum install
yum update
yum remove
COMANDES I PERMISOS
Comandes
Ordres internes
exit
cd
exec
Ordres externes
ls
mkdir
grep
Tipus de fitxers (primer caràcter)
d: directori
-: fitxer regular
l: enllaç simbòlic
s: socket
p: pipe
b: fitxer de bloc
c: fitxer de caràcter
Permisos (9 caràcters següents)
r: llegir (read)
w: escriure (write)
x: executar (execute)
Agrupació
3 primers: propietari
3 següents: grup
3 últims: altres
ARRENCADA DEL SISTEMA
Arrencada
Arrencada hardware
BIOS / UEFI
POST (test hardware)
Llegeix MBR (primer sector disc)
Bootloader
GRUB (Grand Unified Bootloader)
Kernel
/boot/vmlinuz
Processos del sistema
BIOS vs UEFI
BIOS: sistema antic
UEFI: sistema modern
Suport ratolí i teclat
Suport 32/64 bits
Dispositius >2 TB
Suport xarxa
Particions pròpies per drivers