Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
🧠 XIX ғасырдың екінші жартысындағы Қазақстандағы әкімшілік-аумақтық…
🧠 XIX ғасырдың екінші жартысындағы Қазақстандағы әкімшілік-аумақтық реформалар
I. РЕФОРМАЛАРДЫҢ АЛҒЫШАРТТАРЫ (неге қажет болды?)
1️⃣ Ресей империясының мақсаты
Қазақ жерін толық бағындыру
Басқаруды жеңілдету
Салық жинауды күшейту
Әскери-саяси бақылауды арттыру
👉 Қорытынды:Ескі басқару жүйесі Ресейге тиімсіз болды.
2️⃣ Қазақ қоғамындағы өзгерістер
Хандық билік жойылды
Ру-тайпалық басқару әлсіреді
Ресей заңдары енгізіле бастады
II. НЕГІЗГІ РЕФОРМАЛАР
1️⃣ 1867–1868 жылдардағы реформалар
📅 1867 ж. – Жетісу мен Сырдария облыстары
📅 1868 ж. – Торғай, Орал, Ақмола, Семей облыстары
👉 Бұл реформалар «Уақытша ереже» деп аталды.
2️⃣ Реформаның басты мақсаты
Қазақ жерін Ресейдің әкімшілік жүйесіне енгізу
Билікті толық патша үкіметінің қолына алу
III. ЖАҢА ӘКІМШІЛІК БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІ
1️⃣ Әкімшілік бөлініс
Генерал-губернаторлықтар құрылды:
Түркістан генерал-губернаторлығы
Орынбор генерал-губернаторлығы
Батыс Сібір генерал-губернаторлығы
2️⃣ Басқару сатылары
Генерал-губернатор
Облыс (облысты – әскери губернатор басқарды)
Уезд (уезд бастығы)
Болыс (болыс басқарушысы)
Ауыл (ауыл старшыны)
👉 Маңызы:Барлық билік Ресей шенеуніктерінің қолына өтті.
IV. ҚАЗАҚТАРҒА ҚАТЫСТЫ ӨЗГЕРІСТЕР
1️⃣ Басқару саласында
Қазақ хандары мен сұлтандары биліктен шеттетілді
Болыстар мен ауыл старшындары сайланды (бірақ патша бақылауында)
2️⃣ Сот жүйесі
Қазақтың дәстүрлі билер соты шектелді
Ресей заңдары енгізілді
3️⃣ Салық жүйесі
Әр үйден түтін салығы алынды
Ақшалай салық көбейді
V. РЕФОРМАЛАРДЫҢ САЛДАРЫ
1️⃣ Оң жақтары (Ресей үшін)
Басқару жүйесі жеңілдеді
Салық тұрақты жиналды
Қазақ жері толық бағындырылды
2️⃣ Теріс жақтары (қазақтар үшін)
Қазақтардың саяси дербестігі жойылды
Жер мемлекет меншігі деп жарияланды
Отарлау күшейді
VI. ҚАЗАҚ ХАЛҚЫНЫҢ ҚАРСЫЛЫҒЫ
Реформаларға қарсы наразылықтар болды
1868–1869 жж. – Торғай мен Орал облыстарындағы көтерілістер
👉 Маңызы:Қазақ халқы отарлық саясатқа қарсы күресін жалғастырды.