Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Borderline Personality Disorder, รายชื่อสมาชิก, เอกสารอ้างอิง - Coggle…

- - - - 1.1 Dialectical Behavior Therapy (DBT) เป็นจิตบำบัดที่ออกแบบมาเฉพาะสำหรับผู้ป่วย BPD โดยเน้นการยอมรับความรู้สึกของผู้ป่วยควบคู่กับการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม การบำบัดนี้ช่วยลดพฤติกรรมทำร้ายตนเอง การพยายามฆ่าตัวตาย และอารมณ์แปรปรวนรุนแรง ซึ่งเป็นปัญหาหลักของผู้ป่วย
        DBT มุ่งพัฒนาทักษะสำคัญ 4 ด้าน ดังนี้ (สรณ์สิริ วัฒนารื่นเริงชัย, 2568)
        
        - การทนต่อความเครียด (Distress Tolerance) เพื่อรับมือกับความทุกข์โดยไม่ใช้การทำร้ายตนเอง
        
        - การควบคุมอารมณ์ (Emotion Regulation) เพื่อลดความรุนแรงและควาแปรปรวนของอารมณ์
        
        - การสร้างสัมพันธภาพระหว่างบุคคล (Interpersonal Effectiveness) เพื่อสื่อสารความต้องการของตนเองได้อย่างเหมาะสมและลดความขัดแย้งกับผู้อื่น (อิสรีย์ บุญยิ่งสถิตย์, 2562)
        
        - การมีสติ (Mindfulness) เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยตระหนักรู้และยอมรับอารมณ์ของตนเองโดยไม่ตัดสิน
      - 1.2 Mentalization-Based Therapy (MBT) เป็นจิตบำบัดที่ช่วยพัฒนาความสามารถในการเข้าใจความคิด ความรู้สึก และเจตนาของตนเองและผู้อื่น ผู้ป่วย BPD มักตีความพฤติกรรมของผู้อื่นในเชิงลบหรือสุดโต่ง โดยเฉพาะในความสัมพันธ์ใกล้ชิด ทำให้เกิดอารมณ์โกรธรุนแรงและความกลัวการถูกทอดทิ้ง การบำบัดนี้ช่วยให้ผู้ป่วยตระหนักว่าความคิดของตนเองอาจไม่ใช่ความจริงทั้งหมด และผู้อื่นอาจมีมุมมองที่แตกต่าง ส่งผลให้ลดการตอบสนองทางอารมณ์ที่รุนแรงและสร้างความสัมพันธ์ที่มั่นคงมากขึ้น (อิสรีย์ บุญยิ่งสถิตย์, 2562)
      - 1.3 Schema-Focoused Therapy (SFT) ช่วยแก้ไขแบบแผนความคิดและความรู้สึกเชิงลบที่ฝังรากลึกจากประสบการณ์ในวัยเด็ก เช่น ความรู้สึกไร้ค่า ไม่เป็นที่รัก หรือกลัวการถูกทอดทิ้ง การบำบัดนี้ช่วยให้ผู้ป่วยตระหนักรู้ถึงความเชื่อเดิมที่ส่งผลต่ออารมณ์และพฤติกรรมในปัจจุบัน และเรียนรู้การตอบสนองต่ออารมณ์อย่างเหมาะสมมากขึ้น ส่งผลให้ภาพลักษณ์ตนเองมั่นคงขึ้นและอารมณ์รุนแรงลดลงในระยะยาว (อิสรีย์ บุญยิ่งสถิตย์, 2562)
  - - - ยาที่ใช้บ่อย
        
        - Mood stabilizers: ช่วยลดอารมณ์แปรปรวนและความหุนหันพลันแล่น ทำให้อารมณ์มีความคงที่มากขึ้น
        
        - Atypical antipsychotics ขนาดต่ำ: ใช้ในผู้ป่วยบางรายที่มีความโกรธรุนแรง ความคิดหวาดระแวง หรือพฤติกรรมก้าวร้าวที่อาจเป็นอันตรายต่อตนเองหรือผู้อื่น (Stoffers-Winterling et al., 2022)
        
        - SSRIs: ช่วยลดอาการซึมเศร้า วิตกกังวล และความไม่มั่นคงทางอารมณ์ ทำให้อารมณ์รุนแรงลดลงและควบคุมตนเองได้ดีขึ้น
- - - - S : ผู้ป่วยรู้สึกโกรธ เศร้า สิ้นหวังอย่างรุนแรงเมื่อถูกปฏิเสธ
      - S : มองชีวิตไร้ค่าเมื่อความสัมพันธ์มีปัญหา
      - O : มีพฤติกรรม self-harm เมื่อเกิดความเครียด
      - O : อารมณ์แปรปรวนรวดเร็ว ควบคุมอารมณ์ไม่ได้
      - O : มีประวัติพยายามฆ่าตัวตาย 2 ครั้ง
      - O : รับประทานยา SSRI ไม่สม่ำเสมอ
    - - 1. เพื่อป้องกันพฤติกรรมการทำร้ายตนเอง และลดความเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย
      - 2. เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถระบุปัจจัยกระตุ้นและจัดการกับอารมณ์ที่รุนแรงได้อย่างเหมาะสม
    - - 1. ผู้ป่วยไม่มีพฤติกรรมทำร้ายร่างกายตนเองหรือผู้อื่น แม้จะอยู่ในสภาวะที่อารมณ์แปรปรวนหรือถูกขัดใจ
      - 2. ผู้ป่วยสามารถใช้เทคนิคผ่อนคลายอารมณ์ เช่น การหายใจ การเบี่ยงเบนความสนใจได้เองเมื่อมีความเครียด และหยุดพฤติกรรมการดื่มแอลกอฮอล์เพื่อระบายอารมณ์
    - - 1. สังเกตและประเมินระดับอารมณ์ ความโกรธ ความเศร้า และความคิดทำร้ายตนเอง เช่น อารมณ์เปลี่ยนเร็ว พูดสิ้นหวัง แยกตัว เพื่อป้องกันพฤติกรรมอันตราย และช่วยให้สามารถแทรกแซงได้ทันท่วงที (Townsend & Morgan, 2021; American Psychiatric Association [APA], 2022)
      - 2. สร้างสัมพันธภาพโดยแนะนำตนเอง ใช้ท่าทีสงบ สุภาพ สม่ำเสมอรับฟังอย่างตั้งใจ ไม่ตัดสินความรู้สึกของผู้ป่วย ตั้งขอบเขตที่ชัดเจนแต่ไม่แข็งกร้าว เพื่อสร้างความสัมพันธ์ที่มั่นคงและช่วยลดความกลัวการถูกทอดทิ้ง ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่กระตุ้นอารมณ์รุนแรงในผู้ป่วย (Videbeck, 2020; Townsend & Morgan, 2021)
      - 3. ช่วยผู้ป่วยตระหนักรู้และระบุอารมณ์ของตนเอง เช่น ชวนผู้ป่วยพูดถึงความรู้สึกเมื่อเกิดเหตุการณ์กระตุ้น ช่วยแยกแยะระหว่างเหตุการณ์ ความคิด และอารมณ์ ใช้คำถามปลายเปิด เช่น “ตอนนั้นรู้สึกอย่างไร” เนื่องจากการตระหนักรู้ทางอารมณ์ (emotional awareness) เป็นพื้นฐานของการควบคุมอารมณ์ที่มีประสิทธิภาพ (Linehan, 2020; APA, 2022)
      - 4. สอนเทคนิคควบคุมอารมณ์ที่เหมาะสม เช่น สอนการหายใจช้าและลึก (deep breathing) เทคนิค grounding และการผ่อนคลายกล้ามเนื้อ การเขียนระบายอารมณ์ เดินออกกำลังกาย เพื่อช่วยลดความรุนแรงของอารมณ์และลดพฤติกรรมที่เสี่ยงเกิดความรุนแรงและอาจทำให้การเกิดอันตราย
        (Linehan, 2020; Videbeck, 2020)
      - 5. จัดสิ่งแวดล้อมให้ปลอดภัย ดยเก็บของมีคม ยา เชือก หรือสิ่งของที่อาจใช้ทำร้ายตนเอง และจัดหอผู้ป่วยให้มีการมองเห็นและเข้าถึงผู้ป่วยได้ง่าย เพื่อช่วยลดการกระทำตามแรงกระตุ้นทางอารมณ์ซึ่งพบได้บ่อยในผู้ป่วยที่ควบคุมอารมณ์ได้ไม่ดี (Townsend & Morgan, 2021; World Health Organization [WHO], 2021)
      - 6.ให้ความรู้เรื่องความสำคัญของการรับประทานยาอย่างสม่ำเสมอ สังเกตอาการไม่พึงประสงค์จากยา การเข้ารับการบำบัด เช่น DBT (Dialectical Behavior Therapy) เพื่อการรักษาอย่างต่อเนื่องช่วยควบคุมอารมณ์ ลดความแปรปรวน และลดพฤติกรรมทำร้ายตนเอง (Linehan, 2020; APA, 2022)
      - 7.การเสริมสร้างแหล่งสนับสนุนทางสังคมและจัดการกับปัญหาสุขภาพได้อย่างเหมาะสม โดยส่งเสริมให้ผู้ป่วยได้ติดต่อสื่อสารและสร้างความสัมพันธ์กับบุคคลที่ผู้ป่วยไว้วางใจ เช่น สมาชิกในครอบครัวหรือเพื่อนสนิท เพื่อให้เกิดความรู้สึกอบอุ่น ปลอดภัย และไม่ถูกทอดทิ้ง นอกจากนี้ควรแนะนำให้ผู้ป่วยเข้าร่วมกลุ่มสนับสนุนหรือการบำบัดแบบกลุ่ม ควบคู่กับการให้ความรู้แก่ครอบครัวเกี่ยวกับลักษณะของโรค แนวทางการดูแล เพื่อช่วยลดความโดดเดี่ยวและเพิ่มความสามารถในการควบคุมอารมณ์ (WHO, 2021; Townsend & Morgan, 2021)
  - - - S : ผู้ป่วยรู้สึกว่าตนเองไม่มีคุณค่า ไม่เป็นที่ต้องการ
      - S : มองชีวิตไร้ค่าเมื่อรู้สึกถูกทอดทิ้ง
      - S : รู้สึกว่าตนเอง “ไม่ดีพอ” ในความสัมพันธ์
      - O : ภาพลักษณ์ตนเองไม่มั่นคง
      - O: มีความสัมพันธ์แบบ รัก–เกลียดสลับอย่างรวดเร็ว
      - O: เติบโตในครอบครัวที่มีความรุนแรง ถูกละเลยทางอารมณ์
    - - เพื่อให้ผู้ป่วยมีการรับรู้คุณค่าในตนเองที่ถูกต้องและเป็นบวกมากขึ้น สามารถยอมรับข้อดีและข้อเสียของตนเองได้โดยไม่ทำร้ายตนเอง
    - - 1. ผู้ป่วยพูดถึงตนเองในเชิงบวกมากขึ้น
      - 2. ผู้ป่วยสามารถระบุความสามารถหรือความสำเร็จของตนเองได้
      - 3. ผู้ป่วยไม่มีพฤติกรรมการทำร้ายตนเองจากความรู้สึกไร้ค่า
      - 4. ผู้ป่วยเข้าร่วมกิจกรรมและปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น
    - - 1. สร้างสัมพันธภาพรับฟังผู้ป่วยด้วยท่าทีอบอุ่นไม่ตัดสินแสดงการยอมรับคุณค่าของผู้ป่วยในฐานะบุคคล ใช้คำพูดที่เสริมแรงเชิงบวกอย่างสม่ำเสมอ เนื่องจากการได้รับการยอมรับช่วยเสริมสร้างความรู้สึกมีคุณค่าและลดความรู้สึกด้อยค่าที่สะสมเรื้อรัง (Townsend & Morgan, 2021; Videbeck, 2020)
      - 2. ประเมินการรับรู้คุณค่าในตนเองของผู้ป่วยในระดับ 0–10 และบันทึกการเปลี่ยนแปลงของความคิดและอารมณ์ เพื่อติดตามระดับ การรับรู้คุณค่าในตนเองและใช้ในการวางแผนการพยาบาล (Videbeck, 2020; American Psychiatric Association [APA], 2022)
      - 3.ส่งเสริมให้ผู้ป่วยตระหนักถึงคุณค่าและจุดแข็งของตนเอง เช่น ชวนผู้ป่วยระบุความสามารถ ความสำเร็จ หรือสิ่งที่ตนทำได้ดี สะท้อนคุณค่าของผู้ป่วยจากพฤติกรรมที่เหมาะสม เพื่อปรับโครงสร้างความคิดเชิงลบต่อตนเอง และเสริมสร้างภาพลักษณ์ตนเองในทางบวก (Beck & Beck, 2021; Linehan, 2020)
      - 4.ส่งเสริมความสำเร็จจากกิจกรรมที่เหมาะสม เช่น มอบหมายกิจกรรมที่ผู้ป่วยสามารถทำสำเร็จได้ ให้คำชมเชยอย่างเหมาะสมเมื่อผู้ป่วยทำได้ เพื่อเสริมสร้างความเชื่อมั่นและคุณค่าในตนเอง (Videbeck, 2020; Townsend & Morgan, 2021)
      - ประสานการรักษาร่วมกับทีมสหวิชาชีพ สนับสนุนให้ผู้ป่วยได้เข้าการเข้ารับจิตบำบัด เช่น DBT หรือ CBT เพื่อการรักษาอย่างต่อเนื่อง (Linehan, 2020; APA, 2022)
      - ให้ความรู้เรื่องความสำคัญของการรับประทานยาอย่างสม่ำเสมอ สังเกตอาการไม่พึงประสงค์จากยา เพื่อการรักษาอย่างต่อเนื่องช่วยควบคุมอารมณ์ ลดความแปรปรวน และลดพฤติกรรมทำร้ายตนเอง (APA, 2022; Townsend & Morgan, 2021)
      - ส่งเสริมให้ผู้ป่วยได้สร้างความสัมพันธ์กับบุคคลที่ผู้ป่วยไว้วางใจ เช่น สมาชิกในครอบครัวหรือเพื่อนสนิท เพื่อให้เกิดความรู้สึกอบอุ่น ปลอดภัย และไม่ถูกทอดทิ้ง นอกจากนี้ควรแนะนำให้ผู้ป่วยเข้าร่วมกลุ่มสนับสนุนหรือการบำบัดแบบกลุ่ม ควบคู่กับการให้ความรู้แก่ครอบครัวเกี่ยวกับลักษณะของโรค แนวทางการดูแล เพื่อช่วยลดความโดดเดี่ยวและเพิ่มความสามารถในการควบคุมอารมณ์ (World Health Organization [WHO], 2021; Videbeck, 2020)