Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Қазақ ағартушыларының дидактикалық еңбектері мен қысқаша биографиясы -…
Қазақ ағартушыларының дидактикалық еңбектері мен қысқаша биографиясы
Әл-Фараби (870–950)
Қысқаша биографиясы
Әл-Фараби — Отырарда дүниеге келген, Шығыс пен Батыс ғылымын ұштастырған ұлы ойшыл, философ, ғалым. Ол логика, педагогика, психология, этика, музыка салаларында 150-ден астам еңбек жазған. «Екінші ұстаз» атанған.
Дидактикалық еңбектері мен идеялары:
• «Қайырымды қала тұрғындарының көзқарастары»
• «Бақытқа жету жолы»
• «Ғылымдардың жіктелуі»
Дидактикаға қосқан үлесі:
• Білімді жүйелі, бірізді меңгеру қажеттігін көрсетті
• Оқыту ақыл-ойды дамытуға бағытталуы тиіс деді
• Ғылымды жеңілден күрделіге қарай оқыту идеясын ұсынды
Ыбырай Алтынсарин (1841–1889)
Алтынсарин — қазақ дидактикасының негізін қалаушы.
Дидактикалық еңбектері:
• «Қазақ хрестоматиясы»
• «Қазақтарға орыс тілін үйретудің бастауыш құралы»
• Мектептерге арналған оқу бағдарламалары
Дидактикалық идеялары:
• Ана тілінде оқыту
• Көрнекілік принципін қолдану
• Теорияны практикамен байланыстыру
• Қыз балаларын оқыту қажеттігі
Қысқаша биографиясы
Ыбырай Алтынсарин — қазақтың тұңғыш кәсіби педагогы, ағартушысы, жазушы. Қазақ даласында алғашқы зайырлы мектептер ашып, ұлттық білім беру жүйесінің негізін қалады.
Ахмет Байтұрсынұлы (1872–1937)
Дидактикалық еңбектері:
• «Әліппе»
• «Тіл-құрал»
• «Оқу құралы»
• «Баяншы»
Дидактикалық үлесі:
• Ана тілінде оқытудың ғылыми жүйесін жасады
• Оқытудың әдіс-тәсілдерін нақтылады
• Бастауыш оқыту дидактикасын қалыптастырды
Қысқаша биографиясы
Ахмет Байтұрсынұлы — ағартушы, ғалым-лингвист, ұлт ұстазы. Қазақ тіл білімінің негізін қалаған, оқу-ағарту ісін жүйелеген тұлға.
Абай Құнанбайұлы (1845–1904)
Абайдың идеялары — тұлғалық-бағдарлы оқытудың бастауы.
Қысқаша биографиясы
Абай — ұлы ақын, ойшыл, философ, қазақ жазба әдебиетінің негізін қалаушы. Ол халықты білім мен ғылымға үндеген ағартушы болды.
Дидактикалық идеялары:
• Саналы, белсенді оқыту
• Өзіндік білім алудың маңызы
• Ақыл, қайрат, жүрек үйлесімі
• Ғылым арқылы адамды жетілдіру
Дидактикалық еңбектері:
• «Қара сөздер» (7, 19, 38-сөздер)
• Өлеңдері: «Ғылым таппай мақтанба», «Интернатта оқып жүр»
Мағжан Жұмабаев (1893–1938)
Дидактикалық еңбегі:
• «Педагогика» (1922)
Негізгі дидактикалық идеялары:
• Оқытуда баланың психологиясын ескеру
• Тұлғаны жан-жақты дамыту
• Мұғалімнің шығармашылық рөлі
• Тәрбиелей отырып оқыту
Қысқаша биографиясы
Мағжан — ақын, педагог, психолог. Ол педагогиканы ұлттық тұрғыда қарастырып, баланың жан дүниесін терең зерттеген.
Жүсіпбек Аймауытов (1889–1931)
Дидактикалық еңбектері:
• «Тәрбиеге жетекші»
• «Психология»
• «Жан жүйесі және өнер таңдау»
Дидактикалық идеялары:
• Дамыта оқыту
• Жеке тұлғаға бағытталған білім
• Қабілетке қарай оқыту
Қысқаша биографиясы
Жүсіпбек — жазушы, психолог, педагог. Ол оқытуда баланың жеке ерекшелігін басты орынға қойған.
Шоқан Уәлиханов (1835–1865)
(Арнайы оқулық жазбаса да, дидактикалық ойлары ғылыми еңбектерінде көрініс тапты.)
Қысқаша биографиясы
Шоқан — ғалым, этнограф, ағартушы. Ол білімнің зайырлы, ғылыми сипатын жақтады.
Дидактикалық көзқарастары:
• Ғылыми білімге негізделген оқыту
• Догмалық оқуға қарсы болды
• Білімді өмірмен байланыстыру идеясын ұсынды
Нәзипа Құлжанова (1887–1934)
Қазақстандағы мектепке дейінгі дидактиканың негізін қалаушы.
Дидактикалық еңбектері:
• «Мектептен бұрынғы тәрбие»
• «Ана мен бала тәрбиесі» (мақалалар жинағы)
Дидактикалық идеялары:
• Мектепке дейінгі оқыту мен тәрбиенің бірлігі
• Баланы жас ерекшелігіне сай оқыту
• Ойын арқылы оқыту принципі
• Ана тілінде білім беру
Қысқаша биографиясы
Нәзипа Құлжанова — қазақтан шыққан алғашқы әйел педагог, ағартушы, қоғам қайраткері. Ол қыз балаларын оқыту, мектепке дейінгі тәрбие мәселелерімен айналысқан.
Халима Досмұхамедқызы (Халима Ермекова) (1897–1969)
Дидактикалық еңбектері:
• Бастауыш мектепке арналған әдістемелік мақалалар
• Оқу құралдарын құрастыруға қатысқан
Дидактикалық идеялары:
• Оқытудың түсініктілігі мен жүйелілігі
• Қыз балалардың білім алу құқығы
• Ана тілін сақтай отырып оқыту
Қысқаша биографиясы
Халима Ермекова — қазақтан шыққан алғашқы жоғары білімді әйелдердің бірі, педагог-ағартушы. Ол бастауыш оқыту әдістемесін дамытуға үлес қосты.
Сәлима Жүсіпбекова (1904–1987)
Дидактикалық еңбектері:
• Бастауыш сыныпта оқыту әдістемесіне арналған еңбектер
• Оқу бағдарламаларын жасауға қатысқан
Дидактикалық идеялары:
• Оқытуда көрнекілікті тиімді қолдану
• Мұғалімнің кәсіби шеберлігі
• Баланың танымдық белсенділігін арттыру
Қысқаша биографиясы
Сәлима Жүсіпбекова — педагог-ғалым, әдіскер, ұзақ жылдар бойы мұғалімдер даярлау ісімен айналысқан.
Қанипа Бітібаева (1945–2014)
Дидактикалық еңбектері:
• «Әдебиетті оқытудың инновациялық технологиялары»
• Әдістемелік құралдар мен бағдарламалар
Дидактикалық идеялары:
• Дамыта оқыту
• Шығармашылыққа негізделген сабақ
• Тұлғалық-бағдарлы оқыту
Қысқаша биографиясы
Қанипа Бітібаева — Қазақстанның еңбек сіңірген мұғалімі, жаңашыл педагог. Ол қазақ әдебиетін оқыту әдістемесін жаңа деңгейге көтерді.