Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Қазақстандағы дидактиканың даму кезеңдері - Coggle Diagram
Қазақстандағы дидактиканың даму кезеңдері
IV кезең. ХХ ғасыр басы – ұлттық педагогиканың дамуы
(1900–1930 жж.)
Бұл кезең – ғылыми дидактиканың басталуы.
Ерекшелігі:
• Ұлттық мектеп қалыптасты
• Дидактикалық принциптер ғылыми түрде қарастырыла бастады
Ағартушылар мен ғалымдар:
Міржақып Дулатұлы
-«Оян, қазақ!».Білім арқылы ұлтты дамыту идеясын көтерді
Мағжан Жұмабаев
-«Педагогика» еңбегі.Оқушы психологиясын ескеріп оқыту
Ахмет Байтұрсынұлы
-«Әліппе», «Тіл-құрал».Ана тілінде оқыту принципін негіздеді.Оқытудың әдістемелік жүйесін жасады
Жүсіпбек Аймауытов
-Оқытуда жеке тұлға ерекшелігін ескеру.Дамыта оқыту идеяларын ұсынды
І кезең. Ежелгі және орта ғасырлар кезеңі
(VI–XV ғғ.)
Әл-Фараби – Қазақстандағы дидактикалық ойлардың ғылыми негізін қалаушы.
Ерекшелігі:
• Оқыту мен тәрбие халық ауыз әдебиеті арқылы жүзеге асты
• Жеке дидактикалық теориялар болмады
• Тәрбиенің мақсаты – адамгершілікке, ерлікке, еңбекке баулу
Негізгі өкілдер:
Қорқыт ата –
өмірлік тәрбие, өсиет сөздер
Әл-Фараби
- «Қайырымды қала тұрғындарының көзқарастары» Білімді жүйелі, бірізді меңгеру идеясын ұсынды. Оқытуда ақыл-ойды дамытуға мән берді
V кезең. Кеңестік дәуірдегі дидактика
(1930–1990 жж.)
Ерекшелігі:
• Біртұтас білім беру жүйесі құрылды
• Дидактика маркстік-лениндік идеологияға негізделді
• Білім, білік, дағды жүйесі қалыптасты
Қазақстандық педагог-ғалымдар:
•
Т.Т. Тәжібаев
– педагогика ғылымының дамуына үлес қосты
•
Ә. Сембаев
– Қазақстандағы мектеп тарихын зерттеді
•
С. Қалиев
– халықтық педагогика мәселелері
ІІ кезең. Қазақ хандығы дәуіріндегі ағартушылық ойлар
(XV–XVIII ғғ.)
Бұл кезеңде дидактика тәрбие мазмұнымен тығыз байланысты болды.
Ерекшелігі:
• Білім беру ауызша дәстүр арқылы жүргізілді
• Жыраулар шығармашылығы дидактикалық қызмет атқарды
• Тәрбиелік мазмұн басым болды
Ағартушылар:
•
Асан Қайғы
– адамгершілік, ел болу идеясы
•
Бұқар жырау
– ақыл-өсиет, өмірлік білім
•
Шалкиіз, Ақтамберді жырау
– ел қорғау, ерлік тәрбиесі
ІІІ кезең. XIX ғасыр – қазақ ағартушылығы кезеңі
(XIX ғ. ортасы – соңы)
Бұл кезең – қазақ дидактикасының қалыптасу кезеңі.
Ерекшелігі:
• Қазақ даласында мектептер ашыла бастады
• Оқыту жүйелі сипат алды
• Ана тілінде оқыту идеясы көтерілді
Негізгі ағартушылар:
Ыбырай Алтынсарин
-Қазақтың тұңғыш педагогы.Қазақ тілінде оқулықтар жазды.Көрнекілік, практикалық оқыту әдістерін қолданды.Қыз балаларды оқыту идеясын енгізді
Абай Құнанбайұлы-
«Ғылым таппай мақтанба».Оқуда саналылық пен белсенділікке мән берді.Өзіндік білім алу идеясын насихаттады
Шоқан Уәлиханов
-Ғылыми білімнің маңызын көрсетті.Оқытуда зайырлылықты қолдады
VI кезең. Тәуелсіз Қазақстан кезеңі
(1991 ж. – қазіргі уақыт)
Ерекшелігі:
• Ұлттық және әлемдік дидактика интеграцияланды
• Құзыреттілікке бағытталған оқыту
• Цифрлық технологиялар енгізілді
Ғалымдар:
•
С. Қалиев
•
Қ. Қожахметова
•
Ж. Қоянбаев
•
Н. Құрманалина