Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Những nét chính về tiểu sử Nguyễn Trãi(1380 - 1442) - ỨC TRAI TIÊN SINH -…
Những nét chính về tiểu sử Nguyễn Trãi(1380 - 1442) - ỨC TRAI TIÊN SINH
I. THÂN THẾ & GIA ĐÌNH
Cha: Nguyễn Ứng Long (sau là Nguyễn Phi Khanh) - một nhà Nho nghèo, đỗ Thái học sinh.
Mẹ: Trần Thị Thái - con quan Tư đồ Trần Nguyên Đán, dòng dõi quý tộc.
Quê gốc: Làng Chi Ngại (Chí Linh, Hải Dương), sau dời về làng Nhị Khê (Thường Tín, Hà Nội).
Gia đình: Truyền thống Nho học, yêu nước và văn chương.
II. CUỘC ĐỜI & SỰ NGHIỆP CHÍNH TRỊ
Thời trẻ (1380-1407):
Sinh ra và lớn lên trong thời kỳ nhà Hồ thay thế nhà Trần.
Năm 1400, đỗ Thái học sinh (Tiến sĩ) dưới triều Hồ, cùng cha làm quan.
Thời kỳ Minh thuộc (1407-1417):
Nhà Minh xâm lược, cha bị bắt đưa về Trung Quốc.
Nguyễn Trãi nghe lời cha, ở lại tìm đường cứu nước.
Tham gia khởi nghĩa Lam Sơn (1417-1427):
Dâng "Bình Ngô sách" (Kế sách đánh quân Minh) lên Lê Lợi, trở thành quân sư bên cạnh minh chủ.
Đảm nhiệm: Soạn thảo văn thư ngoại giao, chiến lược, vạch đường lối "lấy nhân nghĩa thắng hung tàn".
Đỉnh cao sự nghiệp (1428-1439):
Soạn thảo "Bình Ngô đại cáo" - bản tuyên ngôn độc lập bất hủ (1428).
Giữ nhiều trọng trách: Thượng thư, Thừa chỉ Viện Hàn lâm.
Dốc sức xây dựng đất nước sau chiến tranh.
Những năm tháng ẩn dật & bi kịch cuối đời (1439-1442):
Bị gian thần đố kỵ, cáo quan về ở ẩn tại Côn Sơn.
Năm 1440, được vua Lê Thái Tông mời ra giúp nước lần nữa.
Thảm án Lệ Chi Viên (1442): Vua Lê Thái Tông băng hà đột ngột sau khi thăm ông. Nguyễn Trãi và gia tộc bị khép tội giết vua, tru di tam tộc (tru di 3 họ).
III. SỰ NGHIỆP VĂN CHƯƠNG
Tác phẩm tiêu biểu:
Chính trị - Lịch sử: Bình Ngô đại cáo, Quân trung từ mệnh tập.
Địa lý: Dư địa chí.
Thơ Nôm: Quốc âm thi tập (Tập thơ tiếng Nôm) - đặt nền móng cho thơ ca tiếng Việt.
Thơ chữ Hán: Ức Trai thi tập.
Nội dung tư tưởng chủ đạo:
Tư tưởng nhân nghĩa, thân dân.
Lòng yêu nước, tự hào dân tộc.
Tình yêu thiên nhiên, con người, cuộc sống bình dị.
Đánh giá: Là một nhà văn chính luận kiệt xuất, nhà thơ lớn của dân tộc.
IV. VINH DANH & GHI NHẬN
Năm 1464: Vua Lê Thánh Tông minh oan, truy tặng tước hiệu và sưu tầm lại thơ văn.
Năm 1980: UNESCO công nhận là Danh nhân văn hóa thế giới.
Tên ông được đặt cho nhiều trường học, đường phố, giải thưởng văn học ở Việt Nam.