Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Hoạt động cơ học, Hoạt động bài tiết, Hoạt động tiêu hóa, Hoạt động hấp…

- - - - TA -> Thụ thể căng thành, dây X, TK ruột -> tăng nhu động môn vị => Thể tích bữa ăn càng lớn
      - TA chứa protein + căng thành môn vị-> tăng tiết Gastrin -> tăng nhu động thân vị môn vị
    - - Dưỡng trấp làm căng thành tá tràng -> PX ruột - dạ dày -> ức chế nhu động môn vị
      - CCK (mỡ, protein) >< Gastrin. Secretin (acid) giảm nhu động hang vị. GIP ức chế co bóp dạ dày
- - - - Giảm nhu động: secretin, glucagon
      - Tăng nhu động: insulin, motilin, CCK, gastrin, PX dạ dày - ruột
    - - Bth hơi co, chậm tống dưỡng trấp
      - Sau ăn: PX dạ dày - hồi tràng, gastrin -> tăng nhu động hồi tràng
      - PX căng thành manh tràng: tăng co thắt cơ hồi manh tràng, ức chế nhu động hồi tràng
- - - - TB nội tiết: insulin, glucagon, somatostatin
      - TB ngoại tiết: men tụy
      - TB ống bài xuất: HCO3
        
        (1) Co2 + H20 -> H2Co3 -> H+ + HCO3 -
        
        (2) HCO3 - bơm ra lòng ống bằng bơm chủ động
        
        (3) Na trao đổi với H+ ở màng TB -> Na vào TB sau đó khếch tán vào lòng ống
        
        (4)Na, HCO3 tạo bậc thang nồng độ kéo H20 vào lòng ống -> dung dịch HCO3
        
        Dịch chảy qua lòng ống có sự hoán đổi của HCO3 và CL. Flow nhanh, hoán đổi ít, dịch nhiều HCO3, flow chậm, hoán đổi nhiều, dịch ít HCO3
    - - Enzym tiêu hóa
      - Tạo môi trường pH trung tính cho enzym hđ
      - Trung hòa acid từ dạ dày xuống
    - - Amylase tụy: tiêu hóa tinh bột sống và chín
      - Tiêu hóa mỡ: lipase, cholesterol esterase, phospholipase
      - Tiêu hóa protein
        
        Trypsinogen được hoạt hóa bởi Enterokinase của ruột
        
        Trypsin hoạt hóa Chymo,Procarboxy
    - - GĐ tâm linh, dạ dày: dây X, gastrin, TK ruột làm bài tiết nhiều enzym, ít HCO3. Enzym ở dạng tiền chất
      - GĐ ruột: pH < 4.5 kt TB S tiết Secretin , kt tiết HCO3. CCK của TB I kt tiết enzym
  - - - TB gan: acid mật
      - TB ống dẫn: Na, HCO3
    - - Bài tiết 600 - 1000ml/ngày, Vmax túi mật 30 -60ml. Cô đặc ~ 5 - 20 lần
      - Niêm mạc túi hấp thu liên tục H20,Na,Cl, chất điện giải ( trừ Ca, K)
      - Thành phần sau cô đặc: muối mật, choles, lecithin, bilirubin, ion, nước
    - - Nhũ tương hõa mỡ: muối mật lamg giảm sức căng bề mặt + nhu động ruột -> vỡ thành nhiều hạt mỡ nhỏ để lipase tác dụng
      - Tạo hạt micelle
      - Hạt micelle đưa đầu ưu nước vào lớp dịch không di động của niêm mạc ruột -> hấp thu mỡ
    - - Phụ thuộc lượng mật được hấp thu
      - Dây X, CCK tăng co thắt túi mật, giãn cơ Oddi
      - Secretin kt TB biểu mô ống tiết nước và thành phần ion, không kt TB gan sx mật
  - - - Tuyến Brunner: phân bố từ đoạn đầu tá tràng -> bóng Vater
      - Chất nhầy bảo vệ niêm mạc tá tràng với dịch vị
      - Điều hòa
        
        (+): TA, dây X, Secretin
        
        (-): SNS -> loét
    - - Tuyến Lieberkuhn: khắp niêm mạc ruột, là những hốc nhỏ giữa vi nhung mao
      - TB Panet: tiết chất kháng khuẩn
      - Tiết ~ 1800ml/ngày, pH 7.5 - 8
      - Cơ chế: Cl, HCO3 bài tiết tích cực vào hốc Lie, Na khếch tán thụ động theo -> tạo ALTT kéo nước vào theo -> hòa loãng dưỡng trấp -> vi nhung mao hấp thu lại
      - Nhiễm khuẩn tả: mở kênh CL liên tục -> kéo Na ra -> kéo nước
      - Điều hòa: quan trọng nhất là PXTK tại chỗ khi niêm mạc bị kt bởi dưỡng trấp. Secretin, CCK (+)
    - - TB biểu mô tiết ra, tiết enzym nằm ngay trên màng TB
      - Peptidase
      - Cắt disaccharide -> mono: maltase, saccarase, lactase. Men a-limit dextrinase cắt nhánh 1,6 trong chuỗi đường, mở đường cho maltase tiêu hóa tiếp tục ( nhánh 1,4)
      - Lipase ruột -> glycerol và a.béo
- - - - Chất vô cơ: HCL, H+, Mg, K, Na, PO4, SO4
      - Men tiêu hóa: pepsin, lipase, gelatinase
      - Yếu tố nội tại, chất nhầy
    - - Tâm linh: dây X kt TB ECL, TB G, TB thành, ức chế TB D, 400ml
      - Dạ dày: căng thành dạ dày kt dây X, sp tiêu hóa protein kt TB G, 1500ml
      - Ruột: Gastrin từ tá tràng, acid amin, 100ml
    - - Tiêu hóa nhờ vào các men tiêu hóa
      - HCL: tạo môi trường pH thấp
        
        Hoạt hóa pepsin
        
        Thủy phân cellulose: tăng số lượng phân, làm mềm phân, tăng nhu động ruột
        
        Diệt khuẩn
      - Yếu tố nội tại
      - Chất nhầy
        
        glycoprotein và mucopolysaccarid
        
        tạo hàng rào bảo vệ 3 lớp
        
        Màng đỉnh và các liên kết vòng bịt
        
        Lớp chất nhầy
        
        HCO3 tiết ra từ TB biểu mô
  - - - TB cổ tuyến
      - TB chính: pepsin
        
        pH tối ưu 1,8 - 3,5, > 5 bị bất hoạt
        
        ACh, acid dạ dày, secretin làm tăng tiết
      - TB thành: HCL, YTNT
        
        Cơ chế bài tiết HCl: H20 trong TB -> OH - + H+ -> H/K/ATP bơm H+ vào lòng tiểu quản nội bào, OH - kết hợp CO2 thành HCO3- trao đổi ngược với Cl ở dịch kẽ
        
        Cùng với tạo HCL là kiềm hóa nước tiểu và máu
        
        Điều hòa
        
        (-): pH < 3, TB D tiết Somatostatin >< TB G
        
        (+)
        
        PNS: từ dây X và TK ruột, ACh gắn lên thụ thể M3
        
        Gastrin, gắn vào thụ thể CCK - B
        
        Histamin: Gastrin/ACh kt TB ECL, gắn vào thụ thể H2
    - - TB cổ tuyến
      - TB G
- - - - Polypeptide (Oligopeptide, di, tri) + amino acid
        
        Peptidases
        
        Amino acid + dipeptide + tripeptide
  - - - Lipase
        
        a.béo + monoglycerid
  - - - Maltose + polymer của glucose
        
        Maltase, Sucrase, Lactase
        
        glucose + fructose + galactose
- - - - Glu, Gal: SGLT1
      - Fruc: GLUT5
    - - Glu, Gal, Fruc: GLUT2
      - 1 phần Fruc đi theo kênh khác
  - - - Di,tri đi theo Na
      - Amini đi theo kênh khác
      - Một số amino được khuếch tán hỗ trợ
      - Ưu tiên vận chuyển di,tri có đuôi glycine hoặc lysine
    - - Peptidase trong TB thủy phân di, tri thành amino
      - Khuếch tán tăng cường
  - - - Hạt micella
      - Trong lưới nội bào: a.béo kết hợp lại thành TG. TG + apoprotein -> Chylomicron
    - - Chylomicron khuếch tán vào BH
      - A.béo đi vào máu dưới dạng kết hợp Albu nhưng ít hơn nhiều so với dạng Chylo