Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Các Quốc Gia Phong Kiến Ở Tây Âu Vào Thời Trung Kỳ Trung Đại (TK XI-XV) -…
Các Quốc Gia Phong Kiến Ở Tây Âu Vào Thời Trung Kỳ Trung Đại (TK XI-XV)
Sự ra đời của các thành thị trung đại ở Tây Âu
Sự phát triển của kinh tế và sự tách rời giữa thủ công nghiệp và nông nghiệp ở đầu thời kì trung đại
Sự phát triển kinh tế
Vào đầu thời kì trung đại , quan hệ sản xuất ở Tây Âu dần đi vào ổn định và bắt đầu phát triển
Giai cấp nông nô , không chỉ tập trung canh tác , mà còn mở rộng diện tích sản xuất , gia tăng diện tích canh tác
Nhờ sự quan tâm , kĩ lưỡng , cải tiến cách canh tác đã giúp sản lượng tăng gấp 5-6 lần
Diện tích dành cho chăn nuôi ngày càng mở rộng , số lượng gia súc gia tăng đáng kể. Cung cấp nguyên liệu cho những ngành khác
Sự tách rời thủ công nghiệp
Các hoạt động thủ công nghiệp ngày càng trở nên sôi động trong các lĩnh vực như : khai thác quặng , chế tạo công cụ , vũ khí, dệt len và chế tác đồ thủ công
Sự phát triển ấy đòi hỏi người thợ phải có tay nghề và kinh nghiệm chuyên môn
Một bộ phận nông nô —> thợ thủ công
nông nô và thợ thủ công trao đổi sản phẩm dư thừa với nhau
Sự ra đời của các thành thị-trung tâm hoạt động công thương nghiệp ở Tây Âu trung đại
Thợ thủ công chịu sự bóc lột , khó tìm kiếm khách hàng—> tìm cách thoát khỏi lãnh địa ( bỏ trốn , chuộc lại tự do )
Thợ thủ công tìm đến địa điểm thuận lợi , tập trung lao động quy mô lớn —> phát triển thành các thành thị trung đại
Thành phần dân cư : thợ thủ công , thương nhân tự do gọi chung là thị dân
Bảo vệ thành thị —> xây luỹ thành , tập trung nhiều người —> xây dựng nhiều lớp chồng lên nhau
Hoạt động thủ công nghiệp và thương mại
Mỗi xưởng gồm 1 thợ chính , 1 số thợ phụ , quan hệ mang tính hợp tác thầy trò hoặc gia trưởng
Phường hội được thành lập để đảm bảo sự độc quyền sản xuất và tiêu thụ của thành viên , hạn chế sự cạnh tranh . Mỗi phường có quy chế riêng
Các lãnh chúa thu thuế , cướp bóc thương nhân , sau cuộc Thập tự chinh —> số lượng phường hội gia tăng
Hệ thống giao thông và cảng biển phát triển . Thương hội , hội chợ xuất hiện và phát triển.Hội chợ có hoạt động đổi và chuyển tiền
Cuộc đấu tranh của thị dân chống lãnh chúa phong kiến trong nội bộ thành thị
Nguyên nhân : mâu thuẫn giữa thị dân và lãnh cháu (nộp thuế , bị quấy phá ,…)
Hình thức
Thương lượng và chuộc lại dự do
Đấu tranh vũ trang
Sự chuyển đổi trong chính quyền thành thị : ban đầu chính quyền do thị dân bầu ra , sau đó quyền lực rơi vào tay nhóm thị dân giàu có —> thị dân quý tộc
Phong trào đấu tranh trong nội bộ
Đấu tranh giữa thợ cả và thợ bạn(thợ phụ)
Đấu tranh của tầng lớp thị dân bần cùng ( thợ mỏ, phu khuân vác , người thất nghiệp,..)
Ba giai đoạn đấu tranh
Đấu tranh chống lại lãnh chúa để giành quyền tự trị
Phường hội đấu tranh chống thị dân quý tộc để mở rộng quyền lợi
Thị dân bần cùng đấu tranh chống giới chủ nhằm cải thiện đời sống
Vai trò của thành thị trong xã hội
Tính tự cung tự cấp , tự túc —> nền kinh tế hàng hoá , gia tăng sản lượng để phục vụ thị trường
Canh tác hàng loạt —> tập trung vào những sản phẩm phù hợp với điều kiện tự nhiên và thổ nhưỡng
Làm thay đổi căn bản hình thức bóc lột —> góp phần thúc đẩy sự suy tàn của chế độ nông nô
Giáo hội Kito và những cuộc viễn chinh của quân thập tự
Giáo hội Kito từ thế kỉ V-XI
Đạo Kito trở thành tôn giáo phục vụ chế độ phong kiến
Giáo lý Kito giáo thời kì đầu công khai lên án sự giàu có và bóc lột—> bị chính quyền La Mã đàn áp
Dần biến đổi , trở thành công cụ phục vụ lợi ích giai cấp thống trị
Dù chiếm hữu nô lệ sụp đổ , Kito không suy thoái mà tiếp tục phát triển mạnh mẽ
Dưới danh nghĩa đại diện cho chúa , thực hiện nhiều chính sách , tổ chức, các nghi lễ
Tổ chức giáo hội và sự chia rẽ giữa giáo hội phương Tây và Đông
Đông La Mã : giáo hội bị lệ thuộc vào chính quyền
Tây La Mã : giáo hội phát triển độc lập , tự xưng giáo hoàng , khi thế lực đủ mạnh , tổ chức các chiến lược nhằm củng cố quyền lực
Dã tâm bành trướng của giáo hoàng không tránh khỏi sự phản đối của giáo chủ phương Đông và các quốc gia châu Âu —> phân tách vĩnh viễn Kito thành Chính thống giáo Đông phương và Công giáo La Mã
Đông : Chính thống giáo Đông phương , còn gọi là Giáo hội Hy Lạp , đứng đầu là Thượng phụ Constantinople
Tây: Giáo hội Công giáo Roma , đứng đầu là Giáo hoàng
Những cuộc viễn chinh của quân thập tự
Bối cảnh
Thế kỉ XI, chế độ phong kiến Tây Âu đã hoàn thiện , với toàn bộ ruộng đất tạp trung trong tay quý tộc
Chiến tranh liên miên giữa các tiểu quốc Suljuk đã kích động làn sóng chống Hồi giáo ở Tây Âu
Thập tự chinh không đơn thuần là cuộc chiến tôn giáo , mà thực chất là một cuộc xâm lược có tôt chức của Tây Âu vào Địa Trung Hải
Các cuộc viễn chinh
Lần thứ 1 : Giáo hoàng Urban II triệu tập một hội nghị tại thành phô Clermont kêu gọi một cuộc viễn chinh nhằm giải phóng Thánh địa , nhận được sự hưởng ứng nồng nhiệt —> vương quốc Jerusalem và các tiểu quốc Edessa,Antioch và Tripoli được thành lập
Lần thứ hai : 1144, Edessa rơi vào tay người Suljuk , giáo hoàng Eugenius III kêu gọi cuộc viễn chinh mới —> thất bại do thiếu phối hợp và tổ chức
Lần thứ ba : 1187, quân đội Hồi giáo đánh bại quân Thập tự chiếm lại Jerusalem —> 1192 , kí hiệp ước Saladin , tín đồ Kito giáo được phép hành hương đến Jerusalem trong ba năm
Lần thứ tư : Giáo hoàng Innocent III phát động cuộc viễn chinh lần tư , đây là một sự kiện gây chấn động thế giới Kito và làm sâu sắc thêm rạn nứt giữa Đông và Tây . Tư tưởng giải phóng đất thánh bắt đầu thay đổi —> “Chỉ có trẻ em trong trắng và thuần khiết mới có thể giải phóng Mộ Chúa “
Cuộc viễn chinh của trẻ em
Pháp : 30.000 trẻ em , bị đắm tàu và bị bán làm nô lệ
Đức : 20.000 trẻ em , bỏ mạng do sự khắt nghiệt , chết đói , bệnh tật
Lần thứ năm : vua Hungary cùng các lãnh chúa phong kiến Đức,Áo, Hà Lan—> chiến dịch không thành công và kết thúc trong thất bại
Lần thứ sáu : Friedrich II dẫn đầu cuộc viễn chinh này , thay vì dùng vũ lực ông chọn con đường ngoại giao , năm 1244 quân Ai Cập chiếm lại Jerusalem và từ đó , đất thánh vĩnh viễn nằm dưới quyền kiểm soát của người Hồi giáo
Lần thứ bảy : vua Pháp Louis IX và nhiều quý tộc , kị sĩ Anh —> Louis Ix bị bắt , chỉ được thả về sau khi trả 1 khoản tiền chuộc lớn
Lần thứ 8 : Louis Ix nhắm vào Tunis , mắc bệnh và qua đời , viễn chinh tan rã . 1289,cứ điểm cuối cùng của quân Thập tự thất thủ , đánh dấu dự kết thúc hoàn toàn của các cuộc Thập tự chinh
Hệ quả
Không thể mở rộng quyền lực , chiến tranh tàn bạo —> làm giảm uy tín của Giáo hoàng
Đông : hàng chục người dân bị giết hại , nhiều thành phố ,di sản bị phá huỷ , kinh tế suy thoái nghiêm trọng
Tây : Hàng chục vạn cư dân(nông dân, kỵ sĩ, lãnh chúa ) bỏ mạng trên đường hành quân hoặc nơi chiến trường . Tiêu tốn khối tài sản khổng lồ —> giai cấp phong kiến suy yếu
Kinh tế : giúp gia tăng đáng kể lượng hàng hoá phương Đông được nhập vào châu Âu , nhiều thành phố phát triển
Kĩ thuật và sản xuất : nhiều nghề mới du nhập từ phương Đông( làm giấy,thuỷ tinh,chế tạo thuốc súng,dệt may và luyện kim). Xuất hiện nhiều loại cây (lúa,kiều mạch,chanh,dưa hấu ) ở Tây Âu
Văn hoá : Tây Âu tiếp thu nhiều kiến thức mới
Chính trị-xã hội : lãnh chúa phải bán đất , giải phóng nông nô , cho phép các thành thị hưởng quyền tự do —> tầng lớp phong kiến suy yếu , tạo điều kiện cho các vua củng cố quyền lực ở Tây Âu
Nền văn hoá trung đại ở Tây Âu
Sự thống trị của Giáo hội Thiên Chúa giáo đối với nền văn hoá trung đại ở Châu Âu
Mối quan hệ giữa văn hoá và tôn giáo
Xã hội phong kiến sản xuất trì trệ , tiến trình phát triển chậm chạp , khiến tư tưởng tôn giáo bảo thủ trở thành tư tưởng thống trị
Nhờ uy quyền của mình , Giáo hội bảo vệ chế độ phong kiến , duy trì đặc quyền của giới quý tộc, đồng thời củng cố địa vị của chính Giáo hội
Tất cả các lĩnh vực như triết học, chính trị,luật pháp , khoa học, giáo dục , văn học , nghệ thuật đều chịu ảnh hưởng từ Giáo hội và mang đậm màu sắc thần học
Chủ nghĩa khổ hạnh và tư tưởng tôn giáo
Tư tưởng của Giáo hội là chủ nghĩa khổ hạnh
Cuộc sống trên trần thế là nơi tồn tại cái ác và tội lỗi , khuyến khích con người sống đạo đức , làm việc thiện —> khiến quần chúng chấp nhận sự áp bức và bóc lột mà không phản kháng
Sự hình thành chủ nghĩa kinh viện
Triết học kinh viện : là sự kết hợp giữa triết học Hy Lạp cổ đại với tư tưởng thần học
Các trường đại học trung đại do Giáo hội lập ra để đào tạo tăng lữ, nhưng về sau được mở rộng cho nhiều tầng lớp xã hội khác
Sự ra đời của Văn hoá Phục hưng
Văn hoá phục hưng có tính chất thế tục, không còn phụ thuộc vào tôn giáo . Tư tưởng trung tâm là chủ nghĩa nhân văn
Sự trỗi dậy của văn hoá thế tục và tư tưởng nhân văn đánh dấu bước ngoặt quan trọng , mở đường cho thời kì Cận đại với nhiều thay đổi sâu sắc trong xã hội Tây Âu
Tổ chức giáo dục và sự thành lập các trường đại học ở thời trung kì trung đại.Nội dung và phương pháp dạy học
Ở đầu thời Trung Đại, giáo dục là đặc quyền của Giáo hội,tỷ lệ biết chữ trong xã hội rất thấp, ngay cả giới quý tộc phong kiến cũng ít người được học hành.
Bước sang thời Trung Kỳ Trung Đại, sự phát triển của kinh tế và sự ra đời của các đô thị đã thúc đầy nhu cầu mở rộng giáo dục,từ đó học hỏi và tiêp thu nhiều kiến thức mới.
Hệ thống đại học dần hình thành từ các trường đào tạo giám mục, kết hợp giảng dậy cả các môn học thế tục như triết học, pháp lý, y học.Ban đầu, đại học chủ yêu phục vụ tầng lớp quý tộc, tăng lữ cao cấp và thị dân giàu có, nhưng dần mở rộng hơn.
Chương trình học gồm hai phần: Phổ thông với bảy môn học tự do (ngữ pháp, logic, hùng biện, âm nhạc, số học, hình học, thiên văn học); Chuyên nghiệp gôm thân học, luật học, y học
Văn hoá thế tục : văn học hiệp sĩ , văn học thị dân và sáng tác nhân dân
Văn học hiệp sĩ : phục vụ đời sống của tầng lớp hiệp sĩ , bao gồm các quý tộc quân sự từ nhà vua , các lãnh chúa cho đến kỵ sĩ phong kiến . Gồm 3 thể loại chính : anh hùng ca , lịch sử và thơ ca trữ tình-tiểu thuyết lãng mạng
Văn học bình dân thời trung đai có thể được chia thành hai khuynh hướng chính. văn học thành thị và văn học nông thôn.
Văn học thành thị do tầng lớp thị dân sáng tác, chiu ảnh hưởng mạnh mẽ tử dân ca và truyền thuyết dân gian.
Văn học thành thị bao gồm các thể loại chính như truyện thơ tiếu lâm,tiểu thuyết châm biếm và kịch hề
Nghệ thuật thời trung đại
Nghệ thuật kiến trúc
trước thời đại Charlemagne,không có hoạt động nghệ thuật đáng kể.Kiến trúc La Mã suy tàn —> nền nghệ thuật cổ đại bị mai một . Nhà cửa được xây dựng một cách sơ sài , chủ yếu bằng gỗ và đất , thiếu vắng các yếu tố nghệ thuật
Kiến trúc kiểu Romanesque
Dưới triều đại Charlemagne,Các công trình như lâu đài của các quý tộc , nhà thờ,tu viện được xây dựng với quy mô lớn
Đặc trưng bởi việc sử dụng vòm cuốn,có vẻ ngoài thô kệch ,nặng nề hơn so với nguyên mẫu La Mã. Trang trí các bức tượng chạm khắc đá mang tính dân gian , thể hiện sự mộc mạc nhưng chân thực và sống động
Sự ra đời của kiến trúc Gothic
Kiến trúc Gothic có những đặc điểm nổi bật so với Roman: Mái vòm nhọn hình thoi thay vì vòm cuôns bán nguyệt, giúp phân tán trọng lực xuống các đầu cột, tử đó tăng chiêu cao cho công trình: Hệ thống tường mỏng hơn, cho phép mở nhiều cửa số lớn, tạo không gian sáng sủa hơn; Cửa kính màu được trang trí tinh xảo
Các phong cách kiến trúc khác
Byzantine( Đông La Mã)
Hồi giáo (Arap)
Nghệ thuật điêu khắc , hội hoạ